Szacowanie szkód łowieckich w uprawach i płodach rolnych na nowych zasadach

Sarna w zbożu

Do konsultacji społecznych został skierowany projekt rozporządzenia Ministerstwa Środowiska w sprawie szacowania szkód łowieckich w uprawach i płodach rolnych.

Rozporządzenie  ma na celu określenie sposobu i terminów zgłaszania szkód łowieckich,  szczegółowego sposobu dokonywania oględzin i szacowania ostatecznego szkód łowieckich i sposobu ustalania wysokości i wypłaty odszkodowania za szkody łowieckie; zawiera 40 wzorów protokołów oględzin i szacowania ostatecznego, również w trybie odwoławczym.

Rozpoczęcie procedury szacowania szkody dokonuje się na złożony przez poszkodowanego pisemny wniosek. Może on mieć postać pisemną lub elektroniczną. Umożliwienie zgłoszenia za pośrednictwem poczty elektronicznej  przyspieszy zgłaszającym szkodę łowiecką kontakt z dzierżawcą  lub zarządcą obwodu łowieckiego.

Potrzeba wprowadzenia takiego rozwiązania sygnalizowana była także przez środowiska rolnicze. Rozporządzenie określa, że czas na zgłoszenie szkody wynosi 7 dni od dnia jej powstania. W związku z tym, że tropy ulegają jakimś czasie zniekształceniu, szczególnie gdy wystąpią opady deszczu, odróżnienie  tropów jelenia od tropów łosia czy żubra może przysporzyć wiele problemów nawet specjalistom z zakresu szacowania szkód łowieckich.

Za szkody wyrządzone przez dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny na terenach wchodzących w skład obwodów łowieckich oraz podczas wykonywania polowania odpowiadają dzierżawcy bądź zarządcy obwodów łowieckich. Z kolei za szkody wyrządzone w uprawach rolnych przez łosie (obecnie objęte całoroczną ochroną) i żubry odpowiada Skarb Państwa i to on wynagradza te szkody. Wobec powyższego należy dokładnie określić gatunek zwierzęcia  które wyrządziło szkody, gdyż nieprecyzyjne określenie gatunku może narazić podmioty rekompensujące szkody na straty finansowe. W celu uniknięcia przenoszenia odpowiedzialności za szkody w uprawach i płodach rolnych na inne podmioty określono, że zgłoszenia szkody należy dokonać niezwłocznie jednak nie później niż 7 dni od dnia jej powstania.

W rozporządzeniu  określono również sposób, w jaki dzierżawca lub zarządca obwodu łowieckiego jest zobowiązany do zawiadomienia poszkodowanego o terminie oględzin lub ostatecznego szacowania szkody. Dzierżawca lub zarządca obwodu łowieckiego zawiadamia poszkodowanego oraz przedstawiciela wojewódzkiego ośrodka doradztwa rolniczego o terminie oględzin i  szacowania pisemnie i za  pośrednictwem poczty elektronicznej lub przez krótkie wiadomości tekstowe telefonii komórkowej (SMS), taki  sposób zawiadamiania ułatwi kontakt pomiędzy zainteresowanymi. Określono również, że w taki sam sposób Nadleśniczy Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe powinien zawiadomić strony zainteresowane o postępowaniu odwoławczym,

Dookreślenie procedury szacowania szkód powodowanych przez zwierzęta łowne w uprawach i płodach rolnych lub podczas wykonywania polowania, określenie rodzaju uprawy, jej stanu, jakości, obszaru, rozmiaru szkód, plonu z I ha umożliwią dokładne wyliczenie odszkodowania. Ponadto stworzenie ram prawnych do używania urządzeń GPS oraz bezzałogowych statków powietrznych do pomiarów uszkodzonych powierzchni przyspieszy wykonywanie prac przez zespół szacujący daną szkodę.

W sytuacjach, gdy danego produktu rolnego nie ma w obrocie handlowym, czyli brak jest skupów o charakterze powszechnym, jego wartościowania dokonuje się w oparciu o jednostki przeliczeniowe. Powszechnie stosowaną jednostką przeliczeniową jest jednostka zbożowa. Pozwala ona ustalić wartość danego produktu rolnego w oparciu o cenę rynkową 4 podstawowych zbóż.

Wysokość  za szkody wyrządzone przez dziki na łąkach i pastwiskach ustała się na podstawie wartości rynkowej utraconego plonu w danym roku, przez co rozumie się te pokosy (w przypadku łąk), które byłyby możliwe do zebrania, gdyby szkoda nie wystąpiła. Wyliczanie plonu zgodnie z metodyką przewidzianą dla upraw np. zbożowych byłoby nieuzasadnione z uwagi na charakter tych szkód. Wysokość odszkodowania pomniejsza się o nieponiesione koszty zbioru, transportu i przechowywania, które ustala się indywidualnie dla każdej uprawy. W związku z tym, iż poszkodowany rolnik nie ponosi powyższych kosztów, należy odliczyć je od rekompensaty za stracony plon objęty odszkodowaniem.

W przypadku roślin na plantacjach upraw wieloletnich odszkodowanie obejmuje koszty obejmuje koszty odtworzenia uprawy, które ustala się na podstawie aktualnych cen prac agrotechnicznych oraz wartości rynkowej nasion lub sadzonek niezbędnych do wysiania lub posadzenia. Taki sposób postępowania wynika z faktu, iż trudno jest obliczyć wiarygodny plon takiej uprawy.

Źródło: Ministerstwo Środowiska