Prezydent RP Andrzej Duda 3 marca podpisał ustawę z dnia 13 lutego 2020 roku o ochronie roślin przed agrofagami.
Jej celem jest przede w wszystkim wdrożenie do polskiego porządku prawnego przepisów prawa Unii Europejskiej – rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2016/2031 z dnia 26 października 2016 r. w sprawie środków ochronnych przeciwko agrofagom roślin oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin (rozporządzenie w sprawie kontroli urzędowych) – w zakresie rozwiązań ograniczających ryzyko zawleczenia do Polski i zadomowienia się na terenie kraju nowych, niewystępujących dotąd agrofagów – wiroidów, wirusów, bakterii, grzybów, organizmów grzybopodobnych, nicieni, owadów i roztoczy, atakujących rośliny – mogących spowodować istotne straty gospodarcze.
Zadania z zakresu zdrowia roślin wykonywane będą, jak dotychczas, przez organy Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa. Organem, który będzie wykonywał kontrole spełnienia wymagań rozporządzenia 2016/2031 oraz kontrole występowania agrofagów, będzie, tak jak dotychczas, wojewódzki inspektor ochrony roślin i nasiennictwa. Wojewódzki inspektor będzie wydawał decyzje administracyjne w razie stwierdzenia występowania agrofagów kwarantannowych lub innych agrofagów podlegających obowiązkowi zwalczania. Będzie także organem właściwym do prowadzenia urzędowego rejestru podmiotów profesjonalnych, który zastąpi rejestr przedsiębiorców, prowadzony na podstawie ustawy o ochronie roślin. Wojewódzki inspektor będzie także wydawał świadectwa fitosanitarne eksportowe oraz świadectwa fitosanitarne reeksportowe.
Paszporty roślin będą wydawać, co do zasady, upoważnione do tego podmioty profesjonalne, jednak zachowano w tym zakresie także kompetencje dla wojewódzkiego inspektora. Nowym rozwiązaniem jest możliwość wyznaczania obszarów wolnych od określonych agrofagów – w drodze rozporządzenia wojewody – co ma na celu ułatwienie eksportu towarów pochodzenia roślinnego do państw trzecich.
Ustawa zawiera także regulacje pozwalające na wykonanie wynikających z rozporządzenia 2017/625 obowiązków państw członkowskich oraz ich właściwych organów w zakresie kontroli urzędowych w obszarze zdrowia roślin, w szczególności towarów importowanych z państw trzecich.
Ustawa zawiera również regulację dotyczącą administracyjnych kar pieniężnych (w wysokości od 500 do 50 000 zł) oraz przepis karny, wprowadzający zagrożenie karą grzywny (art. 58-59).
Źródło: Kancelaria Prezydenta RP
Opracował: Samuel Skrzysz
