Mszyce na zbożach – konieczne zwalczanie

Rok 2020 jest zdecydowanie rokiem mszycowym. Tych pluskwiaków równoskrzydłych jest obecnie wszędzie pełno. Przyczyny takiego stanu można upatrywać w klimacie ostatnich sezonów, niezwykle sprzyjającym rozwojowi i przezimowaniu mszyc – sucha i ciepła pogoda jesienią, przedłużająca się na wczesną zimę, łagodna zima, bardzo wczesna aura wiosenna – ciepła i sucha, upalne i suche lato. Taki stan wpływa na wydłużenie wegetacji, czyli dłuższą aktywność roślin będących żywicielami mszyc. Szczególnie duże nasilenie tych szkodników obserwujemy na zbożach. Jeśli jeszcze nie opryskiwano plantacji w celu zwalczenia mszyc – najwyższy czas.

Na zbożach, zarówno ozimych, jak i jarych występuje wiele gatunków mszyc. Do najczęstszych należą: czeremchowo-zbożowa, różano-trawowa, zbożowa.

Fot. 1. Osobniki mszycy czeremchowo-zbożowej – larwy i partenogenetyczne samice (z lewej jedna z nich daje początek żyworodnej larwie)

Mszyca czeremchowo-zbożowa (fot. 1) ma ciało owalne, do 2,3 mm długości, barwy zmiennej – najczęściej zielonkawe lub oliwkowate z czerwonobrązowawymi przebarwieniami po bokach i przy ogonku (dość krótkim). Młode larwy bywają początkowo niebieskawo-zielonkawe. Czułki są prawie tak długie jak ciało, oczy czerwone, syfony ̶ ciemne.

Fot. 2. Bezskrzydła dzieworódka mszycy różano-trawowej z larwami

Mszyca różano-trawowa, bezskrzydła (fot. 2) ma ciało 2,5–3-mm, owalne, nieco rozdęte ku tyłowi, jasnozielone z ciemnozieloną smugą wzdłuż grzbietu. Czułki, ogonek, syfony są koloru ciała, oczy – ciemne. Dzieworódka uskrzydlona ma tułów i odwłok zółtawobrązowe, ciemne czułki, uda i oczy. Jej skrzydła są opalizujące (fot. 3).

Fot. 3. Uskrzydlona dzieworódka mszycy różano-trawowej z larwami

Mszyca zbożowa (fot. 4) – dzieworódka bezskrzydła ma ciało długości do 3,3 mm, różnie ubarwione – od zielonkawego do łososiowatego, ciemne długie czułki i syfony. Dzieworódka uskrzydlona jest brunatna lub nawet czarna. Na jej skrzydłach widoczne są czarne żyłki.

Fot. 4. Uskrzydlona dzieworódka mszycy zbożowej z larwami

Osobniki mszyc czeremchowo-zbożowej i różano trawowej żerują, w przeważającej większości, na liściach, podczas gdy zbożowej – silnie opanowują kłosy i wiechy. Wszystkie te gatunki wysysają soki roślinne, ogładzając zboże ze składników pokarmowych i asymilatów. Czasami w wyniku żerowania dochodzi do odbarwienia i deformacji zasiedlonych organów. Żerowanie mszycy zbożowej na kłosach i ziarniakach bywa bardzo często przyczyną dodatkowych szkód pośrednich – mianowicie miejsca uszkodzeń są łatwą drogą infekcji dla grzybów fuzaryjnych. Dodatkowo na spadzi wydalanej przez mszyce rozwijają się grzyby sadzakowe.
Efektem żerowania mszyc na zbożach jest pogorszenie kondycji roślin, osłabienie fotosyntezy, w efekcie produkcji asymilatów – białka i węglowodanów. Ziarniaki na opanowanych przez mszyce roślinach są mniejsze, niż ich genetyczna wielkość, mają mniejszą masę, złą jakość. Ich wartość przetwórcza jest bardzo zredukowana.

Zadaniem na dzisiaj – jest zlikwidowanie kolonii mszyc(!), aby nie dopuścić do opanowania przez nie kłosów. Mszyca zbożowa rozwija się aktywnie, może także łatwo przemieszczać się z plantacji słabo chronionych na intensywne. Konieczne jest częste kontrolowanie łanów i niezwlekanie z zabiegiem, aby nie doszło do znacznego obniżenia plonu i pogorszenia wartości biologicznej i przetwórczej ziarna. Wybierając insektycyd (tabela) zwracajmy uwagę na zalecenia etykietowe, przynależność do grupy chemicznej oraz karencję.

Insektycydy (z podziałem na grupy chemiczne oraz wg IRAC) zarejestrowane do zwalczania mszyc w zbożach (stan na 5.06.2020 r.)

Tekst i zdjęcia: Katarzyna Kupczak

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany, podajesz go wyłącznie do wiadomości redakcji. Nie udostępnimy go osobom trzecim. Nie wysyłamy spamu.
Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem*.
Please enter your name here
Please enter your comment!

Polityka Prywatności