Koguty hodowlane – utrzymanie stada

0
5266

Powszechnie i to głównie dzięki mediom, przyjął się bardzo nieprecyzyjny podział działalności rolniczej na produkcję roślinną i hodowlę zwierząt. Tymczasem określenie hodowla” jest ściśle ograniczone do genetycznego doskonalenia tak roślin, jak i zwierząt, a kolejnymi piętrami, zstępując w dół – jest dwustopniowy poziom reprodukcji, a na samym dole tej piramidy – produkcji.”

W Polsce hodowlę kur nieśnych z prawdziwego zdarzenia, prowadzą tylko 3 fermy zarodowe, których udział w rynku piskląt przeznaczonych do reprodukcji, czyli stad prarodzicielskich i rodzicielskich systematycznie się zmniejsza i nie przekracza obecnie 7%. Nie prowadzi się natomiast w kraju hodowli kur mięsnych, a wszystkie dostarczające jaja do zakładów wylęgowych stada reprodukcyjne, pochodzą z renomowanych firm hodowlanych, o światowym zasięgu. Producenci jaj wylęgowych kur nieśnych i mięsnych, zainteresowani są zatem systemami utrzymania, a głównie żywienia w stadach reprodukcyjnych kogutów, tak by te jak najdłużej zachowały zdolność skutecznego zapładniania kur. Oczywiście, zwracają również dużą uwagę na właściwe metody utrzymania i żywienia kur, od których zależy nie tylko ilość i wartość biologiczna jaj decydująca o ich wylęgowości oraz ilości i jakości wylężonych kurek tak typu nieśnego, jak i kurcząt brojlerów.

Potrzeby bytowe koguta
Zapotrzebowanie kogutów na paszę zależy od ich potrzeb bytowych kształtujących się w zależności od masy ciała, temperatury otoczenia i sposobu ich utrzymania. Potrzeby bytowe koguta na energię wynoszą ok. 60% całości zapotrzebowania, a na białko – ok. 20% i są one w dużej mierze zależne od masy ciała. Ptaki średniej wielkości, przy stosowaniu nieograniczonego żywienia, zjadają o 15% więcej paszy od lekkich, głównie z powodu większego zapotrzebowania na energię.

By rosnącym kogutkom zapewnić dobrą mineralizację kości, należy je żywić paszą zawierającą w przeliczeniu na 1 kg 8-10 mg wapnia, 6-7 g ogólnego fosforu i 1,6 g azotu. Ponadto w 1 kg paszy winny się znajdować takie mikroskładniki jak 30-60 mg żelaza, 50-70 mg cynku, 50-80 mg manganu, 0,4-1,0 jodu i 0,1-0,3 mg selenu, które w organizmie ptaka, odgrywają duża rolę w metabolizmie składników zapewniających funkcjonowanie różnych enzymów, narządów, a także w produkcji plemników.

Dobre wyniki zapłodnienia w reprodukcyjnym stadzie, zależą od odpowiedniej jakości paszy dla kogutów, która winna być bogata w witaminę A, E, B2, B6, kwas pantotenowy, nikotynowy i foliowy oraz biotynę. Cięższe koguty mają większe zapotrzebowanie na mangan, którego poziom w paszy należy zwiększyć nawet do 80-90 mg/kg, a cynku do 60-70 mg/kg pełnoporcjowej mieszanki.
W żywieniu tak kogutów, jak i kur reprodukcyjnych, należy wg Jamroz (2004) do minimum ograniczyć stosowanie różnych dodatków paszowych. By ptaki mogły bez ograniczeń uzupełnić niedobory wapnia i innych mikroskładników, w okresie odchowu oraz użytkowania rozpłodowego, poza paszą pełnoporcjową, zaleca się podawanie im w osobnych korytkach, mieszanki kredy, wapniowy grys oraz niewielką ilość glinokrzemianów. Należy jednak pamiętać, że nadmiar dostępnego w paszy wapnia, może wpłynąć u kogutów na obniżenie jakości nasienia.

System chowu a żywienie
Różne systemy chowu stosowane w stadach reprodukcyjnych kur, od ściółkowego (najczęściej) przez rusztowy do klatkowego, wykorzystywany przy sztucznym unasienianiu kur, wpływają na zróżnicowanie warunków środowiskowych w kurnikach i wymagają dostosowania w związku z tym odpowiedniego rodzaju i poziomu żywienia ptaków. Kogutom i kurom utrzymywanym w chowie klatkowym, ze względu na ograniczone poruszanie się ptaków, można zmniejszyć poziom energii w paszy o 10-15%.
W stadach reprodukcyjnych, utrzymywanych w chowie ściółkowym, na jednego koguta przypada zwykle 8 kur mięsnych lub 10 kur nieśnych. W małych stadach, nie stosuje się w tak okresie odchowu, jak i sezonie rozpłodowym, odrębnego żywienia kur i kogutów specjalistycznymi mieszankami.
Przy stosowaniu oddzielnego odchowu rosnących kogutków, by zapewnić im w pierwszych 3 tygodniach życia prawidłowy rozwój kośćca, narządów wewnętrznych oraz okrywy piór, żywi się je bez ograniczeń mieszanką zawierającą 18-19% ogólnego białka dobrej jakości i o wartości energetycznej 11,5-11,9 kJ/kg. Dopiero po ukończeniu 3 lub 4 tygodnia życia, można młodym kogutkom w zależności od ich kondycji i wyrównania stada pod względem masy ciała ptaków, stosować tzw. ograniczone” żywienie. W tym celu część pełnoporcjowej mieszanki można zastąpić ziarnem owsa lub wymiennie stosować mieszankę pełnoporcjową i ziarno zbóż względnie podawać paszę co drugi dzień (“skip-a-day”).

