Zboża bez chwastów

0
766

Do wiosennego zwalczania chwastów dwuliściennych liczną grupę stanowią preparaty należące do tzw. regulatorów wzrostu (substancje aktywne: 2,4 D, MCPA, mekoprop, dichlorprop, dikamba), a zakres zwalczanych gatunków chwastów uzależniony jest od składu wymienionych komponentów. N

Herbicydy, które w swoim składzie zawierają tylko 2,4 D lub MCPA (odpowiednio Aminopielik Standard, Chwastox Extra) nie zwalczają m.in. takich gatunków jak: fiołek polny, gwiazdnica pospolita, rumianowate (maruna bezwonna, rumiany, rumianki), przetaczniki, przytulia czepna i rdesty.
Dodatek do 2,4D lub MCPA pozostałych substancji aktywnych z tej grupy (np. dikamba) znacznie zwiększa zakres wrażliwych gatunków, chociażby o większość w/w gatunków. Herbicydy z grupy tzw. regulatorów wzrostu mogą być stosowane od początku do końca krzewienia zbóż. Wyjątkiem w tej grupie jest stosunkowo nowy środek z rodziny Chwastoxów – Chwastox AS 600 SL, który w odróżnieniu od innych preparatów zawierających MCPA może być stosowany aż do fazy 2-go kolanka zbóż.

Zwalczanie miotły zbożowej i chwastów dwuliściennych
Do zwalczania chwastów jednoliściennych i dwuliściennych nadal popularne są herbicydy zawierające chlorotoluron lub izoproturon. Z uwagi na kończące się rejestrację i przegląd substancji aktywnych liczba środków opartych na tych substancjach w ostatnim czasie znacznie zmalała. Chlorotoluron (np. Lentipur Flo 500 SC, Tolurex 500 SC) wykorzystywany jest przede wszystkim do zwalczania miotły zbożowej, ale także wielu innych uciążliwych gatunków chwastów. Do gatunków jednoliściennych wrażliwych na tę substancję zaliczyć można także wyczyniec polny i tomkę ościstą. Ponadto chlorotoluron skutecznie zwalcza takie gatunki dwuliścienne jak: chaber bławatek, gwiazdnica pospolita, niezapominajka polna, jasnota różowa, rdest ptasi, sporek polny, poziewnik szorstki, rumianek pospolity, tobołek polny i tasznik pospolity. W okresie wiosennym herbicydy oparte na tej substancji skutecznie zwalczają chwasty dwuliścienne i miotłę zbożową, gdy zabieg wykonywany jest bardzo wcześnie tzn. na przedwiośniu lub tuż po ruszeniu wegetacji wiosennej. Izoproturon występujący jako pojedyncza substancja (np.: Isoguard 500 SC, Isoguard 83 WG, Bison 83 WG, Protugan 500 SC) w okresie wiosennym stosuje się w momencie ruszenia wegetacji do końca krzewienia zbóż, przy czym miotła zbożowa nie powinna przekroczyć fazy 4-5 liści, czyli do fazy początku krzewienia.

Do równoczesnego zwalczania miotły zbożowej i innych traw, a także dużej liczby gatunków chwastów dwuliściennych w zbożach ozimych (oprócz jęczmienia) można zastosować herbicyd Huzar 05 WG. Środek ten zalecany jest do zabiegów wykonywanych od momentu ruszenia wegetacji do końca krzewienia zbóż. Podobny zakres zwalczanych gatunków można uzyskać dzięki stosowaniu herbicydu Atlantis 04 WG łącznie z adiuwantami (Actirob 842 EC lub Olbras 88 EC), w okresie od chwili ruszenia wegetacji do początku strzelania w źdźbło roślin pszenicy, pszenżyta lub żyta. W przypadku masowego występowania przytuli czepnej można zastosować mieszaninę tego środka z herbicydami Sekator 6,25 WG lub Grodyl 75 WG.

Na stanowiskach, na których spodziewamy się dużego nasilenia perzu właściwego można zastosować herbicyd Attribut (formulacja SG lub WG), najlepiej w wyższej zalecanej dawce (100 g/ha). Do wiosennego zwalczania miotły zbożowej, a także chwastów dwuliściennych środek ten można stosować w niższej dawce (60 g/ha) łącznie z innymi herbicydami (tabela), przy czym zabieg należy wykonać nie później niż do fazy pełni krzewienia pszenicy i pszenżyta.

