W produkcji roślinnej magnez należy rozpatrywać jako regulator odczynu gleby oraz istotny składnik pokarmowy roślin. Celowość nawożenia roślin magnezem, szczególnie w okresie wiosennym, wynika zarówno z deficytu gleb polskich w ten pierwiastek, jak również z jego ogromnego wpływu na szereg procesów zachodzących w roślinach.
Magnez jest makroelementem niezbędnym do prawidłowego wzrostu i funkcjonowania roślin, mającym istotny wpływ na plonowanie i ich parametry jakościowe. Jako składnik chlorofilu odgrywa kluczową rolę w procesie fotosyntezy oraz uczestniczy w przemianach węglowodanów, białek i kwasów nukleinowych oraz barwników roślinnych i witamin. Bierze udział w syntezie białek oraz wpływa na syntezę kwasów nukleinowych i utrzymanie ich stabilności.
Magnez jest aktywatorem enzymów biorących aktywny udział w oddychaniu, a także wspomaga utrzymanie prawidłowej równowagi jonowej w roślinie. Stabilizuje membrany biologiczne upodabniając się tym samym do wapnia oraz uczestniczy w budowie ściany komórkowej roślin.
Magnez dzięki wpływowi na rozwój systemu korzeniowego reguluje gospodarkę wodną i mineralną, zwiększając efektywność wykorzystania wody i składników mineralnych przez rośliny, co jest szczególnie ważne w okresach suszy. Uczestniczy w gospodarce fosforowej roślin, sprzyjając pobieraniu i włączaniu fosforu w związki wysokoenergetyczne oraz w kwasy nukleinowe, nukleoproteidy i fosfolipidy. Zwiększa odporność roślin na działanie patogenów, utrudniając ich przenikanie przez ściany komórkowe. Aktywuje kompleks nitrogenazy biorący udział w wiązaniu azotu atmosferycznego przez bakterie symbiotyczne i wolno żyjące.
Magnez poprawia parametry jakościowe i wartość użytkową plonu. Wpływa na poprawę jakości konsumpcyjnej, paszowej i przetwórczej, w tym zwiększenie zawartości magnezu w plonie użytkowym. W roślinach zbożowych korzystnie wpływa na plon ziarna, masę ziarniaków oraz zawartość i relacje pomiędzy aminokwasami, między innymi poprzez zwiększenie ilości aminokwasów egzogennych w białku (między innymi tryptofanu). Dobre zaopatrzenie zbóż w magnez warunkuje optymalną zawartość aminokwasów egzogennych w białku, decydujących o jego wartości odżywczej.
Kształtuje plon korzeni i liści buraka cukrowego oraz korzystnie wpływa na zawartość tłuszczu w nasionach roślin oleistych, skrobi w bulwach ziemniaka oraz sacharozy w korzeniu buraka cukrowego. Magnez zwiększa zawartość białka w plonie użytkowym oraz karotenu i witaminy C w roślinach. Poprawia jakość surowca tytoniowego, poprzez wzrost zawartości rozpuszczalnych węglowodanów w liściach tytoniu. Odgrywa istotną rolę w aktywowaniu przemian skrobi, a także poprawia cechy jakościowe podczas przetwarzania bulw ziemniaka. Łącznie z azotem magnez wpływa na rozmiar i kolor owoców oraz nadaje im aromat.
Niedobór magnezu prowadzi do zmniejszenia plonów, zwłaszcza nasion, bulw i korzeni oraz pogorszenia parametrów jakościowych roślin, wpływając miedzy innymi na obniżenie zawartości białka w roślinie, przy jednoczesnym zwiększeniu ilości wolnych aminokwasów, amidów i azotu azotanowego.
