Nowa propozycja WPR na lata 2028–2034 zakłada, że rolnicy, którzy osiągną wiek emerytalny i pobierają emeryturę, najpóźniej do 2032 roku mogą wypaść z części wsparcia dochodowego. Taki zapis może przyspieszyć decyzje o przekazaniu gospodarstw, ale organizacje rolnicze ostrzegają, że sama zmiana zasad nie rozwiąże problemu sukcesji na wsi.
Co dokładnie zapisano w projekcie nowej WPR
Nowa architektura Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2028–2034, zawarta w propozycji Komisji Europejskiej COM(2025) 560 („Wniosek dotyczący Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego warunki wdrażania wsparcia Unii dla wspólnej polityki rolnej na lata 2028–2034”), wprowadza barierę wiekową w dostępie do degresywnego wsparcia dochodów.
„Państwa członkowskie zapewniają, aby najpóźniej do 2032 r. wnioskodawcy, którzy osiągną wiek emerytalny określony w prawie krajowym i którzy otrzymują emeryturę, nie otrzymywali już wsparcia na podstawie niniejszego artykułu” – Art. 6 ust. 6 COM(2025) 560.
Kogo może objąć wyłączenie z dopłat po 2032 roku
Przepis ten oznacza, że dopłaty obszarowe przestaną pełnić funkcję wsparcia dochodów dla wszystkich właścicieli gospodarstw, stając się instrumentem selektywnym. Po roku 2032 posiadanie gospodarstwa rolnego nie będzie już tożsame z prawem do wsparcia ze środków WPR.
Komu nowa WPR chce kierować wsparcie
Artykuł 7 definiuje warunki dostępu do płatności dla drobnych rolników, zastępujących podstawowe wsparcie dochodów. Dokument ogranicza krąg odbiorców tej formy pomocy do rolników prowadzących działalność:
Państwa członkowskie zapewniają, aby wsparcie na mocy niniejszego artykułu było skierowane przede wszystkim do rolników, którzy prowadzą działalność rolniczą w swoim gospodarstwie i aktywnie przyczyniają się do bezpieczeństwa żywnościowego”.
Co ten zapis może zmienić w sukcesji gospodarstw
To w praktyce oznacza odcięcie rolników-emerytów od dostępu do płatności ryczałtowej w wysokości do 1 500 EUR. Rozwiązanie to ma na celu wymuszenie na tej grupie producentów podjęcie decyzji o zbyciu gruntów lub ich przekazaniu młodszym następcom przed rokiem 2032.
Dlaczego samorząd rolniczy krytykuje ten kierunek
Samorząd rolniczy sformułował zastrzeżenia wobec propozycji Komisji Europejskiej już w roku 2025. Analiza przeprowadzona przez Wielkopolską Izbę Rolniczą (WIR) wskazuje na sprzeczność między deklarowanym katalogiem interwencji a faktycznym mechanizmem dystrybucji środków.
„Atrakcyjność zawodu spada, przy braku brak realnych zachęt i opłacalności. Spada liczba młodych rolników. Likwidacja dopłat dla aktywnych emerytów to kuriozalny zapis, który uderza w stabilność wielu gospodarstw rodzinnych” – zwraca uwagę WIR w stanowisku „Wspólna Polityka Rolna 2028–2034: ambitna wizja czy kontynuacja błędów?”
Opinia ekspertów WIR opiera się na ocenie ryzyka ekonomicznego dla sektora. Według samorządu obniżenie wprowadzenie restrykcji wiekowych osłabia żywotność wsi, uderza w podstawy bytu rodzin rolniczych i bezpieczeństwo żywnościowe.
Zlikwidować wszelkiego rodzaju dopłaty koniec z patologia
WIR to organizacja 70 plus więc ich opinia jest wiadoma. Ich kalkulacje rolnicze są z połowy ubiegłego wieku. Np w kalkulacji uprawy pszenicy kosztem dla nich jest prasa do słomy i sznurek. Jeśli ktoś presuje słomę to obciąża to hodowlę i powinno się wartość słomy doliczyć do przychodu. WIR to średniowiecze.
Organizacje rolnicze krytykują bo tam siedzą dziadki po 70 lat i dalej mają gospodarstwa.