Wykorzystanie graminicydów i nie tylko
Miotłę zbożową i wyczyniec polny można skutecznie zwalczać za pomocą graminicydów Puma Uniwersal 069 EW, Fantom 069 EW oraz niedawno wprowadzonego na rynek środka Axial 100 EC. Dwa pierwsze z nich zalecane są do stosowania w pszenicy ozimej po ruszeniu wegetacji wiosennej, praktycznie do fazy początku liścia flagowego. W momencie zabiegu chwasty jednoliścienne nie powinny przekraczać fazy końca krzewienia. W celu równoczesnego zwalczania chwastów jednoliściennych i dwuliściennych graminicydy (Puma Uniwersal 069 EW, Fantom 069 EW) można łączyć ze środkami Granstar 75 WG lub Sekator OD, przy czym mieszanin tych nie należy stosować później niż w fazie 4-6 liści miotły zbożowej. Graminicyd Axial 100 EC, zalecany do stosowania łącznie z adiuwantem Adigir 440 EC, skutecznie zwalcza miotłę zbożową oraz wyczyniec polny we wszystkich 4 zbożach ozimych i może być stosowany od momentu ruszenia wegetacji wiosennej do fazy początku liścia flagowego zbóż.

Do zwalczania miotły zbożowej i owsa głuchego preparat Grasp 250 SC stosuje się wyłącznie z adiuwantem Atplus 60 EC. W celu poszerzenia zakresu działania o gatunki dwuliścienne Grasp 250 SC można stosować w mieszaninie z preparatem Starane 250 EC. Należy pamiętać, że wyższe dawki herbicydów należy stosować przy zwalczaniu chwastów znajdujących w późniejszych fazach rozwojowych. W trakcie oprysku rośliny powinny być suche, nie wolno wykonywać zabiegu po deszczu, albo tez przed spodziewanym opadem.

Tabela 1. Popularne herbicydy i mieszaniny zalecane do odchwaszczania zbóż ozimych w okresie wiosennym.

