fbpx
Strona głównaUprawaNawożenieNiezbędne dokarmianie dolistne buraka cukrowego. Jak i czym nawozić?

Niezbędne dokarmianie dolistne buraka cukrowego. Jak i czym nawozić?

Poza nawożeniem doglebowym istotnym elementem prawidłowo prowadzonej agrotechniki buraka cukrowego jest dokarmienie dolistne. W uprawie tej rośliny zasadnicze znaczenie odgrywa nalistne dostarczenie roślinom mikroelementów oraz magnezu i siarki, czy też w niesprzyjających do pobierania przez system korzeniowy warunkach glebowych – innych makroskładników nawozowych, szczególnie azotu i potasu.

Magnez i siarka aplikowane są głównie w postaci 5 proc. roztworu siedmiowodnego siarczanu magnezu. Z kolei azot w postaci 6 proc. roztworu mocznika, zaś potas, podobnie jak magnez, w formie siarczanowej.

W uprawie buraka cukrowego dokarmianie dolistne zalecane jest od fazy 6. liścia do zwarcia rzędów, najlepiej w kilku zabiegach w sezonie. Stanowi ono nieodzowny zabieg agrotechniczny, dzięki któremu można praktycznie w 100 proc. pokryć potrzeby pokarmowe roślin w mikroskładniki. Dokarmianie dolistne mikroelementami umożliwia roślinom efektywne przeprowadzanie procesu fotosyntezy. Z kolei przy ich niedoborze dochodzi do wytworzenia przez buraka cukrowego wąskich blaszek liściowych, co skutkuje uzyskaniem mniejszej powierzchni asymilacyjnej, a tym samym obniżeniem wydajności procesu fotosyntezy, wpływającym na zmniejszenie ilości tworzonych cukrów. Aplikacja dolistna mikroskładników może być połączona ze stosowaniem środków ochrony roślin.

Jakie mikroskładniki w uprawie buraka cukrowego?

Głównymi mikroelementami w uprawie buraka cukrowego są bor, mangan, cynk i miedź oraz molibden. Wymagania pokarmowe buraka cukrowego w stosunku do mikroelementów są kilkukrotnie, a w przypadku boru nawet kilkunastokrotnie większe niż w przypadku zbóż.

Bor kluczowym mikroelementem dla buraka

Kluczowym mikroelementem jest bor, który uczestniczy w przemianach cukrów, pełniąc funkcje w syntezie i transporcie węglowodanów z liści do korzenia spichrzowego, co determinuje zawartość cukru w korzeniu buraka oraz zwiększa odporność roślin na choroby grzybowe. Przy niedoborze boru dochodzi do spadku plonów oraz obniżenia zawartości cukru w korzeniu i wzrostu udziału substancji melasotwórczych. Dokarmianie dolistne borem jest szczególnie ważne na glebach piaszczystych i przy wyższych wartościach pH gleby, gdzie występuje niedobór tego mikroskładnika, a także w okresach suszy, które z roku na roku występują w naszym kraju. Zalecana dawka boru w uprawie buraka cukrowego kształtuje się na poziomie od 0,5 kg w przypadku stanowisk nawożonych obornikiem do nawet 3,0 kg na stanowiskach skrajnie ubogich w bor, na których nie stosowano nawożenia organicznego. Objawem niedoboru boru są pokarbowane liście buraka, a także spękania górnej części korzenia oraz spękania u nasady liści. Blaszka liściowa jest węższa, z kolei ogonek liściowy jest dłuższy. Pogłębiający się deficyt tego pierwiastka skutkuje czarną barwą części korzenia i liści.

