Polskie rolnictwo XXI wieku – jak budować przewagę konkurencyjną?

W siedzibie Krajowej Izby Gospodarczej 13 listopada br. odbyła się konferencja prasowa „Polskie rolnictwo XXI wieku – jak budować przewagę w konkurencji?”, w której udział wzięli Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Marek Sawicki, Prezes Krajowej Izby Gospodarczej Andrzej Arendarski, kierownik Zakładu Prawa Rolnego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, prof. Dr hab. Paweł Czechowski oraz Katarzyna Oponowicz ze Związku Polskie Mięso i Agnieszka Maliszewska z Polskiej Izby Mleka.

Konferencję rozpoczął Prezes Andrzej Arendarski, który podkreślił, że od 2008 roku resort rolnictwa prowadzi skutecznie promocję polskiej żywności zagranicą i dostrzega wysiłek zarówno Ministra Marka Sawickiego, jak i podległych mu agencji w budowaniu wizerunku polskiej marki, która staje się coraz atrakcyjniejsza na rynkach światowych. Prezes Arendarski zaznaczył, że biorąc pod uwagę skuteczność dotychczasowych działań resortu i nową perspektywę w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020, jest dobrej myśli co do przyszłości i rozwoju eksportu polskich produktów.

Minister Marek Sawicki w swojej części konferencji odniósł się do roli eksportu w tworzeniu miejsc pracy w rolnictwie. Zaznaczył, że wzrost eksportu żywności ma kolosalny wpływ na polską gospodarkę i na skalę zatrudnienia na obszarach wiejskich. Głównym tematem wystąpienia Ministra Sawickiego były zmiany jakie zaszły w polskim rolnictwie na przestrzeni ostatnich 10 lat. Odniósł się do działań ujętych w PROW 2007-2013. Z dofinansowania, co wiąże się podniesieniem kondycji ekonomicznej, skorzystało nie tylko wiele gospodarstw ale i wiele przedsiębiorstw rolno-spożywczych. Dla przykładu: z premii dla młodego rolnika – ponad 35 tys. beneficjentów, z rent strukturalnych, które były jednym z podstawowych instrumentów przebudowy rolnictwa w kierunku młodych, wykształconych rolników – 73 tys. gospodarstw. Około 62 tys. gospodarstw aktywnie wykorzystało instrument wsparcia (300 tys. PLN na gospodarstwo) na modernizację. Ogółem z tych trzech instrumentów skorzystało ponad 170 gospodarstw, co znacząco podniosło ich efektywność ekonomiczną i spowodowało wyraźny wzrost konkurencyjności na rynku rolnym. Ponad 1000 firm z branży rolno-spożywczej zainwestowało w ramach PROW w rozwój nowoczesnego przetwórstwa i przechowalnictwa. Minister Sawicki zaznaczył, że w dalszym ciągu w Polsce powszechne jest rolnictwo drobne i rozproszone i pomimo instrumentów wspierających scalanie gruntów, w ramach PROW 2007-2013 dokonano tylko ok. 100 scaleń. Aby bardziej zachęcić rolników do przechodzenia do gospodarki konkurencyjnej w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 projektowane są nowe mechanizmy wspierające. Ważnym działaniem w ramach PROW 2007-2013 były działania rolno-środowiskowe, będące wsparciem dla utrzymania rolnictwa we współdziałaniu z ochroną środowiska i terenów przyrodniczych. Z tego instrumentu skorzystało ponad 130 tys. gospodarstw. Jednocześnie w ramach dwóch działań, czyli zróżnicowanie w kierunku działalności rolniczej i drobnej przedsiębiorczości stworzono na obszarach wiejskich ponad 30 tys. miejsc pracy poza rolnictwem. Na skutek wdrażania programów LEADER i Odnowa i Rozwój Wsi, skierowanych do samorządów, widać zmiany jakie zaszły w infrastrukturze obszarów wiejskich. Jak zaznaczył minister Sawicki, Polska potrafiła wykorzystać obecność w Unii Europejskiej a zaabsorbowane w ciągu 10 lat 50 mld Euro daje konkretne efekty. Z kraju importera żywności netto staliśmy się państwem o silnym eksporcie na rynki światowe. Szef resortu rolnictwa odniósł się też do kryzysu związanego z rosyjskim embargiem. Jego zdaniem utrata rosyjskiego rynku, który choć jest bardzo chłonny i wygodny przez swoją bliskość geograficzną, ale niestabilny ze względu na ciągle zmieniającą się sytuację polityczną, spowodowała konieczność dywersyfikacji i pozyskanie nowych rynków zbytu.

