Śliwka szydłowska i obwarzanek krakowski z rejestracją w UE

Pod koniec października br. Kolejne dwa polskie produkty zostały zarejestrowane w UE jako chronione oznaczenie geograficzne. Są to: śliwka szydłowskai obwarzanek krakowski.

Śliwki szydłowskie to suszone i wędzone owoce z pestkami lub bez, produkowane na terenie gminy Szydłów, w powiecie staszowskim, w województwie świętokrzyskim. Charakteryzują się jednolitą, elastyczną konsystencją miąższu i posiadają bardzo czysty i bardzo intensywny smak i zapach wędzenia. Skórka śliwek jest pomarszczona, ale błyszcząca o barwie ciemnogranatowej z połyskiem. Kształt śliwki zależy od odmiany i może być od kulisto-spłaszczonego do podłużnego.
Najczęściej wykorzystywanymi odmianami śliwek do suszenia są dojrzałe owoce węgierki zwykłej, Stanleya, Amersa, Węgierki Dąbrowickiej, Empresa, Damachy. Odznaczają się one dużą zawartością cukru oraz stosunkowo małą zawartością wody, ale sadownik musi wiedzieć, kiedy zebrać owoce. Potem są one segregowane, odrzuca się wszystkie niedobre i poddaje je procesowi podsuszania i podwędzania dymem i suchym powietrzem w specjalnych tradycyjnych szydłowskich suszarniach. Te suszarnie to niewielkie czworokątne budynki, kształtem przypominające szafę. Po otwarciu drzwi widoczne są zazwyczaj trzy pionowe regały, na których umieszczone są szufladkowo wysuwane ażurowe, żeby powietrze miało swobodny dostęp do każdej śliwki. Dym pochodzi z drewna liściastego, które spalane jest w palenisku pod laskami. Zabronione jest wykorzystywanie drewna żywicznego z drzew iglastych. Cały proces suszenia i wędzenia trwa przeciętnie około 48 godzin. W tym czasie kilka razy laski wyjmuje się i ręcznie przewraca owoce. Jednorazowo w suszarni wędzi się około od 800 do 1200 kilogramów śliwek. W gminie Szydłów jest około 400 suszarni śliw. Najstarsza ma 60 lat. Nigdzie indziej nie wędzi się śliw w tak sposób.
Producenci wnioskujący o zarejestrowanie śliwki szydłowskiej, tj. Kółko Rolnicze w Szydłowie, Spółdzielnia Producentów Owoców DOBRYSAD” w Szydłowie oraz Stowarzyszenie Producentów Owoców w Szydłowie, jako organy kontrolne upoważnione do przeprowadzania kontroli zgodności procesu produkcji ze specyfikacją wybrali Świętokrzyski IJHARS oraz jednostki certyfikujące – COBICO Sp. z o.o., Biocert Małopolska Sp. z o.o., TUV Rheinland Polska Sp. z o.o., PNG Sp. z o.o. oraz PCBC S.A.

Obwarzanek krakowski to wypiek przypominający pierścień posypany solą, sezamem, makiem, czarnuszką, posypką ziołową lub przyprawową, serem, cebulą. Może on być produkowany jedynie w Krakowie oraz w powiatach: krakowskim i wielickim. Tradycja wypieku tego produktu na tym obszarze sięga XIII wieku. Jego nazwa pochodzi od sposobu jego produkcji, czyli od obwarzania (zanurzania ciasta przed wypiekiem w wodzie o temperaturze do 90oC).
Do specyficznych cech obwarzanka krakowskiego należy wyjątkowa struktura i konsystencja ciasta, uzyskiwana dzięki obwarzaniu ciasta w gorącej wodzie. Obwarzanek krakowski występuje w postaci pierścienia ze spiralną frakturą powierzchni i widoczną posypką oraz krótkim okresem świeżości (do kilku godzin).
Obwarzanek krakowski jest tradycyjnym pieczywem, które w początkach swojej tradycji mogło być wypiekane tylko w okresie Wielkiego Postu przez piekarzy specjalnie wyznaczonych w tym celu przez cech. Obecnie sprzedaje się go nie tylko w sklepach i piekarniach, ale także z charakterystycznych wózków. Obecnie w Krakowie znajduje się około 170-180 wózków obwarzankowych. Średnia dzienna produkcja obwarzanka krakowskiego, sprzedawanego na Rynku Głównym w dni powszednie, wynosi blisko 150 000 sztuk.

Grupa producencka obwarzanka krakowskiego, czyli Jurajska Izba Gospodarcza, wybrała Inspekcję Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych oraz jednostki certyfikujące – Biocert Małopolska Sp. z o.o. i TÜV Rheinland Polska Sp. z o.o. jako organy do przeprowadzania kontroli zgodności procesu produkcji ze specyfikacją.