fbpx

Skuteczne zwalczanie stonki w ziemniaku. Co możemy użyć na stonkę ziemniaczaną?

Spośród wielu szkodników występujących na plantacji ziemniaka, największe zagrożenie dla plonu bulw stanowi stonka ziemniaczana. Jest najważniejszym z punktu widzenia plantatora, szkodnikiem żerującym w okresie wiosennym i letnim.

Szkodliwe są owady dorosłe ale największe spustoszenie powodują larwy, które zjadają nadziemne części roślin ziemniaka, pozostawiając po sobie tzw. gołożery. Opóźnienia w zwalczaniu tego szkodnika lub źle dobrany insektycyd mogą doprowadzić do zniszczenia plantacji w 50-100%!

Samasz loteria - baner

Zwalczanie stonki ziemniaczanej

Zawsze, stosowanie insektycydów powinno być poprzedzone lustracją plantacji i oceną stopnia zagrożenia. W trakcie lustracji ocenia się czy określenie progi szkodliwości (głównie ekonomiczny) dla danego szkodnika zostały osiągnięte lub przekroczone. Próg ekonomicznej szkodliwości dla stonki ziemniaczanej wynosi 10 złóż jaj na 10 roślinach lub 15 larw na jednej roślinie ziemniaka.

Z reguły w warunkach krajowych plantacji ziemniaka, wykonuje się średnio 1-2 (czasami 3) zabiegi nalistne na stonkę ziemniaczaną. Przy dużym nasileniu, powodującym znaczne zasiedlenie chrząszczy na wiosnę, zazwyczaj praktykowane jest stosowanie zabiegu wczesnowiosennego (tzw. zabiegu na chrząszcze). Natomiast przy mniejszym występowaniu tego szkodnika,  wykonuje się przeważnie „tylko” zabiegi na wylęgnięte larwy pokolenia L2 i L3 (tzw. zabieg na larwy).

Po stwierdzeniu obecności imago lub larw, należy zastosować odpowiednio skuteczny insektycyd. Plantator ma do dyspozycji aż 91 preparatów, z tego 40 zawiera pojedynczą s.cz., należącą do jednej grupy chemicznej a mianowicie do pyretroidów (lambda-cyhalotryna,  cypermetryna, deltametryn, tau-fluwalinat), a 21 środków zaliczane jest do grupy pochodnych neonikotynoidów (acetamipryd). Kolejne 20 preparatów wchodzą w skład grupy antranilowych diamidów (np. chlorantraniliprol, cyjanotraniliprol), 5 do grupy spinozyn (np. spinosad) oraz 3 do grupy limonoidów (np. azadyrachtyna). Natomiast 2 insektycydy zawierają dwie s.cz., które należą do grupy limonoidów (np. azadyrachtyna), pyretroidów (pyretryny) oraz do grupy naturalnych lipidów (olej rzepakowy).

Pamiętajmy, iż środki z grupy pyretroidów (np. lambda-cyhalotryna,  cypermetryna, deltametryn, tau-fluwalinat), działają tylko kontaktowo-powierzchniowo, powodując początkowo nadmierną ruchliwość (pobudzenie owada), a następnie szybki paraliż, przez co ich efektywność i szybkość działania jest bardzo duża. Skutecznie działają tylko w temperaturach optymalnych (12-180C), maksymalnie do 200C i przy pochmurnej (bez operacji słonecznej) pogodzie. Natomiast neonikotynoidy (np. acetamipryd) posiadają zdolność przemieszczania się w chronionej roślinie czyli działają systemicznie i mogą być, stosowane w szerokim zakresie temperatur, przekraczającym nawet 250C. Podobnie, jak po zastosowaniu innych neurotoksyn, końcowym efektem ich działania jest paraliż zwalczanego owada, w tym przypadku stonki ziemniaczanej.

