7 marca br. wchodzi w życie nowe rozporządzenie ministra i rozwoju wsi w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze ciągników, maszyn, narzędzi i urządzeń technicznych stosowanych w rolnictwie. Reguluje ono wymogi BHP przy używaniu między innymi agregatu uprawowego, rozrzutnika obornika, kosiarek, opryskiwacza i pilarki.
Chodzi o rozporządzenie ministra i rozwoju wsi z 14 lutego 2024 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze ciągników, maszyn, narzędzi i urządzeń technicznych stosowanych w rolnictwie (Dz. U., poz. 228). Zostało wydane na podstawie Kodeksu pracy.
W myśl rozporządzenia przy obsłudze sprzętu rolniczego stosuje się:
1) wytyczne określone przez producenta w instrukcji obsługi tego sprzętu rolniczego,
2) środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze zalecane przez producenta.
Sprzęt rolniczy będą mogli obsługiwać pracownicy, którzy zostali zapoznani przez pracodawcę lub osobę kierującą pracownikami z instrukcją obsługi oraz przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy stosowanymi przy jego obsłudze. Obsługa sprzętu rolniczego wymagającego posiadania dodatkowych kwalifikacji, przede wszystkim urządzeń podlegających dozorowi technicznemu, urządzeń energetycznych i maszyn ciężkich będzie można powierzyć pracownikom posiadającym takie kwalifikacje.
Regulowania i wykonywania prac konserwacyjnych lub napraw oraz czyszczenia zespołów roboczych i części ruchomych sprzętu rolniczego będzie można dokonać po wcześniejszym unieruchomieniu silnika tego sprzętu rolniczego, wyłączeniu wszystkich napędzanych zespołów roboczych i części ruchomych oraz ich zabezpieczeniu przed możliwością niezamierzonego uruchomienia.
Sprzęt rolniczy będzie trzeba przechowywać zgodnie z wytycznymi określonymi przez producenta w instrukcji obsługi oraz w sposób zapobiegający okaleczeniu ludzi i zwierząt.
W kabinie operatora samojezdnego sprzętu rolniczego podczas jego pracy będzie mógł przebywać tylko pracownik obsługujący ten sprzęt, chyba że instrukcja obsługi przewiduje inaczej. W samojezdnym sprzęcie rolniczym trzeba będzie przechowywać w oznaczonym miejscu instrukcję obsługi.
Przed uruchomieniem samojezdnego sprzętu rolniczego trzeba będzie sprawdzić stan techniczny:
1) układu hamulcowego;
2) instalacji rozruchowej i oświetleniowej;
3) układu kierowniczego;
4) zespołu jezdnego;
5) układu zawieszenia narzędzi i zaczepu transportowego;
6) układu pneumatycznego;
7) układu hydraulicznego;
8) innego układu lub zespołu lub innej instalacji, jeżeli przewiduje to instrukcja obsługi.
Rozporządzenie reguluje zasady BHP również przy pracach związanych z melioracją wodną.
Podczas pracy sprzętu rolniczego stosowanego do produkcji roślinnej osoby postronne nie będą mogły przebywać:
1) w strefie działania zespołu roboczego tego sprzętu;
2) na pomostach technologicznych tego sprzętu, chyba że zezwala na to instrukcja obsługi;
3) na tym sprzęcie w czasie transportu i podczas wykonywania nawrotów.
Zmiany przy używaniu agregatu uprawowego, rozrzutnika obornika, kosiarek, opryskiwacza i pilarki
W czasie przerw w pracy agregat uprawowy będzie trzeba opuścić na podłoże i wyłączyć jego napęd oraz unieruchomić silnik ciągnika. Czyszczenia redlic z chwastów lub innych zanieczyszczeń w czasie pracy siewnika będzie można dokonać przy użyciu przeznaczonych do tego narzędzi. Podczas pracy siewnika nie będzie można rozgarniać ręką ziarna i nasion w skrzyni nasiennej.
