Zmiany są dobre i konieczne

Prezentujemy komentarz Polskiego Związku Hodowców Jeleniowatych do ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia sprzedaży żywności przez rolników.

"Ogólny kierunek zmian przedstawianych w projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia sprzedaży żywności przez rolników (dalej „Projekt Ustawy”) jest w naszym odczuciu bardzo dobry i konieczny. Umożliwienie dokonywania sprzedaży przez rolników przetworzonych przez siebie produktów konsumentom finalnym może w znaczny sposób poprawić ekonomikę działalności rolników, jednocześnie poprawiając dostęp  konsumentów do zdrowej nie przemysłowej żywności. Dla członków Polskiego Związku Hodowców Jeleniowatych („PZHJ”), wprowadzenie zmian, które umożliwią hodowcom dokonywanie sprzedaży bezpośrednio na rynku jest kwestią fundamentalną, albowiem obecny stan przepisów w Polsce, który uniemożliwia dokonywanie bezpośredniej sprzedaży, grozi eliminacją branży lub, co najmniej, zredukowaniem jej do poziomu hobbistycznego gospodarowania.

Projekt ustawy dotyczy zmian wprowadzonych w celu umożliwienia rolnikom prowadzenia sprzedaży detalicznej konsumentom finalnym. PZHJ zrzesza hodowców jeleniowatych, głównie jeleni szlachetnych oraz danieli. Nasi członkowie chętnie by sprzedawali mięso pochodzące z własnego chowu, gdyby nie to, że im więcej sprzedadzą mięsa, tym więcej na tym tracą. W wyniku stosowanych w Polsce przepisów, w praktyce, hodowców stać tylko na sprzedaż żywych zwierząt. Sprzedaż tusz pochodzących z odstrzału konsumentom finalnym jest rzadkościa. Problem tkwi w obowiązujących przepisach. Na odstrzał zwierząt hodowca otrzymuje pozwolenie od nadzorującego stado lekarza weterynarii i tu przepisy i proceduray są sprawne. Natomiast tusza pochodząca z odstrzału, przeznaczona na sprzedaż poza hodowlę, musi być dodatkowo badana przez lekarza weterynarii zanim zostanie wprowadzona do obrotu.  Rynkowa wartość tuszy daniela szpicaka, ważąca około 23kg (bez głowy i wnętrzności), to około 300 złotych. Koszt wyprodukowania daniela, w najlepszym wypadku, wynosi tyle samo. Koszt wizyty i badania dokonanego przez lekarza weterynarii to około 100 złotych. Suma kosztów w sposób oczywisty przekracza wartość sprzedaży.

Sugerowane przez nas rozwiązanie usprawniające sprzedaż przez rolników małych ilości surowców (UE Rozporządzenie 853/2004 Art. 1.3.c)), lub sprzedaż przetworzonego przez hodowcę mięsa konsumentom finalnym, polega na samocertyfikowaniu produktu przez hodowców będących kwalifikowanymi myśliwymi (w niektórych krajach UE, hodowcy mogą uzyskać stosowne uprawnienia po odbyciu specjalistycznego kursu – rozwiązanie takie również mogłoby w przyszłości zafunkcjonować w Polsce). Wydaje się, że proponowane przez nas rozwiązanie spełnia wymóg zapewnienia bezpieczeństwa żywności, stawiany w Rozporządzeniu.

Należy zauważyć, iż w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa z dnia 30 września 2015 dotyczącego Sprzedaży Bezpośredniej figuruje nastepujący zapis:

§ 3. [Produkty dopuszczane do sprzedaży bezpośredniej] Do sprzedaży bezpośredniej dopuszcza się:
3) tusze lub podroby, pozyskane przez koło łowieckie Polskiego Związku Łowieckiego będące dzierżawcą obwodu łowieckiego albo ośrodek hodowli zwierzyny prowadzony przez zarządcę obwodu łowieckiego, z:
a) grubej zwierzyny łownej skórowanej albo nieoskórowanej
– po odstrzale wykonanym zgodnie z przepisami prawa łowieckiego.

W przypadku zastosowania derogacji zawartej w UE Rozporządzeniu 853/2004 Art. 1.3.c)), uwzględniając już wprowadzone do polskich przepisów  przyzwolenie poprowadzenia procesu pozyskania tuszy przez odstrzał wykonany przez odpowiednio zakwalifikowaną osobę, uzupełnienie polskich przepisów przez umożliwienie dokonania badania tuszy przez stosownie wykwalifikowaną osobę, zapewni osiągnięcie celów Rozporządzenia w przypadku jeleniowatych hodowanych przez naszych członków w sposób zgodny z obowiązującym prawem unijnym.

W ostatnich dwóch latach PZHJ wielokrotnie zwracał się do urzędujących Ministrów Rolnictwa o wdrożenie ww. ścieżki do rynku. Ponownie, przy wprowadzaniu zmian zawartych w projekcie ustawy, powtarzamy naszą prośbę. Pozwoli to naszym członkom na uzyskanie surowca, który będą mogli dalej przetworzyć i sprzedawać zgodnie z zapisami proponowanymi w projekcie ustawy.

W komentarzach nie ograniczyliśmy się tylko do uwag do przedstawionego projektu. Przedstawiliśmy również inne uwagi dotyczące możliwych do wprowadzenia zmian związanych z sprzedażą prowadzoną przez rolników.   

1. Uwaga do Projektu Art. 2 1) 1) Wydaje się, że sformułowane ograniczenie może być niewykonalne przez podmiot sprzedający. Ponadto, zakres przychodów opodatkowanych w ten sposób powinnien być zgodny z ustawami dotyczącymi „małych dostaw”. Stosowana w Rozporządzeniu unijnym 853/2004 Art. 1.3 c) definicja dostaw „małych ilości surowców do konsumenta końcowego lub lokalnego zakładu detalicznego bezpośrednio zaopatrującego konsumenta końcowego”, uwzględnia dostawy dokonane do konsumentów finalnych, jak i również do zakładów zaopatrujących konsumentów finalnych.

2. Inne uwagi dot. sprzedaży przez rolnika aktywnemu podatnikowi VAT: ustawa z 11 marca 2004 o podatku od towarów i usług (Dz Ustaw Nr 54 poz 535 ze zm.) Art. 116.2.2 wymaga by i dostawca i kupujący zapisali na fakturze RR swoje nr. PESEL. Natomiast powinna być uwzględniona możliwość wystawienia faktury RR przez dostawcę/cudoziemca będącego rolnikiem, który spełniając wszelkie pozostałę warunki do wystawienia faktury RR jednak nie posiada PESEL (obywatel UE). W proponowanych zmianach, sugerujemy by zgodnie z zapisami stosowanymi w PROW i gdzie indziej, była możliwość posługiwania się przez dostawcę obcokrajowca, numerem paszportu.

Jerzy Gabrielczyk
Członek Zarządu Polski Związek Hodowców Jeleniowatych"