Zwalczanie chwastów w ziemniakach w terminie powschodowym

Otrzymujemy wiele pytań od producentów ziemniaków odnośnie możliwości wykonania powschodowych zabiegów herbicydowych, ponieważ wiosenne herbicydy ze względu na szuszę nie zadziałały dobrze. Przedstawiamy artykuł dr inż. Janusza Urbanowicza – specjalisty z Zakładu Nasiennictwa i Ochrony Ziemniaka w Boninie, który pomoże rozwiązać problemy z uporczywymi chwastami na plantacjach ziemniaków (red.)

Zwalczanie chwastów po wschodach ziemniaka z zastosowaniem metody mechanicznej należy zakończyć do momentu zwierania rzędów, a ilość zabiegów mechanicznych powinna wynosić od 2 do 3 (obsypywanie, formowanie redlin).
Natomiast aplikacja herbicydów powinna być uzależniona od fazy rozwojowej ziemniaka (rośliny nie mogą być zbyt duże, by herbicyd dotarł do chwastów, a nie zatrzymywał się na liściach chronionej rośliny). Nie bez znaczenia jest też faza rozwojowa chwastów, gdyż im mniejsze, tym łatwiej je zwalczyć. Stosowanie herbicydów w tym terminie jest trochę ułatwione, gdyż już widać jakie chwasty są na polu i dokładnie można dobrać herbicyd do występujących gatunków oraz nie dopuszczamy do powstania tzw. zachwaszczenia wtórnego, występującego pod koniec wegetacji, które w znaczny sposób przyczynia się do utrudnień podczas zbioru. Wykaz herbicydów do stosowania w terminie powschodowym w ziemniaku podano w tabeli 1.

Tabela 1. Herbicydy zalecane do stosowania po wschodach ziemniaka (opracowanie własne na podstawie etykiet – instrukcji stosowania środków ochrony roślin).

Nazwa handlowa herbicydu Substancja aktywna Dawka na 1 ha Uwagi
Basagran 480 SL

Basagran 480 SL+

Sencor 70 WG

bentazon

+

metrybuzyna

3,0 l

1,25 l+ 0,25-0,3 kg

Wykaz odmian wrażliwych na metrybuzynę – tab. 2.
Sencor 70 WG

Koral 70 WG

Mistral 70 WG

metrybuzyna 0,5 kg
Sencor 70 WG +

Fusilade Forte 150 EC*

metrybuzyna

fluazyfop-P-butylowy

0,5 kg+

0,75-1,0 l

Titus 25 WG + zwilżacz**

MAC Rimisulfuron 25 WG + zwilżacz**

Amon 25 WG + zwilżacz**

rimisulfuron 60 g

lub 2 x po 30 g

W niesprzyjających warunkach pogodowych mogą występować objawy fitotoksycznej reakcji na roślinach ziemniaka.
Titus 25 WG

lub MAC Rimisulfuron 25 WG lub Amon 25 WG +

Sencor 70 WG +

zwilżacz**

rimisulfuron metrybuzyna 40-50 g +0,3 kg

* – herbicyd może znajdować się w obrocie (Ustawa o Ochronie Roślin z dnia 18 grudnia 2003 r. Dz. U. Nr 11, poz. 94 z dnia 27 stycznia 2004 r.)
** – nazwę zwilżacza podano w etykiecie – instrukcji stosowania herbicydu

