Wymogi wobec rolników, posiadaczy psów, zasady wypłacania odszkodowań za zabite zwierzęta oraz zapomóg za padłe zwierzęta oraz ich wysokość – przewiduje rządowy projekt ustawy o zdrowiu zwierząt.
Poza określeniem zadań inspekcji weterynaryjnej, w przygotowanym przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi projekcie ustawy o zdrowiu zwierząt znalazły się również przepisy adresowane do rolników.
Obowiązek powiadamiania o chorobach obejmie:
1) TSE, choroby odzwierzęce i odzwierzęce czynniki chorobotwórcze,
2) osoby fizyczne lub prawne mające kontakt ze zwierzętami, lekarzy weterynarii lub
każdego, kto powziął informacje wskazujące na możliwość wystąpienia choroby;
3) każdy przypadek padnięcia bydła, owiec lub kóz.
Obowiązek powiadomienia inspekcji weterynaryjnej obejmie przede wszystkim przypadki: poronienia u bydła, świń, owiec i kóz, objawy neurologiczne u zwierząt, znaczną liczbę nagłych padnięć zwierząt, zmiany o charakterze krost, pęcherzy, nadżerek lub wybroczyn na skórze i błonach śluzowych zwierząt kopytnych.
Odszkodowania za zabite zwierzęta
Za bydło, świnie, owce, kozy, konie, kury, kaczki, gęsi, indyki, perlice, przepiórki, kuropatwy, bażanty, strusie (Struthio camelus), jeleniowate utrzymywane w warunkach fermowych (jeleń szlachetny – Cervus elaphus, jeleń sika – Cervus nippon i daniel – Dama dama), rodziny pszczele (pszczoła miodna – Apis mellifera) oraz ryby słodkowodne zabite lub poddane ubojowi z nakazu organów Inspekcji Weterynaryjnej, a także za takie zwierzęta padłe w wyniku zastosowania zabiegów nakazanych przez te organy przy zwalczaniu chorób albo padłe po dokonaniu przez posiadacza powiadomienia, jeżeli organ Inspekcji Weterynaryjnej stwierdził, że zwierzęta padły z powodu zachorowania na chorobę, będzie przysługiwało odszkodowanie z budżetu państwa.
Odszkodowanie będzie przysługiwało w wysokości wartości rynkowej zwierzęcia. Wartość rynkową zwierzęcia będzie określana na podstawie średniej z 3 kwot oszacowania przyjętych przez powiatowego lekarza weterynarii oraz 2 rzeczoznawców wyznaczonych przez tego lekarza spośród rzeczoznawców powołanych przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta).
Minister rolnictwa będzie mógł określić, w drodze rozporządzenia, inne niż wymienione w załączniku nr 1 do omawianej ustawy choroby, przy zwalczaniu których będzie przysługiwało odszkodowanie, w odniesieniu do poszczególnych gatunków zwierząt oraz ich kategorii, mając na względzie zapewnienie sprawnego zwalczania chorób.
Projekt przewiduje wymogi dotyczące wykształcenia rzeczoznawców, którzy będą powoływani przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta). W przypadku szacowania w gospodarstwach rolnych, w których jest prowadzona produkcja ekologiczna rzeczoznawca będzie musiał dodatkowo posiadać wiedzę praktyczną w zakresie prowadzenia gospodarstwa rolnego, w którym jest prowadzona taka produkcja lub zostać wpisany do rejestru inspektorów rolnictwa ekologicznego w jednym albo dwóch rodzajach specjalizacji określonych w tym przepisie.
W przypadku zwierzęcia poddanego ubojowi, którego mięso będzie zdatne do spożycia przez ludzi, odszkodowanie będzie pomniejszane o kwoty uzyskane ze sprzedaży mięsa i produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego pozyskanych od tego zwierzęcia.
Odszkodowanie ze środków budżetu państwa będzie przysługiwało również za zniszczone z nakazu organu Inspekcji Weterynaryjnej przy zwalczaniu chorób produkty pochodzenia zwierzęcego, jaja wylęgowe, pasze oraz sprzęt, które nie mogą być poddane odkażaniu. W takim przypadku odszkodowanie będzie przysługiwało w wysokości wartości rynkowej zniszczonych produktów pochodzenia zwierzęcego, jaj wylęgowych, pasz oraz sprzętu określonej na podstawie średniej z 3 kwot oszacowania przyjętych przez powiatowego lekarza weterynarii oraz 2 rzeczoznawców wyznaczonych przez tego lekarza spośród rzeczoznawców powołanych przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta).
Posiadacz zwierzęcia niezadowolony z decyzji powiatowego lekarza weterynarii w sprawie odszkodowania będzie mógł terminie miesiąca od dnia jej doręczenia wnieść pozew do sądu rejonowego.
Osobom, którym nie przysługuje odszkodowanie, a przyczyniły się do szybkiej likwidacji choroby, wojewódzki lekarz weterynarii, na wniosek powiatowego lekarza weterynarii będzie mógł przyznać nagrodę ze środków budżetu państwa.
