fbpx
Strona głównaUprawaRzepakPriorytetowe składniki pokarmowe w jesiennym rozwoju rzepaku

Priorytetowe składniki pokarmowe w jesiennym rozwoju rzepaku

Aby optymalnie zaopatrzyć rzepak w składniki pokarmowe w krytycznych fazach programowania plonu konieczne jest zapewnienie w profilu glebowym zasobności w fosfor, potas i wapń oraz stworzenie warunków do rozwoju sytemu korzeniowego.

Przygotowanie stanowiska pod rzepak

W pierwszej kolejności należy wyeliminować czynniki, które mogą wpłynąć na ograniczenie wzrostu systemu korzeniowego. W Polsce jest to najczęściej niski odczyn gleby. Konsekwencja niskiego odczynu to słaby system korzeniowy, a tym samym roślina nie pobiera wody oraz składników pokarmowych takich jak fosfor i potas, a które odpowiedzialne są za pobieranie i transformację azotu. Zatem głównym zadaniem jest doprowadzenie do prawidłowego odczynu gleby. Na glebach średnich to zakres 6,5-7,2, a na glebach lekkich 6,0-6,5. Przekroczenie wymienionych granic może prowadzić do zaburzeń w gospodarce mikroskładnikami oraz makroskładnikami, w pierwszej kolejności magnezem, potasem i fosforem.

Potrzeby pokarmowe rzepaku

Rzepak zalicza się do roślin o bardzo dużych potrzebach pokarmowych. Wynikają one z zakładanej wielkości plonu w t/ha oraz wskaźnika pobierania jednostkowego (nasiona+ odpowiednia masa słomy). Przedstawione w tabeli wartości są podstawą do przygotowania systemu nawożenia danym składnikiem.

Pobieranie jednostkowe kg/t nasion + słoma
Plon nasion t/ha N P2O5 K2O CaO MgO S
55-60 30-40 70-90 60-80 12-18 16-20
Przykładowa akumulacja w plonie, kg/ha
3,5-4,0 190-240 105-160 245-360 210-320 42-72 56-80
4,0-4,5 240-270 120-180 280-405 240-360 48-81 64-90
4,5-5,0 250-300 135-200 315-450 270-400 54-90 72-100

Tabela: Potrzeby pokarmowe rzepaku dla założonego plonu nasion ( za prof. W. Grzebisz)

Należy jednak pamiętać, że wyliczone potrzeby pokarmowe uwzględniają składniki pochodzące z zasobów glebowych oraz te dostarczone przedsiewnie w formie nawozów mineralnych.

Silny system korzeniowy

W okresie jesiennym najistotniejsze jest, aby rośliny wykształciły silny system korzeniowy. Korzeń o długości co najmniej 15 cm z dużą ilością korzeni bocznych i włośników, gwarantuje szybkie uniezależnienie się od warunków klimatycznych. Gwarantuje dobre przezimowanie i szybki start wiosną. Ponadto zapewnia efektywniejsze pobieranie wody i składników pokarmowych.

Nawożenie rzepaku jesienią

Projektowanie plonu rzepaku odbywa się już jesienią.  To w tym czasie pojawiają się zawiązki rozgałęzień bocznych (faza 5-6 liścia) i kwiatostanów (od fazy 8 liścia). Błędy, które zostaną popełnione w nawożeniu jesienią, zazwyczaj są już nie do naprawienia wiosną. Przyjmuje się, że pogłówne nawożenie rzepaku azotem najlepiej jest przeprowadzić w okresie 3-6 tygodni po wschodach. Rośliny są już w takiej fazie, że można wykonać ocenę ich odżywienia i podjąć decyzję czy i w jakiej ilości zastosować azot. Należy dodać, że azot może być w okresie jesiennym stosowany również w formie dolistnej szczególnie w przypadku, gdy w łanie pojawiają się objawy niedoboru (słabe tempo wzrostu, brak wyrównania łanu). Wtedy warto zastosować około 10-15 kg N/ha. Takie rozwiązanie szybko odżywia rośliny i obniża ryzyko „rozhartowania” ich przed zimą.