Mangan a synteza białek

W uprawie buraka cukrowego istotną rolę odgrywa również dokarmianie dolistne manganem, cynkiem, miedzią i molibdenem, które są komponentami grup prostetycznych i aktywatorami enzymów uczestniczących w licznych procesach metabolicznych, w tym między innymi w przemianach związków azotowych i syntezie białek. Średnie pobranie manganu przez buraki cukrowe wynosi około 350 g z hektara. Pierwiastek ten wpływa na proces fotosyntezy oraz odgrywa istotną rolę w syntezie białek i zwiększa wykorzystanie azotu przez rośliny. Głównym objawem niedoboru manganu jest pionowe ustawienie liści i łyżeczkowate zwinięcie blaszki liściowej, co znacznie ogranicza absorpcję promieni słonecznych w procesie fotosyntezy. Niedobory tego mikroskładnika, występujące na roślinach w fazie 2 – 3 liścia mają miejsce zwłaszcza na glebach piaszczystych charakteryzujących się niską pojemnością sorpcyjną, na glebach o wysokich wartościach pH i glebach wapiennych. Na takich stanowiskach niezbędne jest zastosowanie dokarmiania dolistnego manganem.

Dokarmianie dolistne cynkiem a odporność buraka

Aplikacja dolistna cynku podnosi odporność roślin na choroby grzybowe. Pierwiastek ten, jako składnik enzymów, bierze udział w syntezie białek, a także w metabolizmie węglowodanów oraz odgrywa ważną rolę w metabolizmie auksyn, uczestnicząc we wzroście roślin. Przy niedoborze cynku gromadzą się w roślinie proste związki azotowe, takie jak aminokwasy i amidy, których obecność w korzeniach buraka cukrowego utrudnia krystalizację sacharozy w procesie technologicznym. Średnie pobranie cynku wynosi około 350 g na ha. Niedobór tego mikroelementu w uprawie buraka cukrowego indukuje zaburzenia systemu wewnętrznych błon komórkowych chloroplastów, prowadząc do zamierania komórek. Objawia się to występowaniem chlorotycznych i nekrotycznych plam na liściach buraka, co w znaczny sposób zmniejsza powierzchnię asymilacyjną liści, ograniczając fotosyntezę i tworzenie cukrów.

Miedź też potrzebna

Pomimo, że burak cukrowy należy do roślin o średniej wrażliwości na niedobory miedzi, jednak dokarmianie dolistne tym mikroelementem wpływa na zwiększenie plonu korzeni buraka cukrowego oraz zawartości cukru w plonie użytkowym, ponieważ pełni on rolę katalizatora w procesie fotosyntezy oraz jako składnik enzymów uczestniczy w przemianach węglowodanów i białek w roślinie. Średnie pobranie miedzi przez buraka cukrowego wynosi około 45 g na ha. Optymalne zaopatrzenie buraka w miedź, między innymi w efekcie aplikacji dolistnej, wpływa na dobre wykorzystanie azotu mineralnego przez rośliny i ogranicza zawartość szkodliwego w procesie krystalizacji cukru N-α-aminowego w korzeniach.

Molibden a jakość korzeni buraka

Znaczenie molibdenu w uprawie buraka cukrowego jest związane z ważną funkcją tego pierwiastka w przemianach azotu, stanowiąc między innymi komponent reduktazy azotanowej. Dlatego też w przypadku niedoboru molibdenu azot azotanowy pobierany przez buraka cukrowego odkłada się w korzeniach między innymi w postaci azotanów, a także N-α-aminowego o działaniu melasotwórczym. Skutkiem nieefektywnego wykorzystania azotu z nawozów jest spadek plonów i cukrowości korzeni buraka, natomiast nadmierna koncentracja niebiałkowych związków azotowych utrudnia krystalizację sacharozy w procesie technologicznym, co prowadzi do zmniejszenia plonów cukru technologicznego.

dr Ryszard Brodowski

Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie

ZOSTAW KOMENTARZ

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany, podajesz go wyłącznie do wiadomości redakcji. Nie udostępnimy go osobom trzecim. Nie wysyłamy spamu.
Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem*.
Proszę podać swoje imię tutaj
Proszę wpisać swój komentarz!

Polityka Prywatności

NAJNOWSZE WIADOMOŚCI

Wydawnictwo PLANTPRESS poleca

INNE ARTYKUŁY AUTORA
ARTYKUŁY POWIĄZANE (TAG)

NAJNOWSZE KOMENTARZE

Newsletter

Zapisz się do Rolniczego Newslettera WRP.pl, aby otrzymywać informacje o tym co aktualnie najważniejsze w krajowym i zagranicznym rolnictwie.