Stabilne bezpieczeństwo żywnościowe w Polsce

Polska zajmuje 29 miejsce pośród 113 krajów monitorowanych przez Światowy Indeks Bezpieczeństwa Żywnościowego. Tym samym znajduje się w grupie państw o najlepszym wyniku na świecie. Nasz kraj osiągnął najwyższy możliwy wynik w kategoriach obecności systemów zabezpieczenia żywnościowego, dostępu do finansowania dla rolników i standardów żywienia. Najbardziej obniżona została punktacja za poziom stabilności politycznej.

Światowy Indeks Bezpieczeństwa Żywnościowego (Global Food Security Index), opracowany przez Economist Intelligence Unit na zlecenie firmy DuPont, jest dynamicznym ilościowo i jakościowo modelem, który jest rankingiem 113 krajów, pod względem poziomu ich bezpieczeństwa żywnościowego   powstaje na podstawie 28 czynników pomiaru podzielonych na trzy kategorie: osiągalność cenowa, dostęp do żywności, jakość i bezpieczeństwo.

22 czerwca podczas konferencji zorganizowanej przez Dupont w siedzibie Polskiej Agencji Prasowej w Warszawie  Piotr Gill, dyrektor regionalny DuPont Crop Protection, omówi tegoroczne wyniki Indeksu dla Polski i świata.

– W związku z rosnącą liczbą ludności bezpieczeństwo żywnościowe to jedno z najważniejszych globalnych wyzwań współczesnego świata Indeks pozwala na bieżąco śledzić czynniki zmiany, które wpływają na poziom bezpieczeństwa żywnościowego na świecie. Na tej podstawie wskazuje obszary, które w poszczególnych państwach i regionach wymagają poprawy – – mówi Piotr Gill.
 
Polska utrzymuje trend wzrostu, jeśli chodzi o bezpieczeństwo żywnościowe. Punktacja dla kraju w tym roku wyniosła 72,4 pkt. na 100 możliwych. Mimo niewielkiego wzrostu (0,2 pkt.) w porównaniu z rokiem poprzednim, Polska spadła o jedno miejsce w rankingu światowym, ze względu na wzrost punktacji dla wszystkich najwyżej ocenianych państw. Znajduje się obecnie pomiędzy Koreą Południową a Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi. Wśród krajów europejskich Polska zajmuje 17. pozycję, tuż za Czechami i przed Grecją.

W zakresie dostępu do żywności wynik Polski wzrósł o 0,9 pkt. do 68,7 pkt., jednak w związku z globalną poprawą w tym względzie nastąpił spadek z 28. na 29. miejsce w tej kategorii. Punktacja za osiągalność cenową żywności (75,6 pkt./+0,1) oraz jakość i bezpieczeństwo żywności (74,9 pkt./-0,2) zmieniła się tylko nieznacznie, kraj w obu tych kategoriach znajduje się na 30. pozycji.

Polska osiągnęła najwyższy możliwy wynik w przypadku aż trzech obszarów – obecność systemów zabezpieczenia żywnościowego, dostęp do finansowania dla rolników oraz standardy żywienia (100 pkt.). Punktacja dla Polski jest również bardzo wysoka w przypadku bezpieczeństwa żywności (99,7 pkt.) oraz procenta populacji żyjącego poniżej światowego progu ubóstwa (98,6 pkt.). Łącznie aż 10 z 19 obszarów zostało ocenionych na więcej niż 75 pkt. na 100.

Najbardziej obniżona została punktacja dotycząca poziomu stabilności politycznej w Polsce. Ocena w tym przypadku spadła z 66,7 pkt. w ubiegłym roku do 44,4 pkt. obecnie (podczas gdy 100 pkt. oznacza najniższe ryzyko). Znacznie lepiej oceniona została zdolność do minimalizowania skutków urbanizacji. Kraj poprawił zeszłoroczny wynik w tym obszarze o 20,4 pkt.. Wyraźny wzrost (+8,4 pkt.) odnotowano także w obszarze stabilności produkcji rolnej. Z wynikiem 71,5 pkt. Polska wyprzedziła Białoruś, Czechy, Finlandię, Irlandię, Hiszpanię i Szwajcarię, zbliżając się do Holandii zajmującej 10 miejsce w Europie w tym obszarze.