Mikroelementy w okresie jesiennym

Należy je obligatoryjnie uwzględnić w technologii nawożenia. Niektóre stanowiska mogą charakteryzować się ryzykiem wystąpienia niedoborów mikroskładników, zaliczamy do nich między innymi:
– gleby o nieuregulowanym odczynie – dostępność większości mikroskładników wzrasta wraz ze spadkiem odczynu, wyjątek stanowi molibden
– gleby o zniszczonej strukturze z zaburzonymi stosunkami wodno-powietrznymi oraz „podeszwą płużną”
– gleby na których występuje susza – brak wody powoduje na zmniejszenie ruchliwości mikroskładników w glebie, spada w nich dostępność boru, manganu, molibdenu i miedzi
– stanowiska, na których nie stosuje się nawozów naturalnych (obornika, gnojowicy)

Mikroskładniki są niezbędnym ogniwem w jesiennym budowaniu podstaw przyszłego plonu rzepaku. Strategia zazwyczaj obejmuje wykonanie jednego zabiegu dokarmiania dolistnego. Należy je przeprowadzić w fazie 5-7 liści. Stosujemy zazwyczaj 100-250 g B/ha, 80-200 g Mn/ha oraz 10-20 g Mo/ha. Jednak, jak często się zdarza w przyrodzie, od tej zasady mogą być odstępstwa. Będzie to miało miejsce w latach ze sprzyjającymi jesiennymi warunkami do rozwoju. Często w takich przypadkach rzepak wytwarza rozetę większą niż 12 liści. W takiej sytuacji wskazane będzie wykonanie dwóch jesiennych zabiegów dokarmiania mikroskładnikami.

Funkcje i objawy niedoboru boru

Bor pełni wiele funkcji w całym procesie wzrostu rzepaku. Najważniejsze z nich to:
– rozwój sytemu korzeni włośnikowych,
– stymulacja rozwoju stożka wzrostu,
– wpływ na prawidłową budowę ścian komórkowych zwiększając odporność na niektóre choroby i odporność mechaniczną roślin,
– regulacja procesu kwitnienia, skuteczność zapylenia, zawiązywania i wykształcenia nasion
– regulacja gospodarki wodnej oraz wielu innych procesów biochemicznych,
– zwiększenie efektywność nawożenia azotem, fosforem, potasem i magnezem,
– regulacja gospodarki wapniem.

Niedobór boru objawia się między innymi w postaci słabego kwitnienia, opadania kwiatów, niezawiązywania nasion, konsekwencją tego jest spadek plonu. Ponadto ogranicza rozwój systemu korzeniowego, co w konsekwencji prowadzi do mniejszego pobierania wody i składników pokarmowych. W korzeniu głównym tworzą się puste przestrzenie (pęknięcia pod szyjką korzeniową). Dobre zaopatrzenie w bor zwiększa odporność na pękanie łodyg w czasie intensywnego wzrostu wydłużeniowego.

Funkcje i objawy niedoboru manganu

Mangan odpowiada za gospodarkę azotową i hormonalną. Najważniejsze funkcje manganu to:
– zwiększenie odporności na choroby,
– zapewnienie sprawnej fotosyntezy.

Niedobór manganu objawia się chlorozą liści rzepaku, która wystęuje na młodych, lecz w pełni rozwiniętych liściach. Najpierw między nerwami pojawiają się punktowe, chlorotyczne plamki, które stopniowo rozrastają się w kierunku nerwów. W miarę pogłębiania się niedoboru manganu chlorozy przekształcają się w nekrozy (tkanki obumierają) stopniowo niszczące blaszkę liściową. W zaawansowanym stadium chlorozy liść przyjmuje charakterystyczną marmurkowatą strukturę, a blaszka liściowa zagina się do środka wzdłuż nerwu środkowego (z czasem liść może ulec całkowitemu obumarciu lub złamaniu).

Funkcje i objawy niedoboru molibdenu

Molibden wchodzi w skład reduktazy azotanowej, która bierze udział w redukcji pobranego przez rośliny azotu do form umożliwiających budowę struktur białkowych. Niedobór molibdenu wywołuje zakłócenia metaboliczne w roślinie prowadzące do lokalnego zamierania tkanek.

Objawy niedoboru molibdenu ujawniają się w postaci: zamierania tkanek stożka wzrostu, redukcji i nieregularności kształtu blaszki liściowej, chlorozy i nekrozy blaszki liściowej, słabego zawiązywania nasion. U młodych liści występuje bielenie nerwu głównego a także wyraźna redukcja tkanki miękiszowej przy pełnym wzroście nerwu głównego (liście się wyginają) i pojawienie się tzw. biczykowatości liścia.

Źródło: akademiarzepaku.pl

ZOSTAW KOMENTARZ

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany, podajesz go wyłącznie do wiadomości redakcji. Nie udostępnimy go osobom trzecim. Nie wysyłamy spamu.
Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem*.
Proszę podać swoje imię tutaj
Proszę wpisać swój komentarz!

Polityka Prywatności

NAJNOWSZE WIADOMOŚCI

Wydawnictwo PLANTPRESS poleca

INNE ARTYKUŁY AUTORA




ARTYKUŁY POWIĄZANE (TAG)

NAJNOWSZE KOMENTARZE

Newsletter

Zapisz się do Rolniczego Newslettera WRP.pl, aby otrzymywać informacje o tym co aktualnie najważniejsze w krajowym i zagranicznym rolnictwie.