fbpx

Skutecznie zwalczanie stonki ziemniaczanej w Zielonym Ładzie

Plantację ziemniaka atakuje wiele szkodników, a jednym z najsilniej zagrażających jest stonka ziemniaczana. W wyniku żerowania stonki ziemniaczanej straty w plonie mogą dochodzić nawet do 80 proc. Obecności jej nie wolno lekceważyć,  gdy się pojawi należy zwalczać ją zgodnie z integrowaną ochroną roślin.  

O zwalczaniu stonki ziemniaczanej (Leptinotarsa decemlineata Say) należy pomyśleć bardzo wcześnie – już podczas zakładania plantacji. Związane jest to z tym, że istotnymi czynnikami w ograniczaniu występowania i szkód powodowanych przez stonkę jest odpowiedni płodozmian, a także izolacja przestrzenna od zeszłorocznych upraw ziemniaków i miejsc zimowania chrząszczy – miedz, ugorów, zadrzewień i zakrzewień. Staranna uprawa oraz terminowe sadzenie są czynnikami, które mogą ograniczyć straty powodowane przez stonkę. Jeśli te niechemiczne czynniki będą niewystarczające, a próg szkodliwości zostanie przekroczony, wówczas na samym końcu można skorzystać ze środków chemicznych.

Stonka ziemniaczana od wielu lat jest jednym z najgroźniejszych szkodników w uprawie ziemniaków. Występowaniu tego ciepłolubnego szkodnika sprzyjają zmiany klimatyczne, ocieplenie klimatu. Stonka ziemniaczana stosunkowo szybko przystępuje do rozrodu, następuje on już kilka dni po opuszczeniu zimowiska. Samica składa jaja w charakterystycznych grupach po spodniej stronie liści. Umieszczenie jaj w tym miejscu jest w pełni uzasadnione, gdyż dzięki temu chronione są przed słońcem i deszczem.

Największe straty w uprawie ziemniaków wyrządzają żarłoczne larwy (L4), a także osobniki dorosłe, które nie ustępują larwom (L4)

Walkę ze stonką ziemniaczaną należy rozpocząć, gdy większość larw na plantacji znajduje się w stadium L2–L3, a próg szkodliwości zostanie przekroczony. Próg szkodliwości wynosi: 10 złóż jaj na 10 roślinach lub 1–2 chrząszcze na 1 m2 lub 15 larw na roślinę.

Ochrona chemiczna

Plantatorzy ziemniaków mają do dyspozycji preparaty zawierające w swoim składzie różne substancje czynne. Jednak zróżnicowanie pod względem grup chemicznych jest bardzo ograniczone, co istotnie utrudnia ułożenie programu zwalczania stonki w uprawie ziemniaków (tabela 1).  Obecnie walka z tym szkodnikiem jest coraz trudniejsza, gdyż zgodnie z zasadami Zielonego Ładu na pułkach sklepowych jest coraz mniej preparatów do walki ze stonką ziemniaczaną. Substancją czynną, która niebawem zniknie z półek sklepowych jest fosmet  – zapasy należy zużyć do 1 listopada 2022 roku.

Przykładowe insektycydy do zwalczania stonki ziemniaczanej w uprawie ziemniaków

Nazwa handlowa preparatu Substancji czynnej Grupa chemiczna Klasyfikacja IRAC Zalecana dawka

[kg, l/ha]

Karencja 

[dni]

