Stosowanie inhibitora ureazy jako dodatku do mocznika ma na celu ograniczenie strat azotu spowodowane ulatnianiem się amoniaku do atmosfery. Dodatkowo ma zwiększyć efektywność wykorzystania azotu nawozowego przez rośliny, co przełoży się na niższe nakłady na nawożenie.
Inhibitor ureazy ma za zadanie kontrolowanie procesu hydrolizy mocznika, poprzez zmniejszenie lub zahamowanie aktywności ureazy – enzymu katalizującego reakcję rozkładu mocznika do amoniaku i dwutlenku węgla. Enzym ten występuje w bakteriach, drożdżach i niektórych roślinach wyższych.
W glebie mocznik, w odróżnieniu do innych nawozów azotowych, ulega hydrolizie pod wpływem enzymu ureazy wydzielanego przez bakterie i grzyby, której końcowym produktem są jony amonowe. Proces ten najefektywniej przebiega w temperaturze 20 – 25°C. Na glebach zasadowych może dochodzić do ulatniania się amoniaku w wyniku szybko postępującego rozkładu mocznika. Duże stężenie amoniaku powstające wokół granul mocznika może uszkadzać rośliny.
Dodanie inhibitora ureazy do mocznika zmniejsza straty wywołane ulatnianiem się amoniaku oraz wpływa na wydłużenie czasu działania azotu nawozowego dla roślin, co skutkuje zwiększeniem efektywności nawożenia azotowego. Obecność w nawozie inhibitora ureazy ma więc na celu spowolnienie procesu hydrolizy mocznika. Ogranicza to w znacznym stopniu straty azotu z rolnictwa, wpływając korzystnie na poprawę parametrów środowiska naturalnego, co wynika z faktu, że jony amonowe mogą ulegać przemianie do azotanów, które są najbardziej mobilną formą azotu w glebie. Przedostając się do wód powierzchniowych prowadzą do ich zanieczyszczenia, a w skrajnych przypadkach do ich eutrofizacji.
Stosowanie mocznika do nawożenia roślin ma również wpływ na odczyn gleby, bowiem rośliny pobierając jon amonowy wydzielają do gleby równoważną ilość jonów wodorowych, co prowadzi do zakwaszenia. Nieco gorsze działanie tego nawozu na glebach lekkich i bardzo kwaśnych może być spowodowane dalszym zakwaszeniem i gorszym pobieraniem jonu amonowego przez rośliny.
