Zima podzieliła Polskę na dwa światy – w jednych regionach mróz do –16°C bez śniegu, w innych 50 cm białej pokrywy i lodowa skorupa. Oziminy dostały mocno w kość. Zanim podejmiesz decyzję o przesiewie, sprawdź, jak prawidłowo ocenić przezimowanie zbóż i rzepaku, jakie minimalne obsady decydują o dalszej uprawie oraz jak zaplanować pierwszą dawkę azotu.
Zima podzieliła kraj
W centralnej Wielkopolsce temperatura spadła do –6°C przy braku śniegu, podczas gdy w innych rejonach pokrywa osiągała 40–50 cm. Na zachodzie w styczniu spadło od 5 do 15 cm śniegu, natomiast na wschodzie nawet do 50 cm i utrzymuje się on do dziś.
Pod grubą warstwą śniegu temperatura przy glebie wynosi około 0°C, co sprzyja oddychaniu roślin i gromadzeniu się CO₂. Przy lodowej skorupie może to prowadzić do ich „uduszenia”. Z kolei bez okrywy śnieżnej zagrożeniem były mrozy do –16°C i wysmalające wiatry.
Test 24 godzin prawdę Ci powie. Jak sprawdzić przezimowanie?
Aby ocenić stan plantacji, należy pobrać rośliny z co najmniej 10 miejsc pola, oczyścić je, przyciąć 2–3 cm nad węzłem krzewienia, usunąć korzenie, a następnie ułożyć na wilgotnym ręczniku papierowym w ciepłym miejscu na 24 godziny. Jeśli odbiją – najprawdopodobniej przezimowały.
Z pierwszych informacji z kraju wynika, że nawet wrażliwy jęczmień potrafił przetrwać spadki temperatur do –15 czy –17°C.
Minimalna obsada – granica opłacalności
Kluczowe znaczenie ma liczba zdrowych roślin:
- rzepak – minimum 10, bezpiecznie ok. 15 roślin równomiernie rozmieszczonych,
- zboża populacyjne – 120–150 roślin/m²,
- zboża mieszańcowe – ok. 80 roślin/m² (bezpieczniej 100 roślin/m²).
Słabsze łany będą wymagały intensywnego dokrzewiania, nawożenia i większej uwagi.
Przesiew? Uważaj na herbicydy z jesieni
Jeśli obsada jest zbyt mała, trzeba rozważyć likwidację plantacji. Wtedy należy przeanalizować zastosowane jesienią herbicydy i planowane rośliny następcze. Jedną z bardziej problematycznych substancji w rzepaku może być aminopyralid, szczególnie przy planowaniu siewu roślin strączkowych. Tabele substancji dostępne są w najnowszym wydaniu top agrar, tj. 3/2026.
Azot w rzepaku: szybkie decyzje po 1 marca
Terminy stosowania nawozów ograniczają przepisy i przekroczenie minimum termicznego publikowane przez IMGW. W lutym nie ma jeszcze warunków do aplikacji, ale po 1 marca można ją przeprowadzić, jeśli da się wjechać w pole.
Rzepak pobiera 55–60 kg azotu na tonę plonu nasion ze słomą oraz 15–20 kg siarki. W tym roku, z powodu zamarzniętej gleby, nie można było pobrać prób na azot mineralny, dlatego trzeba opierać się na danych tabelarycznych – ok. 50–70 kg w zależności od gleby (niższe wartości na glebach lekkich – wyższe na cięższych). Zalecane są nawozy szybko działające z formą saletrzaną, a do 80% azotu roślina powinna pobrać przed kwitnieniem.
Jak podkreśla prof. Witold Szczepaniak, duże znaczenie na wiosnę będzie miało także nawożenie dolistne azotem, który to składnik w kilku zabiegach na wiosnę możemy dostarczyć nawet w ilości kilkudziesięciu kilogramów.
Pytanie jest zasadnicze – tam, gdzie leży gruba warstwa śniegu, kiedy będzie można wjechać na pole?
