Bezpieczeństwo przede wszystkim!

Produkcja rolnicza nierozerwalnie wiąże się z ryzykiem, jakie towarzyszy pracy w gospodarstwie, zarówno obsługując zwierzęta, jak i procesy realizowane na użytkach rolnych. W produkcji roślinnej źródłem zagrożeń bezpieczeństwa pozostaje obsługa ciągników i maszyn w powiązaniu z obróbką materiałów roślinnych, aplikacją nawozów i środków ochrony roślin.

Uprawa gleby stawia wymagania związane z obsługą narzędzi, maszyn i agregatów uprawowych. Obsługę i regulacje zespołów roboczych powinno się wykonywać po opuszczeniu sprzętu na podłoże. Zalecane jest sprawdzenie prawidłowości połączenia agregatu uprawowego z ciągnikiem, aby ograniczyć ryzyko nieszczęśliwego wypadku w czasie pracy na polu lub transportu drogowego. Przed nawrotem na krańcu pola trzeba wyłączać napęd zespołów roboczych maszyn uprawowych przed ich podniesieniem podnośnikiem hydraulicznym.

Nawożenie i związane z tym użytkowanie rozsiewaczy, roztrząsaczy i wozów asenizacyjnych powinno wiązać się ze stosowaniem przez obsługujące osoby środków ochrony osobistej, w tym kombinezonów, gumowych butów, rękawic, okularów ochronnych i półmasek z wkładkami przeciwpyłowymi. W prace związane z załadunkiem i nawożeniem nie powinno się angażować osób nieletnich, cierpiących na choroby skóry, oczu i dróg oddechowych. Nawozy mineralne, szczególnie w formie pylistej, zaleca się wysiewać w dni pogodne, o ile to możliwe bezwietrzne, przy średnich i niższych temperaturach. W czasie pracy zabronione jest spożywanie posiłków, picie napojów i palenie papierosów.

Szczegółowe zasady pracy zakazują przegarniania nawozów rękami w maszynie. Naprawy i regulacje należy wykonywać przy wyłączonym napędzie maszyny i wyłączonym silniku ciągnika. Użytkując roztrząsacze obornika powinno się sprawdzać stan techniczny osłon chroniących przekładnie napędu przenośnika podłogowego i adaptera. Uwagę zwraca się także na stan siatki w przedniej części roztrząsacza, zabezpieczającej operatora przed uderzeniem bryłą nawozu. Pracując roztrząsaczem i ładowaczem obornika, osoby postronne powinny znajdować się w odpowiedniej odległości.

Chemiczna ochrona roślin stanowi najbardziej newralgiczny etap technologii produkcji roślinnej pod względem bezpieczeństwa, uwzględnia bowiem potencjalny kontakt z opryskiwaczami, zaprawiarkami i środkami chemicznymi. Wiele problemów może wynikać z nieostrożności, pośpiechu i nieuwagi, nieumiejętnego wykonywania czynności roboczych i niewłaściwego użycia środków chemicznych, a także złego stanu technicznego użytkowanego sprzętu. Największy nacisk kładzie się na przestrzeganie zaleceń dotyczących stosowania środków ochrony indywidualnej, podobnie jak w przypadku obsługi technologii z udziałem nawozów mineralnych.

Przygotowanie cieczy użytkowej najlepiej wykonywać bezpośrednio przed opryskiem, aby nie pozostawiać preparatu w zbiorniku maszyny przez dłuższy czas. Przygotowanie cieczy należy wykonać w odległości co najmniej 30 m od ujęć wody, wód powierzchniowych, budynków (mieszkalnych i inwentarskich) i przechowalni pasz. W czasie sporządzania roztworu roboczego trzeba unikać pylenia, rozpryskiwania i rozlewania środków ochrony roślin. Opróżnione opakowania i ich zamknięcia zaleca się co najmniej trzykrotnie wypłukać czystą wodą, zaś popłuczyny za każdym razem wprowadzić do zbiornika opryskiwacza. Wykonanie oprysku najlepiej jest podejmować przy bezwietrznej pogodzie, gdy prędkość wiatru nie przekracza 3 m/s. Zakończenie tego zabiegu obejmuje w pierwszym etapie umycie opryskiwacza z zewnątrz i co najmniej trzykrotne przepłukanie jego zbiornika wodą. Ogólne zasady bezpieczeństwa wskazują, by wodę po zakończeniu płukania zbiornika wypryskać na pole, na którym wykonywano zabiegi ochrony chemicznej.

Zbiór zbóż wymaga od operatorów kombajnów wysokich kwalifikacji i świadomości potencjalnych zagrożeń. Do nich zalicza się również przebywanie osób postronnych, a szczególnie dzieci w miejscu pracy operatora kombajnu. Obsługę kombajnu zbożowego, tam gdzie jest to zalecane przez producenta, trzeba prowadzić po wyłączeniu napędu i zatrzymaniu wszystkich elementów roboczych. Przekładnie i elementy przenoszące napęd w kombajnie powinny być wyposażone w osłony. Przeniesienie napędu stanowi krytyczne ogniwo wielu maszyn do zbioru, w tym do zbioru słomy i siana. Dlatego tak ważna pozostaje ostrożność przy ich obsłudze, bez udziału osób postronnych.