Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi odpowiadając na pismo Krajowej Rady Izb Rolniczych w sprawie złagodzenia wymogów do programów wsparcia mających na celu zwiększenie retencji wody w Polsce informuje, że już od kilku lat systematycznie podejmuje systematyczne działania mające na celu wprowadzenie ułatwień służących rozwojowi małej retencji wodnej.
W 2019 roku w MRiRW zainicjowano uproszczenie procedur związanych z wykonaniem najmniejszych zbiorników. W wyniku nowelizacji ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U z 2021 r. poz. 624), w uproszczonej formule, tj. na podstawie zgłoszenia wodnoprawnego można wykonywać stawy o powierzchni do 1000 m2 i o głębokości do 3 m. Wcześniej uproszczona formuła dotyczyła wykonania stawów o powierzchni do 500 m2 i głębokości do 2 m.
W wyniku nowelizacji ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1233 z późn. zm.), budowa stawów i zbiorników wodnych o powierzchni nieprzekraczającej 1000 m2 i głębokości nieprzekraczającej 3 m nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu budowlanym oraz zgłoszenia budowy.
W 2020 r., w ramach prowadzonych przez Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej prac nad projektem ustawy o inwestycjach w zakresie przeciwdziałania skutkom suszy, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi zgłosiło propozycję wprowadzenia kolejnych zmian przepisów w ustawach Prawo wodne, Prawo budowlane oraz Prawo geologiczne i górnicze.
– Celem proponowanych zmian jest uproszczenie przepisów w zakresie gospodarowania zasobami wodnymi w rolnictwie, w tym dotyczących retencji wody, jak i zatrzymywania jej odpływu na terenach rolnych, w szczególności w urządzeniach melioracji wodnych, aby producenci rolni mogli ją wykorzystywać w sposób efektywny, przy zapewnieniu spełniania wymogów środowiskowych. Projekt tej ustawy został skierowany w 2020 r. do uzgodnień międzyresortowych i konsultacji społecznych. W związku z reorganizacją Rady Ministrów, dalsze prace nad projektem będą kontynuowane przez Ministerstwo Infrastruktury, do którego został włączony dział administracji rządowej – gospodarka wodna – wyjaśnia resort rolnictwa.
Jak podkreśla MRiRW wprowadzone zmiany organizacyjne spowodowały konieczność aktualizacji wpisu do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów (co już nastąpiło), a także samego projektu ustawy wraz z uzasadnieniem i oceną skutków regulacji. Po zakończeniu tego etapu prac legislacyjnych planowane jest dokończenie rozpoczętych uzgodnień międzyresortowych, a następnie zakończenie konsultacji publicznych i opiniowania.
Część proponowanych przez MRiRW zmian jest związana z realizowanymi i planowanymi do realizacji w ramach PROW 2014–2020 działaniami dotyczącymi gospodarki wodnej na obszarach wiejskich, tj. działania dotyczącego nawadniania w gospodarstwie (4.1.3) oraz planowanego wsparcia dla spółek wodnych w przebudowie istniejących urządzeń melioracyjnych z funkcji odwadniających na nawadniająco-odwadniające (5.1). W tej sytuacji, związku z przedłużającym się procesem legislacyjnym ustawy o inwestycjach w zakresie przeciwdziałania skutkom suszy podjęto decyzję, aby przepisy wprowadzające uproszczenia w zakresie gospodarowania zasobami wodnymi w rolnictwie przenieść do projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z przedłużeniem realizacji Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020, który aktualnie znajduje się na etapie uzgodnień wewnątrzresortowych.
Proponowane zmiany dotyczą między innymi:
1) kolejnych ułatwień związanych z budową małych stawów i zbiorników wodnych – stawy lub zbiorniki wodne o powierzchni przekraczającej 1000 m² i nieprzekraczającej 5000 m² i głębokości nieprzekraczającej 3 m, byłyby wykonywane na podstawie zgłoszenia budowy i zgłoszenia wodnoprawnego;
2) doprecyzowanie pojęcia zwykłego korzystania z wód poprzez objęcie nim korzystania z wody w rowie lub stawie, znajdującej się w granicach nieruchomości gruntowej stanowiącej własność właściciela, o ile nie narusza interesu osób trzecich – właściciel danego terenu, który posiada staw albo rów, który jest zasilany wodami opadowymi lub roztopowymi, będzie mógł korzystać z tej wody do celów prowadzenia m.in. działalności rolniczej w ramach zwykłego korzystania z wód bez limitowania ilości tej wody przeznaczonej do wykorzystania;
3) rozszerzenie możliwości zatrzymywania wody i hamowania jej odpływu bez konieczności uzyskania pozwolenia wodnoprawnego lub zgłoszenia wodnoprawnego – bez pozwolenia wodnoprawnego lub zgłoszenia wodnoprawnego możliwe będzie zatrzymywanie wody w rowach i obiektach drenarskich oraz przebudowa rowu i obiektu drenarskiego, niezbędna do zatrzymywania wody; taki przepis pozwoli na szersze podejmowanie działań w zakresie zatrzymywania i hamowania odpływu wody za pomocą urządzeń melioracji wodnych, co będzie miało pozytywny wpływ na stosunki wodne na danym terenie.
Według MRiRW planowane ułatwienia będą służyły rozwojowi małej retencji wodnej, w tym zmniejszeniu odpływu wód powierzchniowych i umożliwią wykorzystanie zgromadzonej wody do łagodzenia skutków suszy w rolnictwie.