pszenica pszenżyto jęczmień żyto Herbicydy Dawki na hektar dla zbóż ozimych Zwalczane chwasty*
po ruszeniu wegetacji do fazy końcakrzewienia
x x Aurora 40WG 50g D
x x x Basagran DP 566 SL 3,0 l D
x x x Basagran DP 566 SL + Solar 200 EC 2,5 l + 0,15-0,25 l D
x x Bison 83 WG  1,25-2,0 kg M, D
x x x x Chisel 75 WG + Trend 90 EC 60 g + 0,05-0,1% M, D
x x x x Chisel 75 WG + Atpolan 80 EC 60 g + 1,5 l M, D
x x Fortel 61,5 WG  2,0 kg M, D
x x x x Grodyl 75 WG  20-40 g D
x x x Huzar 05 WG  0,15-0,2 kg M, D
x x Isochem 83 WG  1,25-2,0 kg M, D
x x Isoguard 83 WG  1,25-2,0 kg M, D
x x x x Lintur 70 WG  0,15-0,18 kg D
x x x x Mocarz75 WG  0,2 kg D
x x x x Mocarz75 WG + Atpolan 80 EC 0,2 kg + 1,0 l D
x x Protugan 500 SC 2,0-3,0 l M ,D
x Sekator 125 OD  0,15 l D
x x x Sekator 6,25 WG  0,3 kg D
x x x Sekator6,25 WG + Puma Uniwersal 069 EW 0,2-0,3 kg + 1,0 l D + M, W 
x x x x Solar200 EC 0,25 l D
x x x x Solar200 EC + Duplosan DP 600 SL 0,15-0,25 l + 1,5 l D
x x x x Solar 200 EC + Chwastom Extra 300 SL 0,2 l + 2,5 l D
x x x x Solar200 EC + Chwastox 750 SL 0,2 l+ 1,0 l D
x x x x Solar200 EC + Chwastox Turbo 340 SL 0,2 l + 2,0 l D
x x Starane250 EC + Apyros 75 WG  0,4 l + 13,3-20g D, M
x x x x Starane250 EC + Chwastox Extra 300 SL 0,5-0,6 l + 1,5 l D
x x x x Starane250 EC + Granstar 75 WG  0,3-0,4 l+ 15 g D
x x x Starane250 EC + Puma Uniwersal 069 EW 0,6-0,8 l + 1,0-1,2 l D + M, W 
x x x x Starane Super 101 SE 1,0-1,25 l D
x x Starane Super 101 SE + Apyros 75 WG  1,0 l + 13,3-20 g D, M
x x x Starane Super 101 SE + Atlantis 04 WG  1,0 l + 0,15 kg D, M
x x Starane Super 101 SE + Attribut 70 WG  1,0 l + 60 g D, M, W 
x x x x Starane Super 101 SE + Granstar 75 WG  1,0 l + 15 g D
x Zeus 208 WG  0,3g M, D
po ruszeniu wegetacji do początkustrzelania w źdźbło
x x x Atlantis04 WG + Actirob 842 EC 0,15-0,4 kg + 1,0 l M, W, D
x x x Atlantis 04 WG + Olbras 88 EC 0,15-0,4 kg + 1,0 l M, W, D
po ruszeniu wegetacji do fazy 2-go kolanka
x x Apyros 75 WG + Atpolan 80 EC 13,3-26,5 g + 1,5 l M, P, D
x Apyros 75 WG + Areo 30 SL 13,3-26,5 g + 1,5 l M, P, D
x Apyros 75 WG + Chwastox Extra 300 SL 13,3-20 g + 1,5l M, D
x Apyros 75 WG + Mustang306 SE 13,3 g + 0,4-0,6l M, D
x x x x Factor 365 SE 1,0-1,25 l D
x x x Kantor 050 SC 0,08-0,1 l D
x Kantor 050 SC+ Apyros 75 WG  0,075 l+ 13,3-20 g D, M
x Kantor 050 SC + Apyros 75 WG + Areo 30 SL 0,075 -0,1 l+13,3-20 g + 1,5 l D, M
x x Kantor 050 SC + Attribut 70 WG  0,08 l + 0.06 kg D + M, W 
x x x Kantor 050 SC + Granstar 75 WG  0,08 l + 15 g D
x x x Kantor 050 SC + Chwastox Trio 540 SL 0,06 l + 2,0 l D
x x x Kantor050 SC + Chwastox Turbo 340 SL 0,06 l + 2,5 l D
x x x Kantor 050 SC + Solar200 EC 0,08 l+ 0,15 l D
x x x x Mustang 306 SE 0,4-0,6 l D
x x x x Tomigan 250 EC 0,6-0,8 l D
po ruszeniu wegetacji do fazy początkuliścia flagowego
x x Axial 100 EC + Adigor 440 EC 0,3-0,45 l + 0,9-1,35 l M
x Axial 100 EC +Adigor 440 EC 0,45-0,6 l +1,35-1,8 l
x Puma Universal 069 EW 1,0-1,2 l M, W 
x x x x Starane250 EC 0,5-0,8 l D
od początku do końca krzewienia
x x Agritox 500 SL 1,5 l D
x x x x Agroxone 500 SL 1,5-2,0 l D
x x x x AminopielikD 450 SL 3,0 l D
x AminopielikMax 570 SL 2,0 l D
x AminopielikPlus 570 SL 2,0 l D
x x x x AminopielikSuper 464 SL 1,0 l D
x x x x AminopielikTercet 500 SL 2,0-2,5 l D
x x AminopielikStandard 600 SL 1,25-1,5 l D
x x x x ChwastoxD 179 SL 5,0 l D
x x x x ChwastoxM 210 SL 5,0 l D
x x x x ChwastoxTrio 540 SL 2,0 l D
x x x x ChwastoxTurbo 540 SL 2,5 l D
x x Dicopur Top 464 SL 1,0 l D
x x x Chwastox750 SL 1,0 l D
x x x x Chwastox Extra 300 SL 3,0-3,5 l D
x x x x Dicoherb 750 SL 1,0 l D
x Duplosan DP 600 SL 2,0-2,5 l D
x x Esteron 564 EC 0,8-1,0 l D
x Optica Combi600 SL 1,5-2,0l D
x Optica DP 600 SL 1,5-2,0 l D
x Optica Duo600 SL 1,5-2,0 l D
x Optica Trio600 SL 1,5-2,0 l D

* D – dwuliścienne, M – miotła zbożowa, P – perz właściwy, W – wyczyniec polny

dr Roman Kierzek
IOR – PIB Poznań