Na glebach ciężkich i zwięzłych należy zawsze stosować wyższe z zalecanych dawek, jednak tylko i wyłącznie zgodnie z zaleceniami zawartymi w etykiecie-instrukcji stosowania środka ochrony roślin. Herbicydy: Titus 25 WG, MAC Rimisulfuron 25 EC i Amin 25 EC mogą być stosowane do zwalczania zarówno chwastów dwuliściennych i niektórych jednoliściennych. Jednak, gdy wystąpią niesprzyjające warunki pogodowe (duże różnice temperatury między dniem a nocą), po ich zastosowaniu mogą wystąpić objawy fitotoksycznej reakcji na roślinach ziemniaka. Należy również pamiętać, że działają one układowo, dlatego powinny być stosowane, gdy na plantacji są już chwasty. Można je zastosować w dawkach dzielonych, dwukrotnie po 30 g/ha. Pierwsza dawka powinna być zastosowana, gdy rozpoczną się wschody chwastów, natomiast zabieg drugą dawką należy wykonać w momencie pojawienia się nowych wschodów.
Spośród herbicydów powschodowych dużą popularnością cieszy się Sencor 70 WG oraz jego generyki, które zwalczają szerokie spektrum dwuliściennych gatunków chwastów i pozostawiają plantację niezachwaszczoną niemal do zbioru. Jego niewątpliwą wadą jest powodowanie objawów fitotoksycznej reakcji na niektórych odmianach. Fitotoksyczna reakcja ma szczególnie duże znaczenie w produkcji nasiennej, gdyż może utrudnić, a nawet uniemożliwić prawidłowe przeprowadzenie selekcji negatywnej poprzez utrudnienia w identyfikacji chorób wirusowych. W produkcji towarowej może natomiast powodować spadek plonu i zdrobnienie bulw, co najbardziej jest widoczne w przypadku odmian o najkrótszym okresie wegetacji, które mają zbyt mało czasu na odbudowę chlorofilu. Charakterystyczne objawy wywoływane przez metrybuzynę uwidaczniają się powoli, w postaci silnego żółknięcia liści, a nawet nekroz, co jest charakterystyczne dla herbicydów triazynowych. Najczęściej uszkodzenia roślin ziemniaka mają charakter przemijający i nie zawsze wpływają na plon bulw, jednak w niektórych przypadkach może dochodzić do bardzo silnych uszkodzeń, które mogą zniszczyć całkowicie rośliny lub w istotny sposób zmniejszać ich plonowanie. Tak znaczące efekty fitotoksycznej reakcji eliminują daną odmianę z wykazu tych, w których można stosować metrybuzynę po wschodach. W zależności od stopnia wrażliwości odmian spadek plonu może wynosić od 5% do 60%, a u odmian o najwyższym stopniu wrażliwości może dojść do całkowitego zniszczenia plantacji. Do roku 2010 w Boninie przebadano 172 odmiany ziemniaka (130 jadalnych i 42 skrobiowe) pod kątem wrażliwości na metrybuzynę stosowaną po wschodach, które podzielono na 5 grup (tab. 2).

Tabela 2. Fitotoksyczna reakcja odmian ziemniaka na metrybuzynę stosowaną po wschodach (opracowanie na podstawie badań własnych J. Urbanowicz).

Charakterystyka

wrażliwości

Kierunek użytkowania odmian

jadalne skrobiowe
niewrażliwe Satina,

Barycz, Felsina

Tucan, Zuzanna,

Nimfy, Saturna

niska

wrażliwość

Altesse, Ametyst, Bellarosa, Bryza, Cecile, Courage, Dali, Etola, Ewelina, Folva, Karatop, Karlena, Lord, Lady Florina, Nora, Romula, Ruta, Syrena,

Accent, Aksamitka, Arkadia, Cykada, Danusia, Delikat, Drop, Gloria, Mors, Rywal, Salto, Triada, Wawrzyn

Adam, Ikar, Kuba, Neptun, Rudawa, Skawa,

Fregata Pomorska, Grot, Łucja, Meduza, Omulew, Panda

średnia

wrażliwość

Andromeda, Antoinet, Aruba, Asterix, Augusta, Bartek, Berber, Bila, Bursztyn, Carrera, Colette, Cyprian, Denar, Ditta, Fianna, Gawin, Gracja, Gustaw, Ibis, Jelly, Jutrzenka, Lady Claire, Legenda, Michalina, Monsun, Owacja, Pirol, Promyk, Roxana, Sagitta, Tajfun, Vitara, Wiarus, Zebra, Żagiel,

