fbpx
Strona głównaUprawaNawożenieEkspert Radzi: Kiedy i jak nawozić fosforem i potasem zboża, buraki i...

Ekspert Radzi: Kiedy i jak nawozić fosforem i potasem zboża, buraki i ziemniaki?

Podstawowe zboża pobierają w przeliczeniu na 1 t ziarna: 22-28 kg azotu (N), 10-13 kg fosforu (P2O5), 22-30 kg potasu (K2O), 3-4 kg magnezu (MgO), 2-3 kg siarki (S) i mikroelementy, z których do najważniejszych zalicza się miedź, mangan i cynk. Wynika z tego, iż zboża pobierają przeciętnie dwa razy więcej potasu niż fosforu, podczas gdy rośliny dwuliścienne, zwłaszcza ziemniak i burak, ponad 4-krotnie więcej. Wynika to z faktu, iż fosfor gromadzony jest głównie w generatywnych organach roślin (nasionach, ziarnie zbóż), podczas gdy potas w wegetatywnych (łodygach, liściach, korzeniach, bulwach).

Fosfor wchodzi w skład wielu związków organicznych (białka, kwasy nukleinowe, fityna, fosfolipidy – wśród nich lecytyna). Niezbędny jest też w procesie fotosyntezy i oddychania, odpowiada także za przemiany związków azotowych w pełnowartościowe białka. Niedobór tego składnika, podobnie jak  wielu innych powoduje, iż pobrany przez rośliny azot nie zostaje w pełni wykorzystany do tworzenia plonu. Potas obok azotu pobierany jest przez rośliny w największych ilościach. Szacuje się, iż jego niedobór w naszych glebach jest drugim (spośród czynników nawozowych), po kwaśnym odczynie gleby, elementem ograniczającym wysokość i jakość plonów. Potas spełnia w roślinie trzy zasadnicze funkcje:

– reguluje gospodarkę wodną,

– aktywuje szereg enzymów niezbędnych dla prawidłowego wzrostu i rozwoju roślin,

– zwiększa ich odporność na stresy  termiczne oraz choroby grzybowe i bakteryjne.

Wymagania pokarmowe podstawowych roślin na fosfor i potas

Objawy niedoboru fosforu w pierwszej kolejności pojawiają się na starszych liściach, ale stopniowo, przy jego dużym niedoborze przechodzą na młodsze. Typowym symptomem niedoboru są fioletowo-różowe przebarwienia dolnej części łodyg i liści. Poza tym liście są  mniejsze, wąskie (wydłużone), osadzone pod ostrym kątem (strzeliste). Rośliny są niewyrośnięte, słabo wiążą owoce i nasiona. Nie obserwuje się na ogół objawów nadmiaru fosforu w roślinach, gdyż składnik ten w odróżnieniu od azotu, a niekiedy także potasu, nie jest pobierany luksusowo (ponad potrzeby pokarmowe). Nie ma więc obawy przenawożenia roślin, choć zbyt duże dawki są nieuzasadnione z ekonomicznego punktu widzenia.

Czytaj także: Ekspert Radzi: pierwsza wiosenna dawka azotu pod pszenicę ozimą

W okresie wegetacji wyróżnia się dwa okresy krytyczne, związane ze zwiększonym zapotrzebowaniem na fosfor. Pierwszy przypada na początek wegetacji, gdy roślina rozbudowuje system korzeniowy. Dobre zaopatrzenie w fosfor stymuluje jego rozbudowę, co  umożliwia lepsze zaopatrzenie w wodę i składniki pokarmowe. Drugi okres rozpoczyna się z chwilą tworzenia organów generatywnych: kłosów i wiech zbóż, a następnie ziarna. Niedobór fosforu może wynikać nie tylko z powodu niskiej zasobności gleby, ale też ograniczonej przyswajalności przez rośliny, np. w wyniku skrajnych wartości pH i niskiej temperatury. Doglebowe stosowanie nawozów fosforowych w trakcie wegetacji roślin nie jest na ogół zalecane, głównie ze względu na ograniczoną przyswajalność.

Objawy niedoboru fosforu

Ponieważ ruchliwość fosforu w glebie jest niewielka, zaś system korzeniowy roślin w początkowym okresie wegetacji słabo rozbudowany, dlatego celowe jest umieszczanie wnoszonych nawozów, np. fosforanu amonu w pobliżu wysianych nasion lub wysadzanej rozsady. Taki system nawożenia jest praktykowany w przypadku roślin uprawianych w szerokich rzędach, do czego niezbędny jest odpowiedni siewnik lub sadzarka. Zwykle jednak nawozy P-K zaleca się przed orką siewną (pod oziminy) lub zimową (pod rośliny jare). W przypadku widocznych objawów ich niedoboru w trakcie wegetacji roślin, zasadne jest dokarmianie dolistne nawozami z wysoką zawartością tych składników, zwykle ponad 50% P2O5 i 35%  K2O.

Dobre zaopatrzenie roślin w potas ułatwia pobieranie i przepływ wody przez komórki korzenia i jej transport w wiązkach przewodzących, rośliny wykazują niższy współczynnik transpiracji, czyli zużywają mniej wody na wyprodukowanie jednostki suchej masy. Typowe objawy niedoboru potasu widoczne na roślinach to:

  •  żółknące, a następnie brązowiejące i wykruszające się plamy, poczynając od wierzchołka i  brzegów starszych liści,
  • zwiędły wygląd roślin, które wcześniej (w godzinach rannych) tracą turgor,
  •  gorsze krzewienie zbóż i słabiej rozwinięte rośliny dwuliścienne,
  •  gorsza zimotrwałość roślin (powód – osłabiona asymilacja i zawartość cukrów) oraz ich większa podatność na choroby grzybowe.

ZOSTAW KOMENTARZ

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany, podajesz go wyłącznie do wiadomości redakcji. Nie udostępnimy go osobom trzecim. Nie wysyłamy spamu.
Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem*.
Proszę podać swoje imię tutaj
Proszę wpisać swój komentarz!

Polityka Prywatności

NAJNOWSZE WIADOMOŚCI

Wydawnictwo PLANTPRESS poleca

INNE ARTYKUŁY AUTORA




ARTYKUŁY POWIĄZANE (TAG)

NAJNOWSZE KOMENTARZE

Newsletter

Zapisz się do Rolniczego Newslettera WRP.pl, aby otrzymywać informacje o tym co aktualnie najważniejsze w krajowym i zagranicznym rolnictwie.