Komisja Europejska w wydanym dziś komunikacie prasowym zaproponowała m.in. zmiany w normach GAEC a także mechanizmy, które miałyby poprawić sytuację ekonomiczną unijnych rolników poprzez ich skuteczniejszą ochronę przed nieuczciwymi praktykami.
Zmiany ma doczekać się najbardziej kontrowersyjna norma GAEC 8; rolnicy w UE będą musieli zachować istniejące elementy krajobrazu na swoich gruntach, ale nie będą już zobowiązani do przeznaczania minimalnej części swoich gruntów ornych na obszary nieprodukcyjne. Norma GAEC 8 stanie się ekoschematem; rolnicy będą mogli dobrowolnie zdecydować się na pozostawienie części swoich gruntów ornych w charakterze nieprodukcyjnym lub ustanowienie nowych elementów krajobrazu (takich jak żywopłoty lub drzewa) i w ten sposób otrzymać dodatkowe wsparcie finansowe.
W przypadku normy GAEC 7 dotyczącej płodozmianu rolnicy z UE będą mogli spełnić ten wymóg, decydując się na rotację lub dywersyfikację swoich upraw, jeżeli ich kraj zdecyduje się uwzględnić opcję dywersyfikacji upraw w swoim planie strategicznym dla WPR.
Większa elastyczność przewidziana jest dla normy GAEC 6 dotyczącej okrywy; państwa członkowskie będą miały znacznie większą elastyczność w ustalaniu tego, co określają jako okresy wrażliwe, oraz praktyki, które pozwolą spełnić ten wymóg.
Komisja proponuje także, aby państwa członkowskie mogły zwolnić niektóre uprawy, rodzaje gleb lub systemy rolnictwa z obowiązku spełniania wymogów dotyczących uprawy roli, pokrywy gleby oraz płodozmianu/dywersyfikacji upraw (odpowiednio GAEC 5, 6, 7).
Państwa członkowskie będą mogły również wprowadzać tymczasowe odstępstwa od norm GAEC w przypadku niesprzyjających warunków pogodowych uniemożliwiających rolnikom prawidłową pracę i przestrzeganie wymogów dobrej praktyki rolniczej.
Wreszcie Komisja proponuje zwolnienie gospodarstw o powierzchni poniżej 10 hektarów z kontroli i kar związanych z przestrzeganiem wymogów warunkowości. Znacząco zmniejszy to obciążenia administracyjne związane z kontrolami dla mniejszych rolników, którzy stanowią 65% beneficjentów WPR.
Komisja uruchomi obserwatorium kosztów produkcji, marż i praktyk handlowych w łańcuchu dostaw rolno-spożywczych. Pierwsze posiedzenie tego ciała miałoby się odbyć już latem tego roku.
Komisja proponuje możliwości ulepszeń obecnych ram prawnych określonych w rozporządzeniu ustanawiającym wspólną organizację rynków produktów rolnych (WOR). Opcje te obejmują wzmocnienie przepisów mających zastosowanie do umów zawieranych przez rolników z nabywcami z branży spożywczej lub handlu detalicznego oraz wzmocnienie organizacji producentów, aby umożliwić rolnikom skuteczniejszą współpracę i wspólne działanie w porównaniu z innymi podmiotami w łańcuchu dostaw żywności. Komisja przeprowadzi także dogłębną ocenę dyrektywy w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych w łańcuchu dostaw żywności, obowiązującej od 2021 r.
– Dzisiejsze wnioski stanowią kolejny znaczący krok w odpowiedzi Komisji na rzecz zmniejszenia obciążeń administracyjnych dla rolników i wzmocnienia sprawiedliwości w łańcuchu dostaw żywności. Propozycje obejmują pragmatyczne i ukierunkowane podejście, które ma umożliwić dobrą pracę naszym rolnikom i zapewnić państwom członkowskim większą elastyczność w osiąganiu celów WPR. Nasza praca w nadchodzących tygodniach i miesiącach będzie kluczowa, aby zapewnić rolnikom korzyści z pełnego potencjału tych propozycji – podsumował unijny komisarz ds. rolnictwa Janusz Wojciechowski.
Źródło: Komisja Europejska
