Nowe możliwości zwalczania chwastów

0
373

Wysokość strat w plonach zbóż uzależniona jest od stanu i stopnia zachwaszczenia czyli od tego jakie gatunki chwastów i w jakim nasileniu występują w określonym zbiorowisku.

W nowoczesnej technologii uprawy zbóż problem zachwaszczenia rozwiązywany jest w sposób zintegrowany, w którym jednym z elementów jest stosowanie nowoczesnych herbicydów. Obserwowany w ostatnich latach duży udział zbóż w strukturze zasiewów i wynikająca z tego w zmianowaniu uprawa zbóż po sobie, wpływa zarówno na rodzaj jak i wzrost zachwaszczenia, wywołując nowe, wcześniej nie spotykane problemy z tym związane. Prawidłowo prowadzona chemiczna walka z chwastami ma za zadanie eliminować lub ograniczać do poziomu nieszkodliwego gatunki chwastów, które są dominujące i bardzo groźne dla danej uprawy. Warunki panujące w zasiewach zbóż ozimych sprzyjają intensywnemu wzrostowi i rozwojowi chwastów. Gatunki wschodzące jesienią rosną silniej, rozkrzewiają się i wytwarzają z reguły więcej nasion. Formy ozime chwastów stanowią większe zagrożenie nie tylko dla aktualnie uprawianych zbóż, ale także dla upraw następczych, zwiększając bardziej niż formy jare zapas nasion w glebie i umożliwiając przez łatwiejsze ich rozprzestrzenianie się. Wiele doniesień naukowych oraz artykułów w prasie fachowej przedstawiało problem zwalczania chwastów od strony niszczenia chwastów bardzo szkodliwych między innymi takich jak przytulia czepna, chwasty rumianowate czy miotła zbożowa. Należy natomiast zwrócić uwagę, że w łanach roślin zbożowych w ostatnich latach obserwuje się nasilenie występowania innych gatunków chwastów, takich jak np.: fiołek polny, gwiazdnica pospolita, mak polny, przetaczniki czy ostatnio bodziszek drobny. Chwasty te zaliczane do tzw. piętra dolnego lub środkowego w łanie, w ostatnich latach potrafiły wytworzyć nowe formy, które dochodzą do piętra górnego i dorównują wysokością zbożom. Przykładem jest fiołek polny, czy niektóre formy gwiazdnicy pospolitej i przetaczników dorastające w łanie do piętra środkowego. Przeprowadzone badania wykazały, że fiołek polny występujący w zasiewach jęczmienia ozimego lub pszenicy ozimej w ilości ok. 25 szt./m2 może powodować obniżenie plonów ziarna o ok. 12-15%. Jeśli liczebność tego gatunku zwiększy się do ok. 50 roślin na 1 m2 obniżenie plonu może wynosić 20-25%, natomiast przy nasileniu ok.100 szt./m2 fiołka polnego jego szkodliwość wyrażająca się zniżką plonu ziarna może wynosić nawet ponad 30%.
W niektórych latach, zwłaszcza w przypadku łagodnych zim, wiele gatunków chwastów może kontynuować swój wzrost i rozwój w miesiącach zimowych. Zdarza się wtedy, że w okresie wiosennym chwasty te są już bardzo rozwinięte, dlatego aby skutecznie je zwalczyć – herbicydy należy stosować w najwyższej z zalecanych dawek. Dotyczy to zwłaszcza takich gatunków jak: fiołek polny, gwiazdnica pospolita, jasnoty, przetaczniki, przytulia czepna, maki, tasznik pospolity czy miotła zbożowa.
W szerokim asortymencie preparatów zalecanych do zwalczania gatunków dwuliściennych w zbożach ozimych wymienić należy nowy środek Fox 480 S.C., który zawiera w swoim składzie substancję biologicznie czynną bifenoks. Substancja ta pobierana jest przez części nadziemne jak i korzenie chwastów.
Preparat Fox 480 SC skutecznie chroni plantację zbóż ozimych przed chwastami w okresie ich krytycznej wrażliwości na zachwaszczenie. Najlepszy efekt chwastobójczy uzyskuje się stosując ten preparat we wczesnych fazach rozwojowych chwastów, to jest w czasie kiełkowania lub krótko po ich wschodach – w fazie siewek. Fox 480 SC może być stosowany we wszystkich zbożach ozimych tj. pszenicy ozimej, jęczmieniu ozimym, pszenżycie ozimym oraz życie.
Badania wykazały bardzo dobrą skuteczność tego herbicydu w niszczeniu fiołka polnego, jasnoty purpurowej, jasnoty różowej, przetacznika bluszczykowego, przetacznika perskiego, rdestu powojowego, tasznika pospolitego oraz tobołków polnych.
Fox 480 SC w wyżej wymienionych zbożach stosować można powschodowo, wiosną od ruszenia wegetacji do końca krzewienia, w dawce 1,5 l/ha. Żyto ozime i pszenżyto ozime powinny być opryskiwane wcześniej tj. wiosną po ruszeniu wegetacji, do połowy okresu krzewienia, aby uniknąć przejściowych przebarwień roślin i nekrotycznych plamek na liściach.
Zaletą tego preparatu jest możliwość jego stosowania w niskich temperaturach oraz mieszania z preparatami zawierającymi izoproturon np. 1,0-1,5 l/ha Fox 480 SC + preparat zawierający izoproturon IPU 500 w dawce 2,0-2,5 l/ha. Obrazują to wyniki badań prowadzonych w naszych warunkach glebowo-klimatycznych dotyczących zwalczania chwastów i oceny wysokości plonów pszenicy ozimej, które zostały zamieszczone w tabeli. Należy dodać, że aby uzyskać lepsze wyniki zwalczania chwastów średnio wrażliwych, środek Fox 480 SC można stosować w maksymalnej dawce, tj. 1,5 l/ha, w mieszance z izoproturonem.
Ponadto zaletą tego preparatu jest to, że można go stosować przy masowym występowaniu fiołka polnego w zbożach ozimych do fazy jego kwitnienia w dawce 1,5 l/ha. Ponadto preparat ten może być uzupełnieniem innych środków np. słabiej zwalczających przetaczniki.

Zwalczanie chwastów (% zniszczenia) i plonowanie pszenicy ozimej w wyniku zastosowania różnych dawek i terminów stosowania herbicydu Fox 480 SC

Wyszczególnienie

Fiołek polny

Przetacznik bluszczowy

Gwiazdnica pospolita

Przytulia czepna

Jasnota purpurowa

Miotła zbożowa

Plon ziarna t/ha

Kontrola szt./m2

27

4

22

4

14

49

6,32

Fox 480 SC
1,5 l/ha T1

90-100

90-100

50

90-100

98-99

0

7,02

Fox 480 SC
1,0 l/ha + Isoflo
500 SC 3,0 l/ha T1

80-90

90-100

90-100

70-80

96-99

90-100

7,33

Fox 480 SC
1,5 l/ha T2

90-100

90-100

70-80

80-90

96-98

0

6,78

Fox 480 SC
1,0 l/ha + Isoflo
500 SC 3,0 l/ha T2

80-90

90-100

90-100

80-90

97

90-100

7,11

T1 – opryskiwanie wiosną, po ruszeniu wegetacji
T2 – opryskiwanie wiosną w fazie końca krzewienia


Prof. dr hab. Grzegorz Skrzypczak
Katedra Uprawy Roli i Roślin
Akademii Rolniczej im A. Cieszkowskiego w Poznaniu