Wypłacone odszkodowanie nie będzie podlegać zajęciu na pokrycie należności publicznych, jeżeli zostanie wykorzystane na odtworzenie wcześniej posiadanego stanu zwierząt.
Podmiotowi, który poniósł koszty związane z zabiciem lub ubojem zwierząt, transportowaniem zwierząt lub zwłok zwierzęcych albo unieszkodliwieniem zwłok zwierzęcych, wykonując nakazy inspekcji weterynaryjnej będzie przysługiwał ze środków budżetu państwa zwrot faktycznie poniesionych wydatków.
Minister rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia:
1) szczegółowy tryb i sposób szacowania zwierząt oraz zniszczonych z nakazu organu
Inspekcji Weterynaryjnej produktów pochodzenia zwierzęcego, jaj wylęgowych, pasz
oraz sprzętu, w tym sposób dokumentowania przeprowadzonych czynności,
2) sposób wypłaty wynagrodzenia przysługującego rzeczoznawcom,
3) wzór protokołu szacowania:
- a) zwierząt,
- b) produktów pochodzenia zwierzęcego, jaj wylęgowych, pasz oraz sprzętu.
Zapomoga za padłe zwierzę
Posiadaczowi zwierzęcia, który dopełnił obowiązku powiadomienia o chorobie będzie przysługiwać przysługuje ze środków budżetu państwa zapomoga za zwierzę, które padło, zanim organ Inspekcji Weterynaryjnej otrzymał to powiadomienie, jeżeli stwierdził, że zwierzę padło z powodu zachorowania na chorobę, przy zwalczaniu której przysługuje odszkodowanie.
Wysokość zapomogi będzie stanowić 2/3 wartości rynkowej zwierzęcia.
Powiatowy lekarz weterynarii zakaże posiadaczowi zwierząt gospodarskich przemieszczania tych zwierząt w przypadku podejrzenia, że w żywieniu tych zwierząt były stosowane niedozwolone produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego lub produkty pochodne. W przypadku wydania wskazanej wyżej decyzji zwierzęta gospodarskie będzie można przemieścić wyłącznie do rzeźni w celu zabicia. Przed dokonaniem przemieszczenia posiadacz zwierząt będzie musiał poinformować powiatowego lekarza weterynarii, który wydał taką decyzję, o lokalizacji rzeźni, do której zostaną przemieszczone te zwierzęta. W takiej sytuacji powiatowy lekarz weterynarii podejmie czynności mające potwierdzić albo wykluczyć podejrzenia, że w żywieniu zwierząt gospodarskich były stosowane niedozwolone produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego lub produkty pochodne.
Podmioty i posiadacze zwierząt domowych będą mieli obowiązek spełnić wymagania lokalizacyjne, zdrowotne, higieniczne, sanitarne, organizacyjne, techniczne lub technologiczne, zabezpieczające przed zagrożeniem epizootycznym, epidemicznym lub zapewniające właściwą jakość produktów, obejmujące przede wszystkim:
1) stan zdrowia zwierząt będących przedmiotem działalności lub wykorzystywanych do jej prowadzenia, w tym odnoszące się do badań potwierdzających ten stan oraz określonych szczepień ochronnych, lub
2) zakładów, z których pochodzą zwierzęta będące przedmiotem działalności lub wykorzystywane do jej prowadzenia, lub
3) sposób ustalania pochodzenia zwierząt będących przedmiotem działalności lub zwierząt, z których lub od których pozyskuje się produkty wytwarzane w ramach prowadzenia działalności, lub obiektów budowlanych lub miejsc, w których prowadzi się działalność, lub osób wykonujących określone czynności w ramach tej działalności oraz zakresu takich czynności, lub
5) niejadalne produkty pochodzenia zwierzęcego wytwarzane w ramach prowadzonej działalności.
Szczegółowe wymagania będzie mógł określić w drodze rozporządzenia minister rolnictwa.
Szczepienia psów
W myśl projektu, psy powyżej 3. miesiąca życia na terytorium Polski oraz dzikie lisy będą podlegały obowiązkowemu ochronnemu szczepieniu przeciwko wściekliźnie.
Posiadacz psa będzie miał obowiązek zaszczepić go przeciwko wściekliźnie w terminie 30 dni od dnia ukończenia przez psa 3. miesiąca życia, a następnie nie rzadziej niż co 12 miesięcy od dnia ostatniego szczepienia. Szczepienie psa przeciwko wściekliźnie przeprowadzi lekarz weterynarii świadczący usługi weterynaryjne w ramach działalności zakładu leczniczego dla zwierząt.
Lekarz weterynarii będzie prowadził wykaz posiadaczy psów zaszczepionych przeciwko wściekliźnie.
Omawiany projekt ustawy o zdrowiu zwierząt przewiduje kary za niewykonanie obowiązków nałożonych w tej ustawie.
Ustawa wejdzie w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia. Projekt trafi pod obrady rządu w IV kwartale br., a następnie do prac w Sejmie.
