Za żywność płacimy coraz mniej

Jak wspominaliśmy, w kwietniu odnotowano kolejne spadki cen żywności na świecie. Czym są one spowodowane…?

W ubiegłym miesiącu indeks cen żywności FAO osiągnął wartość 171 punktów i znalazł się na najniższym poziomie od czerwca 2010 roku. Indeks ten był o niemal 19,2% niższy niż w analogicznym okresie 2014 roku, kiedy to plasował się na poziomie 211,5 punktu i o 1,21% niższy niż w marcu 2015 r. Jest to już trzynasty spadek z rzędu w ujęciu miesięcznym, a ostatnio tak długa tendencja zniżkowa odnotowana była pod koniec lat ‘90. Spadek indeksu związany jest przede wszystkim z dużą dostępnością globalną większości towarów, które obejmuje. W ubiegłym miesiącu szczególnie dynamicznie spadły ceny mleka i przetworów mlecznych, łagodniej zniżkowały ceny zbóż, cukru i olejów roślinnych, a w przypadku mięs odnotowano pierwszy od ośmiu miesięcy wzrost.

Indeks cen przetworów mlecznych FAO w kwietniu osiągnął pułap o 6,74% niższy w stosunku do jego poziomu z marca i wynosił 172,4 punktu, powracając do trendu spadkowego po zaledwie dwóch miesiącach zwyżek. Najbardziej dynamicznie spadły ceny pełnotłustego i odtłuszczonego mleka w proszku i masła. Powrót spadkowej tendencji to efekt otwarcia nowego sezonu mleczarskiego w unii Europejskiej (kwiecień/marzec), który jest pierwszym od 1984 roku bez kwot mlecznych. Taka sytuacja wpływa na oczekiwania obfitych dostaw eksportowych. Ponadto, spadki napędza dodatkowo niepewność co do popytu z Chin na artykuły mleczarskie oraz trwający zakaz przywozu wyrobów mlecznych do Rosji m.in. z UE i USA.
Wartość indeksu cen przetworów mlecznych była w czwartym miesiącu 2015 roku na poziomie o 31,45% niższym niż w analogicznym okresie 2014 r. Przeciętna wartość indeksu cen przetworów mlecznych FAO za pierwsze 4 miesiące 2015 r. osiągnęła poziom 178,23 punktu i była o 32,94% niższa niż w analogicznym okresie 2014 roku.

1,3% zniżka cen cukru do najniższego poziomu od lutego 2009 r. odzwierciedla poprawy perspektyw upraw w głównych rejonach produkcji. W szczególności doniesienia o wyższych niż oczekiwano zbiorach trzciny cukrowej w Brazylii (która jest głównym światowym producentem i eksporterem cukru) przyczyniły się do spadków cen. Ponadto zniżki cen cukru w skali światowej wciąż napędza osłabienie waluty brazylijskiej względem amerykańskiego dolara. Wyższa niż oczekiwano produkcja ma miejsce także w Indiach, gdzie oświadczenie o podniesieniu ceł importowych z 25% do 40% również wpłynęło na światowe ceny cukru.

1% zniżka cen olejów roślinnych do najniższego poziomu od września 2009 r. nastąpiła głównie na skutek spadku cen oleju palmowego. Potaniał on na skutek wyższej niż oczekiwano produkcji w Indonezji i Malezji, która zbiegła się z mniejszym popytem importowym w skali światowej. Ceny oleju sojowego nieznacznie wzrosły, co jest konsekwencją obaw o dostawy producentów i wznowione strajki w Ameryce Południowej. Ceny oleju słonecznikowego rosły na skutek spadającej produkcji światowej i niższych dostaw eksportowych.
1,3% spadek indeksu cen zbóż przede wszystkim napędzany jest przez kontynuację zniżek światowych cen pszenicy, które są związane z obfitymi dostawami w bieżącym sezonie i wysokim prawdopodobieństwem, że zapasy osiągną najwyższy poziom od ponad dekady. Na spadki cen pszenicy wpływają także działania spekulacyjne i niższy popyt w oczekiwaniu na jeszcze niższe ceny. Ustabilizowały się ceny kukurydzy. Silniejszy popyt importowy równoważony jest przez perspektywy wyższych dostaw eksportowych.
Za pierwszą od ośmiu miesięcy zwyżkę indeksu cen mięsa (+1,7%) odpowiedzialne były wyższe ceny wołowiny i mięsa owczego w Oceanii, gdzie przebudowa stada ogranicza eksport. Ceny wieprzowiny również nieznacznie wzrosły, a w przypadku drobiu odnotowano spadki. Wzrost indeksu cen mięsa napędzany jest też przez wyższy popyt importowy z Chin, Japonii, USA i Wietnamu.

Renata Struzik, za: FAMMU/FAPA