Można zaoszczędzić na nawożeniu zwiększając jego efektywność. Ekspert radzi

Nawożenie jest podstawowym zabiegiem decydującym o plonie i jakości roślin. Nawozy mineralne (w tym wapniowe) oraz naturalne i organiczne stanowiły dotychczas przeciętnie 1/3 całkowitych kosztów uprawy. Obecnie wobec „szalejących” cen nawozów, ich udział w  kosztach znacznie wzrośnie. Należy więc racjonalnie je stosować oraz w większym stopniu korzystać z nawozów naturalnych i organicznych. Obornik, gnojowica, kompost i różnego rodzaju resztki pożniwne dostarczają (po ich mineralizacji) nie tylko składniki pokarmowe, ale też zwiększają (w procesie humufikacji) zawartość związków próchnicznych, co korzystnie wpływa na żyzność i urodzajność  gleb.  

Dawki nawozów mineralnych ustala się na podstawie zasobności gleby oraz wymagań pokarmowych roślin, czyli ilości składników pobieranych z określonym plonem. W związku z tym przeciętnie co 4 lata należy pobrać z pola reprezentatywną próbkę gleby i wykonać w Stacji Chemiczno-Rolniczej analizy odczynu i zasobności w przyswajalne formy P, K i Mg. Na tej podstawie można ustalać racjonalne dawki składników, w wielu przypadkach możliwe będzie istotne ograniczenie niektórych z nich. Ich pobieraniu z gleby  sprzyja optymalny odczyn, a więc pH 5,1-5,5 (na glebach bardzo lekkich), poprzez 5,6-6 (lekkich), 6,1-6,5 (średniozwięzłych) i 6,6-7,2 (zwięzłych). Przy niskim pH konieczne jest wapnowanie.

Obornik należy wówczas wywieźć późną jesienią, bądź tak zaplanować nawożenie, by w roku kiedy przewidziane jest wapnowanie, nie stosować obornika. Wapń, zwłaszcza w formie tlenkowej, powoduje jego szybką mineralizację, mogą nastąpić przy tym straty azotu. Przeciętna dawka – 35 t/ha obornika zaspokaja potrzeby pokarmowe nawet najbardziej wymagających roślin. Jednak podobnie jak z nawozów mineralnych, również z obornika, poszczególne składniki nie są wykorzystywane w 100 proc., w najmniejszym stopniu azot i fosfor.  Stąd  przy niskiej zasobności gleby konieczne jest dodatkowe nawożenie mineralne.

Wyniki analiz zasobności  wskazują często na znacznie większe niedobory potasu niż fosforu w glebie, podczas gdy rośliny wykazują wyraźnie większe zapotrzebowanie na potas. Nawozy P/K stosunkowo słabo przemieszczają się w profilu glebowym, zwłaszcza fosfor, dlatego powinny być wnoszone głębiej – pod orkę siewną w przypadku uprawy ozimin, bądź zimową pod rośliny jare. Ich głębsze umieszczenie wpływa też korzystnie na rozrost systemu korzeniowego, co sprzyja lepszemu zaopatrzeniu  w wodę i składniki pokarmowe.

Niedobór magnezu w glebie może być uzupełniany w różnej formie – przy dużym deficycie tego składnika i kwaśnym odczynie gleby, wskazane jest wapno magnezowe.  W przypadku optymalnego odczynu polecić można kizeryt bądź doglebową formę siarczanu magnezu. W wielu rejonach kraju notuje się wyraźny deficyt siarki w glebie, co niekorzystnie wpływa na gospodarkę azotową roślin, a w efekcie na wysokość i jakość plonów. Dotyczy to nie tylko roślin siarkolubnych, ale też mniej wymagających pod tym względem zbóż. Siarka może być wnoszona w postaci siarczanu amonu, potasu, magnezu i wapnia, superfosfatu prostego, saletrosanu i wielu innych.

Głównym składnikiem plonotwórczym jest azot. Ustalenie jego dawek jest trudniejsze, gdyż na ogół nie prowadzi się analiz zawartości N w glebie. Dawki azotu ustala się na podstawie:

  • wymagań pokarmowych roślin i przewidywanych plonów;
  • przedplonu (najsłabsze stanowiska pozostawiają z reguły rośliny zbożowe, zaś najlepsze rośliny bobowate oraz uprawiane na oborniku);
  • warunków glebowych (gleby lżejsze są z natury uboższe w azot);
  • przebiegu pogody (nadmierne opady wypłukują azot poza zasięg systemu korzeniowego).

W stosowaniu azotu celowy jest podział wnoszonej dawki na przedsiewną i pogłówną. Pozwala to na korektę nawożenia w okresie wegetacyjnym, na podstawie wyglądu roślin oraz zmniejszenie strat w wyniku wymycia i ulatniania do atmosfery.

Przeciętne pobranie składników  w kg  na 1 t plonu głównego

Rośliny Rodzaj plonu Azot

N

Fosfor

P2O5

Potas

K2O

Magnez

MgO

Podstawowe zboża ziarno 22-28 10-13 22-30 3-5
Kukurydza ziarno 32 14 38 10
Rzepak nasiona 60 25 60 12
Strączkowe nasiona 60-75 15-18 40-48 6-8
Burak cukrowy korzenie 4 1,8 5 1,5
Ziemniak bulwy 4 1,5 7 0,7
Kukurydza zielonka 3 1,2 4,8 0,4
Trawy zielonka 3,8 1,7 6,5 0,7
Lucerna zielonka 7,5 2 6 0,7
Koniczyna zielonka 8 1,5 6 0,7
Chmiel szyszki 75 23 80 20
Tytoń Virginia liście 40 14 65 20
Tytoń ciemny i Burley liście 60 13 70 20

 

 

1 KOMENTARZ

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany, podajesz go wyłącznie do wiadomości redakcji. Nie udostępnimy go osobom trzecim. Nie wysyłamy spamu.
Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem*.
Please enter your name here
Please enter your comment!

Polityka Prywatności