Rozrzutnik obornika będzie trzeba wyposażyć w siatkę umieszczoną na przedniej burcie skrzyni ładunkowej zabezpieczającą operatora ciągnika przed ewentualnym uderzeniem go twardym materiałem w czasie pracy tego rozrzutnika.
W czasie pracy przyczepy lub wozu asenizacyjnego nie będzie można uruchomić aparatu rozlewu w odległości mniejszej niż 20 m od osób postronnych.
Deszczownię szpulową niewymagającą demontażu bębna będzie trzeba transportować na przyczepach niskopodwoziowych. W przypadku konieczności demontażu bębna będzie można transportować deszczownię szpulową na przyczepach ogólnego zastosowania.
Nie będzie można używać kosiarek rotacyjnych:
1) w odległości mniejszej niż 50 m od osób postronnych,
2) na terenie kamienistym lub na terenie, na którym występują trwałe przeszkody,
3) bez osłon ochronnych.
W przypadku konieczności użycia kosiarek rotacyjnych do koszenia traw w miejscach, w których przebywają osoby postronne, teren pracy kosiarki trzeba będzie zabezpieczyć przed dostępem tych osób.
Przyrząd tnący maszyn do zbioru zielonek, zbóż i innych roślin, w okresach przerw w pracach polowych i podczas transportu trzeba będzie zabezpieczyć osłoną ochronną.
Sznurek do aparatów wiążących prasy zbierającej będzie trzeba założyć po wyłączeniu napędu, unieruchomieniu silnika ciągnika i wyjęciu kluczyka ze stacyjki oraz upewnieniu się, że żadna z części prasy zbierającej nie pozostaje w ruchu.
Przed podłączeniem do ciągnika przewodów hydraulicznych owijarki do bel będzie trzeba sprawdzić, czy instalacje hydrauliczne tego ciągnika i tej owijarki nie są pod ciśnieniem.
Opryskiwacz będą mogli obsługiwać pracownicy, którzy zostali:
1) zapoznani przez pracodawcę lub osobę kierującą pracownikami z przepisami w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy;
2) wyposażeni w środki ochrony indywidualnej odpowiednie do rodzaju i poziomu zagrożeń oraz w odzież i obuwie robocze.
Opryskiwacz musi posiadać aktualne badania potwierdzające jego sprawność techniczną.
W czasie pracy młocarni i bukowników do koniczyny nie będzie można:
1) ustawić drabiny od strony głównego pasa napędowego;
2) wkładać do bębna omłotowego wilgotnych lub nierozłożonych snopów zboża lub wiązek koniczyny.
Pomieszczenia, w których odbywa się czyszczenie, dosuszanie lub sortowanie zielonek, zbóż i innych roślin będzie trzeba wyposażyć w urządzenia wentylacyjne. Przy podawaniu masy pod walce zgniatająco-zasilające sieczkarni z wydmuchem sieczki nie będzie można popychać tej masy ręką oraz przedmiotami do tego nieprzeznaczonymi. Do pneumatycznego transportu ziarna, paszy i innych materiałów sypkich będzie trzeba stosować przewody rurowe wykonane z materiału odpornego na elektryzowanie, niepowodującego wyładowań elektrostatycznych. W czasie pracy siekacza mechanicznego dopuszczalne będzie dociskanie roślin okopowych drewnianą łopatką o długości wynoszącej co najmniej 50 cm.
Do obsługi maszyn i urządzeń technicznych wyposażonych w silniki elektryczne, znajdujących się w pomieszczeniach wilgotnych będzie trzeba używać przewodów elektrycznych wyposażonych w hermetyczne wtyczki i gniazda wtykowe umożliwiające stosowanie zerowania lub uziemienia.
Rozporządzenie reguluje również zasady BHP przy obsłudze pilarki tarczowej.
Po wejściu w życie omawianego rozporządzenia straci moc rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 12 stycznia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze ciągników, maszyn, narzędzi i urządzeń technicznych stosowanych w rolnictwie (Dz. U. poz. 51).