Dawki tygodniowe
Do osiągnięcia przez kogutki 18-20 tygodnia życia, ilość podawanej paszy, uzależniona jest od ich masy ciała i wynosi 96-110-115 g/ptaka/dzień. Po wejściu w fazę rozrodu, koguty kierunku nieśnego otrzymują do 110 g, a mięsnego do 165 g paszy/dzień. By zapobiec nadmiernemu otłuszczeniu się kogutów mięsnych, wyróżniających się dużą żernością (apetytem), które zdecydowanie obniża wyniki zapłodnienia, zaleca się by tygodniową dawkę paszy podzielić na 6 lub 5 dni, nie podając równocześnie paszy przez 1-2 dni/tydzień.

Doświadczenia dużych koncernów hodowlanych wykazały, że stosując oddzielny chów kogutów, można zróżnicować żywienie w zależności do ich potrzeb pokarmowych, co zapewnia im prawidłowy rozwój. Zaleca się by kogutki do 3 tygodnia życia żywić bez ograniczeń mieszanką zawierającą 17-18% ogólnego białka i przy poziomie energii metabolicznej 10,76-15,72 kJ (2750-2800 kcal. Od 3 tygodnia obniża się w specjalistycznej mieszance dla kogutków poziom białka do 15,5-16,0%, podnosząc równocześnie poziom metabolicznej energii do 11,72-12,21 kJ (2800-2915 kcal), dokładnie w tym okresie kontrolując zużycie paszy, by ptaki nie jadły za dużo (Tabela). Rozdzielne żywienie wg płci, powinno się stosować do 20 tygodnia życia, gdyż po połączeniu z kurami, koguty łatwo przystosowują się do takie systemu karmienia.

Tabela. Dzienne zużycie paszy przez rosnące koguty reprodukcyjne typu mięsnego, w zależności od wieku i masy ciała.

Wiek w tygodniach Masa ciała (kg) Spożycie paszy
(g/kogutka/dzień)
1-6 dni
1 tygodni
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20

0.159
0.272
0.409
0.545
0.658
0.817
0.907
1.07
1.18
1.29
1.41
1.54
1.66
1.79
1.91
2.02
2.18
2.36
2.50
2.63
14
27
36
45
45
50
55
60
64
68
72
74
77
82
86
91
95
100
104
106
109

Tubusy i paszociągi
Przy stosowaniu rozdzielnego żywienia, kogutom podaje się paszę w karmidłach zawieszonych wysoko, ponad głowami kur. By jednak koguty nie “dożywiały” się specjalistyczną mieszanką dla niosek, karmidła dla kur, które mają głowy węższe od kogutów, zaopatrzone są w ograniczniki, uniemożliwiające kogutom dostęp do paszy. Tego rodzaju urządzenia stosuje się również w karmidłach tubusowych jak i na paszociągach.
W okresie rozrodu, zaleca się by kogutom obniżyć poziom białka w paszy do 10-11%, co jest jednak trudne do zrealizowania przy układaniu receptury specjalistycznej dla nich mieszanki i dlatego zwykle stosuje się w niej 14% udział ogólnego białka przy 0,3% metioniny, 0,6% lizyny i wapnia tylko do 1,0%, gdyż jak już wspomniano, Ca obniża jakość nasienia. Mieszanka powinna mieć jednak zrównoważony skład pod względem takich mikroskładników jod, miedź, kobalt, selen oraz witaminy E (>25 mg/kg paszy), witaminy A – 15 000 j.m. i witaminy B12/kg paszy.
Firmy hodowlane, rozprowadzając swoje zestawy rodzicielskie do stad reprodukcyjnych, w załączanych instrukcjach, dokładnie informują o potrzebach pokarmowych tak kogutów, jak i kur w okresie odchowu i reprodukcji. Aby zapewnić maksymalne powodzenie tak w czasie odchowu, jak i w okresie rozrodczym stada reprodukcyjnego, należy ściśle przestrzegać zalecenia dostawcy dotyczące tak metod żywienia jak i utrzymania ptaków.

Prof. dr hab. Stanisław Wężyk
Krajowa Izba Producentów Drobiu i Pasz

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany, podajesz go wyłącznie do wiadomości redakcji. Nie udostępnimy go osobom trzecim. Nie wysyłamy spamu.
Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem*.
Please enter your name here
Please enter your comment!

Polityka Prywatności