Ministerstwo rolnictwa już od 2008 roku poszukuje nowych partnerów eksportowych. Jak zaznaczył minister Sawicki, o ile w UE, ze względu na zunifikowane przepisy fitosanitarne i weterynaryjne, przedsiębiorcy radzą sobie bez pośrednictwa rządów i ministrów, to do krajów poza unijnych konieczne jest podejmowanie misji handlowych na szczeblu rządowym. Dlatego MRiRW i podległe mu agencje od 2008 roku uczestniczą w najważniejszych światowych imprezach wystawienniczych, organizują razem z przedsiębiorcami branży rolno-spożywczej liczne misje handlowe. Wszystkie te działania przynoszą efekty w postaci obecności polskich produktów na 75 rynkach całego świata, a od niedawna uzyskaliśmy dostęp do rynku japońskiego dla polskiej wołowiny, Ukraina chce importować polskie mięso wieprzowe i jego przetwory (z wyłączeniem woj. podlaskiego, pod określonymi warunkami) i także wołowinę, od sierpnia br. możemy eksportować do Białorusi mięso przeżuwaczy i ich materiał biologiczny. Kilka dni temu Singapur przekazał listę warunków dotyczących uznania regionalizacji w zakresie ASF, które strona polska musi spełnić. W przypadku wypełnienia wymogów strony singapurskiej, będzie możliwe wznowienie eksportu wieprzowiny z Polski. Również Chile poinformowało o otwarciu dostępu dla polskiej wieprzowiny, żelatyny i kolagenu. Mamy pozytywne sygnały płynące z Mołdawii, Kazachstanu, Azerbejdżanu, Indii, Chin i Iranu. Minister Marek Sawicki zaznaczył, że pomimo rosyjskiego embarga i zawirowań w handlu zagranicznym w związku z wystąpieniem w Polsce ASF, wartość eksportu produktów rolno-spożywczych ma tendencje wzrostową i za pierwsze 9 m-cy tego roku wyniosła ponad 15 mld Euro, przy 20 mld EUR w całym w roku ubiegłym. Jeśli ta tendencja utrzyma się również w IV kwartale br. to możliwe są do osiągnięcia ubiegłoroczne wyniki.

Wiceprzewodniczący Komitetu Rolnictwa i Obrotu Rolnego KIG Henryk Antosiak referując rolę eksportu i zdobywania nowych rynków w rozwoju polskiego rolnictwa odniósł się do założeń w PROW 2014-2020 i zaznaczył, że zawarte w nim wsparcie dla gospodarstw trzodowych to dobry kierunek. Z kolei Katarzyna Oponowicz reprezentująca Związek Polskie Mięso i Agnieszka Maliszewska z Polskiej Izby Mleka podziękowały ministrowi Sawickiemu za zorganizowanie niezwykle owocnej misji handlowej do Kazachstanu. Jak zaznaczyły; takich misji polscy przedsiębiorcy potrzebują więcej. W odpowiedzi Minister zadeklarował wszelkie wsparcie i zaoferował udział w najbliższym wyjeździe do Emiratów Arabskich i innych planowanych delegacjach handlowych.

Biorący również udział w konferencji prof. Paweł Czechowski z Uniwersytetu Warszawskiego referując zmiany w strukturze rynku rolniczego zwrócił uwagę na specyfikę polskich produktów, które zdobywają coraz większe uznanie i popularność. Zauważył, że zwłaszcza polskie produkty regionalne ze względu na swoje walory smakowe i znakomitą jakość mogą być hitem eksportowym, aczkolwiek potrzebna jest im większa promocja

Andrzej Arendarski podsumowując konferencję podkreślił wysoki poziom dyskusji i niezwykle ciekawą wymianę poglądów wśród uczestników. Na zakończenie wyraził poparcie dla działań Ministra w zakresie intensywnego poszukiwania rynków eksportowych dla polskich produktów.

MRiRW