fbpx
Strona głównaTechnikaNawożenie podczas sadzenia

Nawożenie podczas sadzenia

Na wielkość i stabilność plonów ziemniaków oraz jakość bulw z czynników agrotechnicznych najważniejszy wpływ odgrywa nawożenie plantacji. W miarę wzrostu dawek nawożenia mineralnego do optymalnej dawki, wzrasta plon oraz udział bulw dużych w plonie. Do ustalenia szczegółowych dawek nawożenia pod ziemniaki należy uwzględnić odczyn, gatunek i zasobność gleby, wartość przedplonu, dawkę obornika lub masę poplonów i termin ich przyorania.

Ważny jest też kierunek użytkowania ziemniaków, termin i gęstość sadzenia, szerokość międzyrzędzi, możliwość nawadniania, sposoby pielęgnacji i ochrony oraz stopień wykorzystania składników z nawozów mineralnych przez rośliny. Stopień wykorzystania składników z nawozów mineralnych zależy od warunków termiczno wilgotnościowych i pH gleby i waha się przeciętnie od 40-65% przy nawożeniu tradycyjnym – rzutowym,o 85% przy nawożeniu rzędowym i 95% nawożeniu dolistnym.

Lepsze wykorzystanie składników mineralnych uzyska się poprzez zastosowanie precyzyjnego rzędowego wysiewu nawozu bezpośrednio do redlin podczas sadzenia ziemniaków. Można zastosować do tego celu nawozy granulowane jedno- i wieloskładnikowe lub nawozy w formie płynnej takie jak: RSM lub ADOB P. Ten sposób nawożenia powoduje zmniejszenie zawartości azotanów w bulwach i ogranicza stopień zanieczyszczenia środowiska.

Tabela 1. Wpływ rzędowego nawożenia mocznikiem na plony ziemniaków i zawartość skrobi.

Sposoby
nawożenia ziemniaka
Plon ziemniaków – t/ha Zawartość
skrobi (%)
ogólny handlowy
o > 40 mm
bulw dużych
o > 50 mm
skrobi
Rzędowy podczas
sadzenia
35,9 32,7 22,6 5,77 16,1
Rzutowy (tradycyjny) 31,3 27,8 18,5 4,91 15,7
Wzrost plonu t/ha 4,6 4,9 4,1 0,86
% 14,7 17,8 22,2 17.5 0,4

Bezpośrednio w redliny
W wyniku rzędowego nawożenia do redlin podczas sadzenia można zmniejszyć optymalną dawkę nawozu o 30-40% i uzyskać taki sam poziom plonu dzięki efektywnemu wykorzystaniu składników mineralnych przez rośliny. Większa ilość składników mineralnych w pobliżu systemu korzeniowego roślin wpływa na intensywność asymilacji, wzrost plonu bulw dużych i zawartość skrobi oraz obniżenie kosztów nawożenia. Doświadczenia polowe potwierdziły korzystne działanie rzędowego nawożenia mocznikiem i nawozami wieloskładnikowymi u odmian ziemniaków o różnej wczesności i przy różnych poziomach nawożenia. Zwyżka plonu bulw handlowych w stosunku do nawożenia tradycyjnego wynosiła przeciętnie 4,9 t/ha tj. 17,8%, a plonu bulw dużych o 22,2% (tab. 1), natomiast przy zastosowaniu nawozów wieloskładnikowych 4,7 t/ha tj. 11,9%. Znacznie wyższe efekty produkcyjne uzyska się, jeśli do rzędowego wysiewu do redlin zastosuje się nawozy wieloskładnikowe nowej generacji jak: Nitrophoska, Viking lub ENTEC Perfekt posiadające reduktazę azotanową wydłużającą przemiany azotu w glebie. Najbardziej efektywny okazał się sposób aplikowania nawozów z obu stron sadzeniaka. Efekty produkcyjne lokalizacji nawozu pod sadzeniak były znacznie niższe, w szczególności, gdy w okresie przed zwarciem rzędów wystąpią okresy suszy. Umieszczone pod sadzeniakiem nawozy ujemnie wpływają na długość systemu korzeniowego i rośliny w przypadku suszy bardziej odczuwają braki wody, które ograniczają wzrost stolonów i bulw. Doświadczenia wykazały wysokie efekty produkcyjne rzędowego nawożenia podczas sadzenia nawozów płynnych RSM i ADOB P. W porównaniu do tradycyjnej techniki nawożenia uzyskano wzrost plonu handlowego w przypadku zastosowania RSM 32 o 17,6%, a płynnego nawozu wieloskładnikowego ADOB P o 5,2 t/ha tj. 14,4%. Stwierdzono wzrost zawartości skrobi i redukcje szkodliwych azotanów w bulwach.

