Z raportu Najwyższej Izby Kontroli wynika, że Fundusz Składkowy Ubezpieczenia Społecznego Rolników (FSUSR), do którego zadań należy finansowanie świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego rolników zbierał składki znacznie wyższe niż wypłacane rolnikom świadczenia.
– FSUSR gromadził coraz większy majątek, którego część marnotrawił na nieefektywne i nielegalne inwestycje, które w badanym okresie wyniosły prawie 36 mln zł. FSUSR prowadził też działalność gospodarczą, która w latach 2017-2020 wygenerowała przeszło 8 mln zł strat. Udzielono bez właściwej podstawy prawnej przeszło 50 mln zł dotacji innym podmiotom, najczęściej organizacjom zawodowym rolników. W przypadku czterech z dotowanych organizacji NIK powiadomiła prokuratury o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstw – informuje NIK.
– Majątek FSUSR zwiększał się kosztem ubezpieczonych rolników, składki nie malały, a niskie świadczenia nie rosły. Przykładowo, ok. 60 proc. wypłacanych z FSUSR świadczeń dotyczyło zasiłków chorobowych. Do końca 2021 r. zasiłek ten przysługiwał w wysokości 10 zł za jeden dzień niezdolności do pracy, od 30 do 180 dnia choroby. Wypłacone świadczenia zmniejszyły się stosunku do przypisanej składki z 78,5 proc. w 2017 r., do 57,9 proc. w 2020 r. – czytamy w raporcie.
Izba wskazuje, że majątek Funduszu Składkowego wykorzystano m.in. do nielegalnych i niegospodarnych inwestycji m.in. w nieruchomości, gdzie jako przykład podał nieruchomość w Supraślu za 9 mln zł zakupioną w trybie bezprzetargowym; w latach 2017-2020 na jej utrzymanie wydano 2 mln złotych przy dochodzie z czynszu na poziomie 117 tys. zł netto.
NIK informuje także o nieprawidłowościach w udzielaniu dotacji.
– Poza finansowaniem świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego, największe wydatki Fundusz Składkowy ponosił na wspieranie podmiotów działających na rzecz rolników i członków ich rodzin. W latach 2017-2020 wykorzystano na to prawie 103 mln zł. Do końca 2018 r. Fundusz nie miał prawa udzielać dotacji innym podmiotom. Niemniej robił to od dziesięcioleci i tylko w latach 2017-2018 udzielił nielegalnie dotacji na sumę 49,7 mln zł, głównie organizacjom zawodowym rolników – czytamy w raporcie.
W wyniku kontroli skierowano wnioski o podjęcie działań do następujących organów zwierzchnich Funduszu Składkowego:
- Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o rozważenie przywrócenia zlikwidowanych przepisów ustalających limit kapitałów własnych w dyspozycji FSUSR, powyżej którego środki powinny być przeznaczane na zwiększenie świadczeń lub zmniejszenie składek ubezpieczeniowych;
- Rady Nadzorczej FSUSR o zwiększenie nadzoru sprawowanego nad Funduszem Składkowym.
Cały raport dostępny jest na stronie NIK: https://www.nik.gov.pl/aktualnosci/majatek-funduszu-fsusr.html