W tabeli zamieszczono niezbędne informacje dotyczące substancji czynnej oraz możliwości zastosowania w zalecanej dawce insektycydu, który skutecznie ograniczy populację stonki ziemniaczanej.

Stonka ziemniaczana zwana potocznie żuczkiem kolorado jest chrząszczem o długości 9-12 mm i szerokości 6-7 mm, który posiada charakterystyczną czerwoną lub pomarańczową głowę. Ciało jest owalne, wypukłe, o żółtopomarańczowym zabarwieniu, z ciemnymi plamami na głowie i przedpleczu. Pokrywy skrzydeł są jaśniejsze, z wyraźnymi czarnymi podłużnymi paskami na żółtym tle (po 5 na każdej pokrywie skrzydeł). Owad ten przechodzi przez cztery stadia rozwojowe, tj. jaja, larwy, poczwarki i dorosłe osobniki (imago). Zimują osobniki dorosłe (chrząszcze), najczęściej zakopane w glebie na głębokości około 12-25 cm.

Na czym polega szkodliwość stonki ziemniaczanej?

W warunkach klimatycznych naszego kraju występuje zazwyczaj jedno pełne pokolenie, zimują chrząszcze w glebie, wiosną, po opuszczeniu swojego legowiska, dorosłe osobniki (imago) rozlatują się w poszukiwaniu roślin żywicielskich z rodziny psiankowatych. Po znalezieniu żywiciela dochodzi do kopulacji, samica składa od 400 do 2000 jaj, które ułożone są w złożach, średnio po 20-30 sztuk, na dolnej stronie liści rośliny żywicielskiej, np. ziemniaka. Larwy linieją trzykrotnie, początkowo żerują gromadnie, później rozchodzą się w obrębie jednej, a następnie na kolejne sąsiednie rośliny. Najbardziej żarłoczne jest ostatnie, czwarte stadium rozwojowe (L4), które odpowiedzialne jest za 70-80% powstałych gołożerów, dlatego najlepiej jest nie dopuścić do tego stadium i zwalczać larwy znajdujące się w stadium L2 i L3..

Bezpośrednia szkodliwość stonki ziemniaczanej, wynika z jej bardzo dużej żarłoczności, chrząszczy ale głównie jednak larw, wysokiej płodności samic oraz szybkiemu przemieszczaniu się na inne plantacje oddalone nawet o kilka czy kilkanaście kilometrów. Rośliny ziemniaka z powodu utraty liści (tworzą się tzw. gołożery), a często również górnych części łodyg, nie zawiązują odpowiedniej liczby bulw o stosownej masie, przez co plon uzyskany z takiej plantacji jest niewielki i często niehandlowy.

Stonka ziemniaczana wyrządza również szkody pośrednie, gdyż owad ten może również sprzyjać rozprzestrzenianiu się wielu chorób ziemniaka, powodowanych np. przez takie bakterie, jak: Pseudomonas solanacearum, która wywołuje bardzo groźną chorobę zwaną śluzakiem roślin psiankowatych oraz Clavibacter michiganensis subsp. sepedonicus prowadzącą do bardzo groźnej bakteriozy pierścieniowej ziemniaka (CMS).

Dekalb Bayer - baner
Baner Agrosimex Alaska
Baner webinarium konopie
POZ 2024 - baner

dr inż. Tomasz Sekutowski
IUNG-PIB Zakład Herbologii i Technik Uprawy Roli

ZOSTAW KOMENTARZ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

Najpopularniejsze artykuły
NAJNOWSZE WIADOMOŚCI
[s4u_pp_featured_products per_row="2"]
INNE ARTYKUŁY AUTORA




ARTYKUŁY POWIĄZANE (TAG)

NAJNOWSZE KOMENTARZE

Newsletter

Zapisz się do Rolniczego Newslettera WRP.pl, aby otrzymywać informacje o tym co aktualnie najważniejsze w krajowym i zagranicznym rolnictwie.