Tabela 2. Efekty produkcyjne rzędowego nawożenia ziemniaków płynnym ADOB P.

<td rowspan=3

Rzędowo płynny
ADOB P podczas
sadzenia

Sposób nawożenia
mineralnego
Dawka
kg N/ha
Plon ziemniaków (t/ha) % skrobi
ogólny handlowy
Mocznik (tradycyjnie
doglebowo) – kontrola
40 34,9 20,8 15,5
80 41,3 37,3 15.6
120 44,3 40,7 15,2
Średnio x 40,2 36,3 15,4
40 40,9 36,5 16,0
80 46,1 42,3 15,6
10 50,4 45,8 15,2
Średnio x 45,8 41,5 15,6
Wzrost plonu do
kontroli
t/ha 5,6 5,2 0,2
% 13,9 14,4 1,2

Skład chemiczny ADOB P: N-15, P2O5-3, K2O-4, Cu-0,15, MgO-2,5, S-1,5, B-0,05%

Dozowniki i siewniki nawozowe
Producenci sadzarek krajowych i z importu mogą na zamówienie dostarczyć wersje tych maszyn wyposażonych w dozowniki lub siewniki do nawożenia rzędowego. Dozowniki do nawożenia ziemniaków mogą być nabudowane z przodu lub z tyły na sadzarkach i umożliwiają wysiew określonych dawek nawozów granulowanych podczas sadzenia. Zespół wysiewający typu kołeczkowego lub ślimakowego napędzany jest z osi kół sadzarki poprzez przekładnie zębowo-łańcuchową. Regulowanym otworem podającym nawóz przechodzi przewodami do redlic wygarniających sadzarki, wysypuje się tuż przed lemieszem redlicy, która żłobiąc rowek na określoną głębokość przykrywa ziemią wysiany nawóz, a po wysadzeniu ziemniaków talerze lub obsypniki zagarniające tworzą określony kształt redliny. Takie rozwiązanie techniczne jest najczęściej stosowane w krajowych 2-rzędowych sadzarkach taśmowo-czerpakowych i łańcuchowo-czerpakowych. W niektórych sadzarkach zagranicznych (Grimme, Cramer i Kverneland) siewniki nawozowe znajdują się z przodu sadzarki i są zagregatowane na stałe z 2- lub 4-rzędową sadzarką. Napęd zespołu wysiewającego przekazywany jest od z osi sadzarki poprzez przekładnię zębowo-łańcuchową. Regulacje dawki nawozu ustawia się precyzyjnie na przekładni zębowej. Nawóz podawany jest do krótkich przewodów, skąd kierowany jest do redliczek pracujących na głębokości 6-8 cm ustawionych w odstępie 10-15 cm od siebie. Redlice sadzarki wygarniają w glebie bruzdę do sadzeniaków, zasypując umieszczone nawozy, a następnie talerze zagarniające tworzą redliny. Wysiane nawozy znajdują się w glebie w odległości ok. 5 cm z obu stron sadzeniaka na tej samej głębokości.
Nawozy płynne aplikowane są do gleby ze zbiorników montowanych na wydłużonej ramie z przodu sadzarki bądź na podnośniku widłowym z przodu ciągnika. Napęd rozlewacza nawozu płynnego jest przekazywany od WOM ciągnika do pompy wytwarzającej ciśnienie i poprzez reduktor do metalowych przewodów doprowadzających do zewnętrznej części redlicy sadzarki. Roztwór nawozu wtłaczany jest do gleby z obu stron redlicy pod ciśnieniem 0,2-0,3 MPa. Zagarniacze talerzowe sadzarki tworzą właściwe kształty redliny. Niektóre zbiorniki umieszczone z przodu ciągnika mają pojemność do 1000 litrów.

prof. dr hab. inż. Kazimierz Jabłoński
Katedra Agroinżynierii Politechniki Koszalińskiej
NAJNOWSZE WIADOMOŚCI

Wydawnictwo PLANTPRESS poleca

INNE ARTYKUŁY AUTORA




ARTYKUŁY POWIĄZANE (TAG)

NAJNOWSZE KOMENTARZE

Newsletter

Zapisz się do Rolniczego Newslettera WRP.pl, aby otrzymywać informacje o tym co aktualnie najważniejsze w krajowym i zagranicznym rolnictwie.