„Rynek zbóż – stan obecny i perspektywy”

Pod taką właśnie nazwą odbyła się w Warszawie konferencja podsumowująca sytuację na rynku zbóż i jego przetworów. A sytuacja nie jest najlepsza – w związku z tym, PZPRZ wysłał wniosek do pani premier Ewy Kopacza z apelem o podjęcie konkretnych działań w tej sprawie.

W sezonie 2014/2015 odnotowano rekordowe zbiory zbóż. Duża podaż ziarna na rynku krajowym przyczyniła się jednak do dalszego spadku cen.

Polski Związek Producentów Roślin Zbożowych zorganizował we wtorek, 9 grudnia w Warszawie spotkanie Rady Ekspertów „Rynek zbóż – stan obecny i perspektywy”. Wydarzenie miało na celu omówienie aktualnej sytuacji rynkowej oraz możliwości zapobiegania problemom.

Stanisław Kacperczyk, prezes PZPRZ przedstawił podstawowe problemy, z jakimi stykają się rolnicy w bieżącym sezonie. – W wielu rejonach Polski były korzystne warunki pogodowe, które wpłynęły na wielkość tegorocznych plonów zbóż. Według mojej oceny, były to wręcz plony rekordowe, niestety nie można tego samego powiedzieć o jakości zboża. Były rejony dotknięte suszą oraz rejony, gdzie nadmierne opady sprawiły, że zboża były zbierane jesienią lub wręcz ich zbiór był niemożliwy. W konsekwencji, mamy do czynienia z wysoką podażą zboża, co spowodowało spadek jego ceny, a słabe parametry (szczególnie białka) są dodatkowym powodem wykorzystywanym przez nabywców do obniżenia ceny. Aktualne ceny, mimo wysokich plonów, według analiz Związku nie zawsze rekompensują koszty produkcji – wyjaśniał.

Prezes Związku podkreślił również, że Polska jest trzecim producentem zbóż w UE (po Niemczech i Francji). – Nasza nadwyżka w produkcji zboża sięga kilku milionów ton, natomiast jeśli chodzi o infrastrukturę do przechowywania zboża oraz bazę eksportową to wciąż pozostajemy daleko w tyle za europejską czołówką. W konsekwencji nie wykorzystujemy potencjału produkcyjnego – zaznaczył Stanisław Kacperczyk.

W ocenie Związku wykorzystanie tego potencjału, bez wsparcia ze strony rządu i bez ogólnokrajowego planu działania nie jest możliwe. Ta sytuacja w powiązaniu z ryzykiem napływu taniego zboża z Ukrainy powoduje, że konieczne jest podjęcie szybkich działań zmierzających do poprawy infrastruktury eksportowej, w szczególności poprzez rozbudowę bazy portowej do przeładunku zboża, umożliwiającej szybki załadunek dużych statków. To zadanie powinno być potraktowane przez polski rząd jako priorytetowe.  

 – Związek stara się przeciwdziałać niekorzystnej sytuacji. Od 2010 r. prowadzimy działania, m.in. w ramach Funduszu Promocji Ziarna Zbóż i Przetworów Zbożowych, których celem jest stabilizacja rynku zbożowego. Zależy nam na umocnieniu bezpieczeństwa żywnościowego kraju przy równoczesnym zabezpieczeniu producentów rolnych i konsumentów przed dokuczliwymi wahaniami cen zbóż, mąki i pieczywa. Chcemy także kształtować konsumpcję pieczywa i produktów z całego ziarna – tłumaczył prezes PZPRZ.

Zastępca dyrektora Departamentu Rynków Rolnych resortu rolnictwa, Marian Borek przedstawił gościom prawne uwarunkowania rynku zbóż, które obowiązują w latach 2014-2020.

Marek Wojtkiewicz, kierownik Działu Analiz Ekonomicznych Agencji Rynku Rolnego poinformował, iż w okresie trzech miesięcy sezonu 2014-2015 skup zbóż był znacznie większy niż w analogicznym okresie ub.r.. Według GUS wyniósł 3,7 mln ton. „W tym czasie skupiono 2,3 mln t pszenicy (wzrost o 45%), 481 tys. t jęczmienia (o 28% więcej), 341 tys. t żyta (spadek o 16%) – podsumował. Dodał również, że  eksport z Polski w okresie lipiec-sierpień wyniósł 697 tys. ton, a w jego strukturze dominowała pszenica (wysyłana głównie do Arabii Saudyjskiej, Niemiec, Algierii i Hiszpanii) i żyto (głównie do Niemiec). W tym okresie saldo handlu zbożami i przetworami zbożowymi było dodatnie i wyniosło 180 mln euro.

Mgr inż. Tadeusz Szymańczak, rzecznik PZPRZ, poinformował o wewnętrznych uwarunkowaniach w produkcji zbóż. – Bardzo duży wpływ na dochody rolników mają ceny uzyskiwane ze sprzedaży płodów rolnych. W tym roku są one poniżej kosztów produkcji. Wpływ na to ma m.in. duży import zbóż z Ukrainy, wielkość światowej produkcji, która była wyjątkowo duża, a także kurs dolara i euro. Spadek cen powodują zwiększone plony pszenicy w tym sezonie. Nawet przy znacznym zużyciu ziarna na paszę nie będziemy w stanie skonsumować nadwyżki, co spowoduje moim zdaniem podwojenie nadwyżek i dalsze spadki cen. – przestrzegł.

Zastępca dyrektora Biura Promocji Żywności ARR, Witold Wierzbiński podczas konferencji prasowej przybliżył ideę funkcjonowania Funduszy Promocji. Dyrektor dodał, iż „w 2014 r. w ramach Funduszu Promocji Ziarna Zbóż i Przetworów Zbożowych organizacje branżowe zrealizowały ponad 20 kampanii o łącznej wartości ponad 3,5 mln zł. Łącznie od powstania Funduszy Promocji w 2009 roku wypłacono ponad 207 milionów złotych”.

Podczas konferencji, Justyna Marszałkowska – Jakubik wskazała na walory odżywcze polskiego zboża i jego produktów. Goście mogli również uczestniczyć w pokazie mąki różnego rodzaju przygotowanej przez Młyn Zbożowy „Bracia Górscy”.

Po konferencji, PZPRZ wysłał pismo do pani premier Ewy Kopacz, apelując o podjęcie konkretnych działań w sprawie złej sytuacji na rynku.

Renata Struzik, źródło: PZPRZ