Rolnik pyta – prawnika odpowiada

0
1320

Na Państwa pytania, natury prawnej, w każdą sobotę w godz. 12.00-14.00, pod nr. telefonu 667 969 956 odpowiada prawnik Wojciech Lignowski.

Skończyłem 65 lat i przeszedłem na emeryturę z ZUS. Będąc rolnikiem od 1979 roku, pracowałem zawodowo w zakładzie państwowym (chłoporobotnik), opłacałem przy podatku rolnym obowiązkową składkę emerytalno – rentową od roku 1980 do 1988. Od 1989 roku prowadziłem działalność gospodarczą i z tego tytułu również płaciłem składkę do ZUS do 2009 roku. Mam pytanie, czy okres od 1980 roku do 1988 zalicza się tylko do lat składkowych moich oraz żony (gospodarstwo wspólne), czy też za okres płacenia podwójnej składki z tego tytułu dostanę dopłatę do mojej emerytury i w jakiej wysokości?

Odp.:

Niniejsza odpowiedź została przygotowana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), dalej ustawa e.r.FUS.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że okres jednoczesnego opłacania podwójnych składek z tytułu pracy zawodowej oraz prowadzenia gospodarstwa rolnego trwał osiem lat, wobec czego nie mamy w tym przypadku do czynienia z sytuacją, w której okresy opłacania składek z tytułu działalności rolniczej służyłyby uzupełnieniu brakujących okresów do uzyskania emerytury zusowskiej”. Przypomnijmy, że co do zasady ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r. przysługuje emerytura, jeżeli osiągnęli wiek 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Artykuł 10 ustawy e.r.FUS uprawnia do doliczenia sobie okresów podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników i prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz pracy w tymże, o ile brakuje danej osobie wymaganych okresów składkowych i nieskładkowych, ażeby otrzymać świadczenie emerytalne. Jak mniemam w przedmiotowej sprawie taka okoliczność nie zachodzi, a kwestią do rozpoznania pozostaje to, czy w zamian za jednoczesne opłacanie dwóch składek w latach 1980 – 1988 będzie mógł się Pan ubiegać o zwiększenie swojej emerytury.

W rozpatrywanej sprawie zastosowanie znajdzie art. 56 ust. 4 ustawy e.r.FUS, który stanowi, iż w razie, gdy okresy składkowe i nieskładkowe nie zostały uzupełnione okresami, nazwijmy to, “rolniczymi”, to emerytura ulega zwiększeniu za okres opłacania składek na Fundusz Emerytalny Rolników, Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników i ubezpieczenie emerytalno-rentowe rolników. Powyższy przepis przesądza, że nabył Pan prawo do zwiększenia swojej emerytury. Wspomniane zwiększenie emerytury ma stanowić formę rekompensaty za okres, kiedy opłacał Pan składki z dwóch tytułów: na ubezpieczenie społeczne rolników i ubezpieczenie pracownicze, a dodatkowo nie zostały one zaliczone do brakujących wymaganych okresów składkowych i nieskładkowych przy ustalaniu prawa do emerytury “zusowskiej”. Trzeba jednak pamiętać, że zwiększenie nie dotyczy osób, którym przysługuje ustalone prawo do emerytury lub renty na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Zagadnienie tzw. podwójnego ubezpieczenia było w przeszłości rozpatrywane w orzecznictwie. W wyroku z dnia 30 października 1996 r. Sąd Najwyższy, II UKN 1/96, uznał, że osobie, która w okresie od 1 lipca 1977 r. do 31 grudnia 1988 r. pobierała rentę inwalidzką z tytułu choroby zawodowej i równocześnie opłacała składkę na ubezpieczenie społeczne rolników przysługuje zwiększenie emerytury lub renty, przewidziane w przepisie art. 15 ust. 3a i 3b ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 104, poz. 450 ze zm.). Wprawdzie przytoczona w orzeczeniu ustawa już nie obowiązuje, to jednak powszechnie przyjmuje się, że obecnie funkcję wskazanego przez Sąd Najwyższy art. 15 ust.3a i 3b przejął cytowany art. 56 ust. 4 ustawy e.r.FUS (tak K. Antonów, M. Bartnicki w Komentarzu do ustawy e.r.FUS, ABC 2007, wyd. II).
Jednakże zwiększenie emerytury nie następuje z urzędu, lecz potrzebne jest tutaj podjęcie działań przez uprawnionego. Art. 56 ust. 6 ustawy e.r.FUS przewiduje, że w celu uzyskania dodatku zwiększającego świadczenie, emeryt musi złożyć stosowny wniosek.
Ze względu na ograniczone ramy niniejszej odpowiedzi oraz brak dostatecznych informacji w kwestii obliczenia wysokości należnego Panu zwiększenia emerytury, wskażę jedynie, że zwiększenie emerytury ustala się według zasad wymiaru przewidzianych dla części składkowej w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r., Nr 50, poz. 291 ze zm.). Konkretnie chodzi tutaj o art. 24 i 25 wskazanej ustawy. Pierwszy z przepisów postanawia, że emerytura rolnicza składa się z części składkowej i części uzupełniającej, dla których ustala się wskaźniki wymiaru. Natomiast stosownie do drugiego z tych przepisów, zwiększenie emerytury ustala się za każdy cały rok opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników i następuje w wymiarze 1% najniższej emerytury oznaczonej w ustawie o e.r.FUS w wysokości, która obowiązuje w dniu powstania prawa do świadczenia.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany, podajesz go wyłącznie do wiadomości redakcji. Nie udostępnimy go osobom trzecim. Nie wysyłamy spamu.
Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem*.
Please enter your name here
Please enter your comment!

Polityka Prywatności