Albina, Ania, Balbina, Bard, Baszta, Beata, Czapla, Felka Bona, Fribona, Lena, Marta, Maryna, Mila, Olza, Rybitwa, Sumak, Tara, Tokaj, Wigry, Vital

Albatros, Danuta, Glada, Hinga, Inwestor, Jasia, Kuras, Pasja Pomorska, Rumpel

Dorota, Jantar, Koga, Oktan, Olga, Vistula

podwyższona

wrażliwość

Anabelle, Cekin, Cycloon, Innovator, Irga, Irys, Korona, Miriam, Molli, Rosalind, Santé, Stasia, Tetyda, Vineta, Zenia, Zeus,

Anielka, Bekas, Clarissa, Fala, Frezja, Jagna, Jagoda, Jaśmin, Kolia, Koral, Kos, Lotos, Malwa, Mors, Orlik, Orłan, Perkoz, Wiking, Wolfram

Gandawa, Pokusa,

Klepa, Lawina, Opus, Ślęza

bardzo wrażliwe Fresco, Krasa, Ursus, Viviana,

Aster, Fauna

Pasat, Sonda, Umiak,

Dunajec, Gabi

kursywą podano odmiany skreślone z Krajowego Rejestru Odmian
pogrubiono odmiany sklasyfikowane w 2010 roku

Na plantacjach nasiennych i w uprawie odmian, u których stwierdzono podwyższoną wrażliwość na metrybuzynę stosowaną po wschodach, zabieg herbicydem Sencor 70 WG zaleca się wykonać przed wschodami, w terminie od 8 do 10 dni po posadzeniu.
Typowe herbicydy do zwalczania chwastów jednoliściennych (graminicydy) w ziemniaku są przeznaczone do stosowania w terminie powschodowym. W celu uzyskania jak największej ich skuteczności, zabieg powinien być przeprowadzony przed zwarciem rzędów, by środek mógł dotrzeć do chwastów, a nie zatrzymywać się na roślinach ziemniaka. Zwalczanie chwastów jednoliściennych najczęściej przeprowadza się, gdy chwasty mają rozwinięte minimum 2 – 6 liści (gatunki prosowate, a perz właściwy 3-6). Jest to związane z budową morfologiczną ich liści, które z reguły są wąskie, a tym samym stanowią małą powierzchnię kontaktu z preparatem. Najpóźniej zabieg powinien być przeprowadzony do początku krzewienia się chwastów jednoliściennych (tab. 3).

Tabela 3. Herbicydy zalecane do zwalczania chwastów jednoliściennych w ziemniaku(opracowanie na podstawie etykiet – instrukcji stosowania środków ochrony roślin).

Nazwa handlowa herbicydu

Substancja aktywna

Dawka na 1 ha

perz właściwy gatunki jednoroczne
Agil 100 EC propachizafop 1,25-1,5 l

lub 2 x po 0,6 l

0,6 – 0,8 l
Aramo 050 EC tepraloksydym 2,0 l 1,0-1,5 l
Focus Ultra 100 EC cyklosydym 3,0 l 1,5 l
Fusilade Forte 150 EC* fluazyfop-P-butylowy 2,0-2,5 l 0,75 – 1,0 l
Leopard 05 EC

chizalofop-P-etylowy

Leopard Extra 05 EC 2,0-3,0 l 0,75-1,5 l
Pilot 10 EC 1,0-1,5 l 0,4-0,5 l
Targa 10 EC 1,0-1,5 l 0,4-0,5 l
Targa Super 05 EC 2,0-3,0 l 1,0 – 1,5 l

– herbicyd może znajdować się w obrocie (Ustawa o Ochronie Roślin z dnia 18 grudnia 2003 r. Dz. U. Nr 11, poz. 94 z dnia 27 stycznia 2004 r.)

