Większy plon z mniejszego areału

Wzrost plonowania warzyw gruntowych w Polsce w latach 2002-2010, przy znacznym zmniejszeniu się powierzchni upraw warzyw gruntowych w odniesieniu do 2002 roku, kiedy to przeprowadzony został poprzedni Spis Rolny, to wnioski płynące z opublikowanych w połowie lutego przez GUS danych dotyczących krajowych wyników produkcji roślinnej w 2010 roku (Produkcja upraw rolnych i ogrodniczych w 2010 r.).

Według opublikowanych danych, produkcja owoców z drzew, krzewów i plantacji jagodowych w 2010 roku wyniosła 2,7 mln t, a produkcja warzyw gruntowych ukształtowała się na poziomie 4,2 mln t.

Na przestrzeni ostatnich lat w produkcji ogrodniczej zaszły dość znaczące zmiany, jednak na uwagę zasługuje fakt znacznego zmniejszenia się areału upraw warzyw gruntowych. W 2010 roku powierzchnia uprawy warzyw w kraju wyniosła 159 tys. ha i była o 7,4% niższa niż 8 lat wcześniej. Dotychczas, na podstawie mniej szczegółowych badan oceniano, ze powierzchnia warzyw gruntowych wzrosła w stosunku do 2002 roku, nawet do ponad 230 tys. ha. W konsekwencji, przy braku wyraźnej tendencji wzrostowej w produkcji warzyw, krajowe uprawy uważane były za wciąż mało wydajne, a średnie plony warzyw za znacznie odbiegające od wysokich poziomów w zachodnich krajach Unii Europejskiej. Dla przykładu średni plon marchwi w Polsce w 2009 roku GUS ocenił na 309 dt/ha, tj. na poziomie o 43% niższym niż w Niemczech, gdzie zgodnie z danymi Eurostatu wynosił przeciętnie aż 545 dt/ha.
Nowe wyniki wskazują zatem na znaczną poprawę w zakresie plonowania tych roślin na przestrzeni ostatniej dekady oraz zmniejszaniu się dystansu do krajów zachodnich pod względem wydajności. W 2010 roku, który uważany był za niesprzyjający dla produkcji warzyw, plon marchwi według GUS wyniósł 391 dt/ha i był o 28% wyższy od średniego plonu w 2002 roku. W analogicznym okresie wzrosły plony cebuli i buraków ćwikłowych o 18% odpowiednio do poziomu 244 i 357 dt/ha, zanotowano również wzrost średniego plonu kapusty – o 9% do poziomu 481 dt/ha.

Na poprawę wydajności krajowych upraw warzywnych pozytywny wpływ miały z pewnością takie czynniki, jak zmieniająca się struktura gospodarstw oraz wzrost koncentracji i intensyfikacji produkcji.