Jak podaje Serwis prasowy Parlamentu Europejskiego, Parlament i Rada Europy osiągnęły wstępne porozumienie w sprawie utworzenia nowego funduszu, który ma pomóc obywatelom w trudnej sytuacji, najbardziej dotkniętym ubóstwem energetycznym i transportowym.
Społeczny Fundusz Klimatyczny jest częścią pakietu „Fit for 55 in 2030”, czyli unijnego planu redukcji emisji gazów cieplarnianych o co najmniej 55 proc. do 2030 r. w porównaniu z poziomami z 1990 r. zgodnie z europejskim prawem klimatycznym. Elementami tego prawa są m.in. zakaz produkcji nowych samochodów spalinowych od 2035 r. i europejski Zielony Ład.
Społeczny Fundusz Klimatyczny (SCF) ma być powołany na rzecz zagrożonych gospodarstw domowych, mikroprzedsiębiorstw i użytkowników transportu, którzy są szczególnie dotknięci tzw. ubóstwem energetycznym i transportowym. Wsparcie, które otrzymają jedynie środki i inwestycje, które przestrzegają zasady „nie wyrządzać znaczącej szkody”, ma na celu zmniejszenie uzależnienia od paliw kopalnych.
Kraje UE będą musiały przedłożyć „Plany na rzecz klimatu społecznego”, po konsultacji z władzami lokalnymi i regionalnymi, partnerami gospodarczymi i społecznymi oraz społeczeństwem obywatelskim, które obejmą dwa rodzaje inicjatyw.
Po pierwsze, Fundusz sfinansuje tymczasowe bezpośrednie wsparcie dochodów w celu przeciwdziałania wzrostowi cen paliw używanych w transporcie drogowym oraz do celów grzewczych – z limitem do 37,5% całkowitych szacunkowych kosztów każdego planu krajowego. Obejmie również długoterminowe inwestycje strukturalne, w tym renowację budynków, rozwiązania w zakresie dekarbonizacji i integracji energii odnawialnej, zakupy i infrastrukturę dla pojazdów bezemisyjnych i niskoemisyjnych, a także korzystanie z transportu publicznego i usług współdzielonej mobilności.
Na wniosek Parlamentu SCF zostanie uruchomiony w 2026 r., rok przed rozszerzeniem systemu handlu uprawnieniami do emisji (ETS) na budynki i transport drogowy (tzw. „ETS II”). W przypadku wyjątkowo wysokich cen energii przedłużenie ETS może zostać przesunięte o rok.
Na początek fundusz będzie finansowany z wpływów uzyskanych ze sprzedaży na aukcjach 50 mln uprawnień ETS (szacowanych na ok. 4 mld euro). Po wejściu w życie rozszerzenia ETS SCF będzie finansowany ze sprzedaży na aukcji uprawnień ETS II do kwoty 65 mld euro, przy czym dodatkowe 25% zostanie pokryte z zasobów krajowych (co daje szacunkową łączną kwotę 86,7 mld euro).