Wszystkie graminicydy charakteryzują się wysoką skutecznością zwalczania, jednak niektóre z nich mogą powodować objawy fitotoksycznej reakcji na roślinach ziemniaka. W przypadku aplikacji herbicydu Leopard 05 EC istnieje możliwość zmniejszenia jego dawki, nawet o 20 – 25%. Wówczas koniecznie należy zastosować dodatek adiuwanta, np.: Olbras 88 EC w ilości 1,5 l/ha. W sytuacji, gdy chwasty są zbyt duże lub występuje susza – należy dodać adiuwant, zachowując pełną dawkę herbicydu Leopard 05 EC. Również w zwalczaniu perzu, w celu poprawienia skuteczności działania herbicydów, należy dodać adiuwant.
W tabeli 4 podano wrażliwe gatunki chwastów na substancje aktywne herbicydów zalecanych do powschodowego stosowania w ziemniaku. Znajomość gatunków wrażliwych pozwala na skuteczne ich zwalczanie oraz zapobiega wytworzeniu się niekorzystnych zjawisk tj. kompensacji i odporności chwastów.

Tabela 4. Gatunki chwastów wrażliwe na substancje aktywne herbicydów zalecanych w ziemniaku (opracowanie własne na podstawie etykiet – instrukcji stosowania środków ochrony roślin).

Substancja

aktywna

Wrażliwe gatunki chwastów
bentazon dymnica pospolita, gorczyca polna, gwiazdnica pospolita, jasnota purpurowa, jasnota różowa, krzywoszyj polny, maruna bezwonna, przetacznik perski, przytulia czepna, rdest plamisty, rdest powojowy, rumian polny, tasznik pospolity, tobołki polne, żółtlica drobnokwiatowa
chizalofop-P-etylowy chwastnica jednostronna, miotła zbożowa, perz właściwy, samosiewy zbóż, włośnica sina, włośnica zielona, wiechlina roczna, wyczyniec polny, życice
cyklosydym chwastnica jednostronna, miotła zbożowa, owies głuchy, perz właściwy, samosiewy zbóż, włośnica sina, włośnica zielona
fluazyfop-P-butylowy chwastnica jednostronna, miotła zbożowa, owies głuchy, palusznik krwawy, perz właściwy, samosiewy zbóż, wiechlina zwyczajna, włośnica sina, włośnica zielona, wyczyniec polny, życice
metrybuzyna chaber bławatek, dymnica pospolita, fiołek polny, jasnota purpurowa, jasnota różowa, komosa biała, krzywoszyj polny, maruna bezwonna, pokrzywa żegawka, rumian polny, szarłat szorstki, tasznik pospolity, tobołki polne, żółtlica drobnokwiatowa
propachizafop chwastnica jednostronna, miotła zbożowa, owies głuchy, palusznik krwawy, perz właściwy, samosiewy zbóż, włośnica sina, włośnica zielona, wyczyniec polny, życice
rimisulfuron chwastnica jednostronna, dymnica pospolita, gorczyca polna, gwiazdnica pospolita, jasnota purpurowa, jasnota różowa, maruna bezwonna, miotła zbożowa, ostrożeń polny, palusznik krwawy, perz właściwy, przytulia czepna, rumian polny, rumianek pospolity, rzodkiew świrzepa, samosiewy rzepaku i zbóż, szarłaty, szczawie, tasznik pospolity, tobołki polne, wilczomlecz obrotny, włośnice
tepraloksydym chwastnica jednostronna, miotła zbożowa, owies głuchy, palusznik krwawy, perz właściwy, samosiewy zbóż, wiechlina roczna, włośnica sina, włośnica zielona, wyczyniec polny, życice

Wykonując zabiegi środkami ochrony roślin należy zawsze kierować się zaleceniami producenta oraz przepisami BHP. Nie wolno stosować środków nieznanego pochodzenia i bez opisu ich stosowania. Nie należy również w dowolny sposób sporządzać mieszanin kilku herbicydów. Zalecane mieszaniny sporządzać tylko i wyłącznie bezpośrednio przed ich zastosowaniem.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany, podajesz go wyłącznie do wiadomości redakcji. Nie udostępnimy go osobom trzecim. Nie wysyłamy spamu.
Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem*.
Please enter your name here
Please enter your comment!

Polityka Prywatności