Mikotoksyny groźne dla zwierząt. Ekspert radzi

Stosowanie kiszonek pozwala zaoszczędzić kiszonkę z kukurydzy i przeznaczyć ją dla najlepszych zwierząt w stadzie

Nazwa mikotoksyna pochodzi od greckiego słowa „mykos”, czyli grzyb oraz łacińskiego „toxicum” – toksyczny (trujący). W dosłownym tłumaczeniu oznacza więc toksyczne lub trujące grzyby, a ściślej wtórne produkty przemiany materii niektórych grzybów pleśniowych, głównie z rodzaju: Fusarium, Aspergillus, Claviceps oraz Pennicillium.

Wytworzenie mikotoksyn w surowcach i produktach roślinnych jest możliwe w odpowiednio wysokiej temperaturze (zwykle powyżej 20-25 st. C) i dużej wilgotności. Rośliny mogą zostać zainfekowane patogenem grzyba, zarówno podczas ich uprawy w polu lub pod osłonami, przechowywania w magazynach, a także w trakcie ich przetwarzania.

Najczęściej zanieczyszczają produkty pochodzenia roślinnego, ale mogą być obecne także w żywności pochodzenia zwierzęcego. Przyjmuje się, że około 25% światowych zbiorów roślin może być  skażone mikotoksynami. Obniżają one plony i jakość produktów roślinnych, zaś w wyniku spożycia, stanowią pośrednią lub bezpośrednią przyczynę wielu chorób ludzi i zwierząt – mikotoksykoz. Spośród najsilniej zanieczyszczonych mikotoksynami surowców  pochodzenia roślinnego wymienia się: ziarno kukurydzy i ryżu oraz ich przetworzone produkty, poza tym nasiona słonecznika i dyni,  orzechy (brazylijskie, arachidy, pistacje, włoskie), kakao, suszone rodzynki i figi, przyprawy (papryka, pieprz), a także wiele innych.

W naszym kraju w największym stopniu porażane jest przez grzyby pleśniowe (głównie z rodzaju Fusarium) ziarno  kukurydzy, zbierane  późną jesienią, często w okresie dużej wilgotności powietrza. Dlatego nie należy zbytnio opóźniać zbiorów kukurydzy na ziarno i kiszonkę, a po ich zakończeniu jak najszybciej przewietrzyć i dosuszyć ziarno do zalecanej, około 14 proc. wilgotności.

Również zbyt długie sporządzanie kiszonki kukurydzy (zaleca się zapełnić, ubić i okryć zakiszaną pryzmę w okresie do 3 dni), może skutkować dodatkowym rozwojem grzybów pleśniowych i produkowanych przez nie mikotoksyn. Są one odporne na procesy technologiczne (kiszenie, gotowanie, smażenie, pieczenie, destylację, fermentację).

Mikotoksyny mogą być przyczyną groźnych zatruć pokarmowych, ale najczęściej, w wyniku  postępującej kumulacji w organizmie, oddziałują po pewnym okresie. Do najczęściej występujących zaburzeń powodowanych przez mikotoksyny zalicza się: niewydolność nerek i wątroby, działanie teratogenne i karcinogenne, problemy z płodnością, zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, działanie immunosupresyjne oraz osłabienie systemu odpornościowego organizmu. W konsekwencji następuje: zmniejszenie przyrostów masy ciała zwierząt, ich słabsza kondycja, zwiększenia odsetka upadków młodych zwierząt, zwiększony odsetek poronień, a więc słabsze wskaźniki płodności.

Bardziej wrażliwe na działanie mikotoksyn są zwierzęta monogastryczne (jednożołądkowe), a więc: drób, konie, trzoda chlewna i ryby, niż przeżuwacze (bydło, owce, kozy), zwłaszcza starsze, mające w pełni rozwinięty żołądek. Wykazują one wówczas zdolność  do częściowej neutralizacji alfa toksyn w żwaczu. Natomiast młode zwierzęta z tej grupy, nie mające w pełni rozwiniętego żołądka są w podobnym stopniu wrażliwe na alfa toksyny jak monogastryczne.

Niektóre grzyby pleśniowe wykazują również pozytywne efekty, wytwarzając antybiotyki (np. penicylinę), będące produktem ich przemian metabolicznych. Należy podkreślić, iż nie wszystkie pleśnie są toksyczne (przykładem są sery pleśniowe) i odwrotnie – brak pleśni nie oznacza, iż skarmiana pasza nie zawiera mikotoksyn. 

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany, podajesz go wyłącznie do wiadomości redakcji. Nie udostępnimy go osobom trzecim. Nie wysyłamy spamu.
Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem*.
Please enter your name here
Please enter your comment!

Polityka Prywatności