Wśród tradycyjnych regionalnych produktów napoje i miody zajmują poczytne miejsce na Kaszubach. Przekazywane z pokolenia na pokolenie receptury przetrwały w wielu gospodarstwach, a obecnie kultywowane są przez najmłodszych. Są również doskonałym sposobem podniesienia atrakcji gospodarstw agroturystycznych, których coraz więcej powstaje nie tylko na Pomorzu ale też w całym kraju.
Owoce z sadów i lasów, zbierane latem i jesienią, przetwarzano na przeróżne soki, syropy i nalewki. Zbierano jagody, maliny, borówki, żurawinę, a także owoce i kwiaty drzew i krzewów – czarnego bzu, jarzębiny, lipy, głogu.
Największą popularnością cieszyły się soki, bo syropy ze względu na dużą ilość cukru – produktu drogiego na wsi – były nieco bardziej kosztowne. Do produkcji napojów używano m.in. drewnianych pras do rozgniatania owoców. Sok wyciskano z zasypanych wcześniej cukrem owoców, używając lnianego woreczka wkładanego do drewnianej prasy klinowej. Po wyciśnięciu dodawano wodę i gotowano, a następnie odcedzano i odciągano sok. Soki wykorzystywano jako napoje podawane z wodą oraz naturalne środki wspomagające w walce z przeziębieniami i chorobami. Najpopularniejsze środki lecznicze to dziki czarny bez, kwiaty lipy, owoce maliny i żurawina.
Olbrzymie kompleksy leśne i obfitość rosnących w nich miododajnych roślin sprawiły, ze Pomorze uważane jest za jeden z największych terenów pszczelarskich. Od wieków bartnictwo, a potem pszczelarstwo, stanowiły ważny element życia okolicznej ludności. Na wyjątkowe cechy miodu z Pomorza wpływa m.in. ukształtowanie terenu, specyficzny klimat oraz różnorodna roślinność. Smak i barwa miodu zależy od rodzaju roślin, z których pszczoła zbiera pożytek – jasny pochodzi z nektaru kwiatów lipy, ciemny z nektaru kwiatów wrzosu. Dużym powodzeniem na tych terenach cieszy się też miód gryczany.
Jeszcze do niedawna niemal w każdym gospodarstwie znajdowały się przydomowe pasieki, a dziś wiele osób traktuje pszczelarstwo hobbystycznie. Wiele regionalnych receptur znalazło się także na Liście Produktów Tradycyjnych województwa pomorskiego.
Syrop z żurawiny po mermecku
Składniki:
1 kg zurawiny
1 kg cukru
miód wielokwiatowy
spirytus
Wykonanie:
Owoce żurawiny umyć, sparzyć na sicie, osuszyć i rozdrobnić przy użyciu drewnianej prasy. Odciągnąć sok i połączyć go z cukrem i miodem wielokwiatowym. Dodać spirytus. Odstawić sok na 24 godziny w ciemne i chłodne miejsce. Ponownie wymieszać wszystkie składniki, napełnić syropem czyste i suche butelki, zakorkować.
Miód z maślanki
Składniki:
1 l dobrej maślanki
70 dkg cukru
Wykonanie:
Maślankę wlać do garnka, dodać cukier i dobrze wymieszać. Gotować ok. 1 godz. cały czas mieszając, aby się nie zwarzyło. Gdy płyn nabierze konsystencji miodu, wylać go na miseczke. Polecany do chleba z masłem.
Nalewka śliwkowa Wujka Tomka
Składniki:
1 kg śliwek węgierek
1 kg cukru
1/2 l wódki czystej 40 proc.
Wykonanie:
Śliwki dokładnie umyć, przekroić na pół, usunąć pestki, a następnie ułożyć w dużym słoju przesypując kolejne warstwy cukrem. Słój zakręcić i odstawić na jeden dzień, aby owoce puściły sok.
Następnego dnia zalać śliwki alkoholem, szczelnie zakręcić słoik i odstawić na co najmniej dwa miesiące w chłodne i pozbawione światła słonecznego miejsce (najlepiej do piwnicy).
Po tym czasie nalewka jest gotowa. Następnie należy przelać ją ze słoja przez drobny durszlak, na którym zostaną śliwki, a potem jeszcze raz przez bardzo drobne sitko do butelki (tak aby ewentualne resztki owoców pozostały na sitku). Nasączone alkoholem owoce możemy wykorzystać np. jako nadzienie do ciasta.
Uwaga:
Jeśli ktoś nie przepada za zbyt słodkimi nalewkami, może użyć do przesypania owoców mniej cukru. Z kolei miłośnicy zdecydowanie mocniejszych trunków, mogą śliwki zalać nie wódką, lecz spirytusem. Wówczas nalewka taka będzie jeszcze mocniej rozgrzewać w długie zimowe wieczory.