W dalszym ciągu Polska najsłabiej wypada pod względem poziomu wydatków na badania i rozwój w rolnictwie (tylko 12,5 pkt.). Niewiele więcej, bo 17,4 pkt., otrzymała za produkt krajowy brutto. W zdecydowanej większości ocenianych obszarów kraj został jednak oceniony na co najmniej 50 pkt.

Bezpieczeństwo żywnościowe w Europie
Pierwszy raz od powstania Indeksu w 2012 roku odnotowano wzrost bezpieczeństwa żywnościowego we wszystkich krajach europejskich. Dla porównania, w roku 2015 tylko cztery kraje (w tym Polska) polepszyły swój wynik. W tym roku wyraźny wzrost zdolności absorpcji miejskiej w każdym z państw spowodował zminimalizowanie skutków urbanizacji dla bezpieczeństwa żywnościowego. Europa zawdzięcza poprawę wyniku również czynnikom geopolitycznym, wzrostowi PKB w europejskich państwach oraz obfitym plonom w ostatnim roku. Malejące ceny oraz wysokie rezerwy żywności stanowią dobrą perspektywę dalszego wzrostu bezpieczeństwa żywnościowego w tym regionie.

Spośród państw sąsiadujących z Polską zdecydowanie na prowadzenie wysuwają się Niemcy, które z wynikiem 82,5 pkt. znajdują się na 6. miejscu w światowym rankingu, ex aequo z Francją. Utrzymujące 25. pozycję Czechy mają punktację najbliższą Polsce spośród krajów sąsiadujących – 73,9 pkt. Słowacja obsunęła się na aż 40. miejsce. Z kolei Ukraina (55,2 pkt), Białoruś (63,1 pkt) i Rosja (62,3 pkt) podobnie jak Polska charakteryzują się stabilnością, jeśli chodzi o zmiany punktacji.

Bezpieczeństwo żywnościowe na świecie
Globalny wzrost gospodarczy doprowadził do zmian strukturalnych, które są niezbędne do poprawy dostępu do niedrogiej żywności, w tym rozbudowanych sieciowych programów bezpieczeństwa żywnościowego oraz lepszej infrastruktury do transportu żywności. Największa poprawa bezpieczeństwa żywnościowego w ciągu ostatnich pięciu lat nastąpiła w krajach o średnim dochodzie. Kraje o niskich dochodach nadal pozostają w tyle. Chociaż przeciętny wynik 113 krajów wzrósł o 0,6 pkt., a ponad 85 proc. państw poprawiła punktację z zeszłego roku, to różnice pomiędzy państwami z obu krańców rankingu pogłębiły się.
 
Indeks niezmiennie otwierają Stany Zjednoczone, które w tym roku zwiększyły swój wynik o 0,8 pkt do 86,6 – jest to dotychczasowy rekord. Na drugim miejscu jest Irlandia (84,3 pkt.), która wyprzedziła Singapur (83,9 pkt). Na końcu zestawienia znajdują się kraje: Burundi (24,0 pkt.), Sierra Leone (26,1 pkt.) i Czad (28,6 pkt.). Oba ostatnie kraje pogorszyły swoje zeszłoroczne wyniki. Jemen (-4,2 pkt.), Wybrzeże Kości Słoniowej (-3,9) oraz Haiti (-2,0 pkt.) miały największe spadki. Najwyższe wzrosty odnotowały z kolei Mjanma (Birma) i Indonezja (po +2,7 pkt.) oraz Wielka Brytania (+2,7 pkt.), która tym samym znalazła się w pierwszej 10 państw o największym bezpieczeństwie żywnościowym.

W świetle obecnych i przyszłych wyzwań dla bezpieczeństwa żywnościowego w krajach o niskich przychodach aktualizacja Indeksu pokazuje, że priorytetem w tych krajach powinien być postęp technologiczny. Jak państwa rozwijające się, o niskich przychodach, mogą poprawić bezpieczeństwo żywnościowe pomimo napotykanych przeszkód? Zdaniem Economist Intelligence Unit ich rządy będą musiały inwestować w rozwój i wdrażanie nowych technologii, aby się uodpornić na zmieniające warunki pogodowe i zmniejszyć różnice między państwami o niskim i średnim przychodzie. Również prywatne finansowanie musi zostać zwiększone.