Od początku rozwoju pierwszych liści do początku dojrzewania bulw (wg BBCH – 10)  
Aceptir 200 SE acetamipryd neonikotynoidy 4A 0,15 7
Afi Max 500 EC cypermetryna pyretroidy 3A 0,06 14
Alfazot 025 EC beta-cyflutryna pyretroidy 3A 0,2-0,3 7
Alstar 100 EW zeta-cypermetryna pyretroidy 3A 0,1-0,125 7
Ammo Super 100 EW zeta-cypermetryna pyretroidy 3A 0,15-0,2 14
Apis 200 SE acetamipryd neonikotynoidy 4A 0,1-0,15 7
Arkan 050 CS lambda-cyhalotryna pyretroidy 3A 0,12-0,16 7
Benevia 100 OD cyjanotraniliprol antranilowe diamidy 28 125 ml 14
Boravi 50 WG fosmet fosforoorganiczne 1B 1,0 nd
Carnadine 200 SL acetamipryd neonikotynoidy 4A 0,12-0,18 7
Cimex Forte 500 EC cypermetryna pyretroidy 3A 0,06 14
Coragen 200 SC chlorantraniliprol antranilowe diamidy 28 0,05-0,0625 14
Cyperkill Max 500 EC cypermetryna pyretroidy 3A 0,06 14
Cythrin 500 EC cypermetryna pyretroidy 3A 0,06 14
Decis Mega 50 EW deltametryna pyretroidy 3A 0,1-0,15 7
Delmetros 100 SC deltametryna pyretroidy 3A 0,05 7
Delta 50 EW deltametryna pyretroidy 3A 0,1-0,15 7
Delta-Glob 25 EC deltametryna pyretroidy 3A 0,2-0,3 7
Deltakill deltametryna pyretroidy 3A 0,3 7
Demetrina 25 EC deltametryna pyretroidy 3A 0,3 7
Fury 100 EW zeta-cypermetryna pyretroidy 3A 0,15-0,2 14
Insektus 500 EC cypermetryna pyretroidy 3A 0,06 14
Judo 050 CS lambda-cyhalotryna pyretroidy 3A 0,12-0,16 7
Karate Zeon 050 CS lambda-cyhalotryna pyretroidy 3A 0,12-0,16 7
Kestrel 200 SL acetamipryd neonikotynoidy 4A 0,12-0,18 7
Kidrate lambda-cyhalotryna pyretroidy 3A 0,075 7
Klortranil chlorantraniliprol antranilowe diamidy 28 0,05-0,0625 14
Kobe 20 SP acetamipryd neonikotynoidy 4A 0,08 3
Koron 100 SC deltametryna pyretroidy 3A 0,05 7
Kusti 050 CS lambda-cyhalotryna pyretroidy 3A 0,12-0,16 7
LambdaCe 050 CS lambda-cyhalotryna pyretroidy 3A 0,12-0,16 7
Lamdex Extra 2,5 WG lambda-cyhalotryna pyretroidy 3A 0,3 14
Lanmos 20 SP acetamipryd neonikotynoidy 4A 0,08 3
Los Ovados 200 SE acetamipryd neonikotynoidy 4A 0,1-0,15 7
Minuet 100 EW zeta-cypermetryna pyretroidy 3A 0,15-0,2 14
Mospilan 20 SP acetamipryd neonikotynoidy 4A 0,08 3
Ninja 050 CS lambda-cyhalotryna pyretroidy 3A 0,12-0,16 7
Pilgro 100 SC deltametryna pyretroidy 3A 0,05 7
Pitbul 025 EC beta-cyflutryna pyretroidy 3A 0,2-0,3 7
Rage 100 EW zeta-cypermetryna pyretroidy 3A 0,1-0,125 7
Scatto deltametryna pyretroidy 3A 0,3 7
Sekil 20 SP acetamipryd neonikotynoidy 4A 0,08 3
Sorcerer 500 EC cypermetryna pyretroidy 3A 0,06 14
Sparrow lambda-cyhalotryna pyretroidy 3A 0,075 7
Sparviero lambda-cyhalotryna pyretroidy 3A 0,075 7
SpinTor 240 SC spinosad makrocykliczne laktony 5 0,1-0,15 3
Super Cyper 500 EC cypermetryna pyretroidy 3A 0,06 14
Superkill 500 EC cypermetryna pyretroidy 3A 0,06 14
Superkill Max 500 EC cypermetryna pyretroidy 3A 0,06 14
Supersect 500 EC cypermetryna pyretroidy 3A 0,06 14
Tekapo 025 EC beta-cyflutryna pyretroidy 3A 0,2-0,3 7
Titan 100 EW zeta-cypermetryna pyretroidy 3A 0,15-0,2 14
Wojownik 050 CS lambda-cyhalotryna pyretroidy 3A 0,12-0,16 7

Źródło: na podstawie wykazu ś.o.r. MRiRW na dzień 08.04.2022 r.

Insektycydy i temperatura

Aplikując chemiczne środki do walki ze stonką ziemniaczaną należy pamiętać, aby stosować je w odpowiednich warunkach atmosferycznych. Szczególną uwagę należy zwrócić na temperaturę. Insektycydy zaliczane do pyretroidów należy stosować w temperaturze poniżej 20°C oraz przy małym operacie słonecznym. Substancje czynne zaliczane do makrocyklicznych laktonów należy aplikować w temperaturze od 8 do 25°C. Preparatami, które można stosować w wyższych temperaturach, powyżej 15°C, są te, które w swoim składzie zawierają jako substancję czynną związki z grupy fosforoorganicznych. Substancje czynne zaliczane do neonikotynoidów działają skutecznie niezależnie od temperatury.

Dobrać dawkę insektycydu, wspomóc adiuwantem

Aplikując insektycydy należy pamiętać o przestrzeganiu zalecanej dawki. W przypadku bujnego rozwoju naci i bardzo licznego wystąpienia późniejszych stadiów larwalnych, a także chrząszczy letniego pokolenia zaleca się aby stosować najwyższe zalecane dawki.  Stosując insektycydy należy rozważyć dodanie adiuwanta, który korzystnie wpłynie na skuteczność zabiegu.

Uwaga na odporność szkodnika

Nie należy zapominać, że stonka wykazuje zdolność do uodparniania się na substancje czynne wchodzące w skład insektycydów dedykowanych do zwalczania tego szkodnika. Częste występowanie odporności związane jest z wieloletnim stosowaniem substancji czynnych należących do tej samej grupy chemicznej. Na polskim rynku jest spora grupa preparatów przeznaczonych do zwalczania stonki ziemniaczanej, jednak należą one tylko do kilku grup chemicznych. Sytuacja ta znacznie utrudnia dobór preparatów oraz podejmowanie kroków w celu ograniczenia wystąpienia odporności.

Metoda biologiczna

Obecnie zaleca się, aby plantacje ziemniaków chronić przed stonką ziemniaczaną z wykorzystaniem metody biologicznej. Stawiając na tę metodę należy zastosować preparat zawierający bakterie Bacillus thuringiensis subsp. tenebrionis. Wykorzystując tę coraz powszechniejszą metodę należy pamiętać, aby środek stosować na larwy będące we wczesnych stadiach rozwojowych (L1 i L2). Optymalna temperatura do wykonania zabiegu wynosi 15°C. Zwalczając stonkę ziemniaczaną z wykorzystaniem chemicznych środków ochrony roślin lub preparatu biologicznego, należy pamiętać, aby zawsze przestrzegać wskazań producenta umieszczonych w etykiecie.

dr inż. Przemysław Kardasz, PSD IOR-PIB w Winnej Górze

McHale - baner - kwiecień 2024
Axial Syngenta baner
Baner webinarium konopie
POZ 2024 - baner

ZOSTAW KOMENTARZ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

Najpopularniejsze artykuły
NAJNOWSZE WIADOMOŚCI
[s4u_pp_featured_products per_row="2"]
INNE ARTYKUŁY AUTORA




ARTYKUŁY POWIĄZANE (TAG)

NAJNOWSZE KOMENTARZE

Newsletter

Zapisz się do Rolniczego Newslettera WRP.pl, aby otrzymywać informacje o tym co aktualnie najważniejsze w krajowym i zagranicznym rolnictwie.