fbpx
Strona głównaZwierzętaBydłoMikotoksyny groźne dla ludzi i zwierząt

Mikotoksyny groźne dla ludzi i zwierząt

Przyjmuje się, że około 25 proc. światowych zbiorów roślin może być skażone mikotoksynami. Obniżają one ich plony i jakość. W wyniku spożycia, stanowią pośrednią lub bezpośrednią przyczynę wielu chorób ludzi i zwierząt – mikotoksykoz.

Spośród najsilniej zanieczyszczonych mikotoksynami surowców roślinnych wymienia się: ziarno kukurydzy i ryżu oraz ich przetworzone produkty, poza tym nasiona słonecznika i dyni, orzechy (brazylijskie, arachidy, pistacje, włoskie, laskowe), kakao, suszone rodzynki i figi, przyprawy (papryka, pieprz), ale też wiele innych.

W naszym kraju w największym stopniu porażane jest ziarno kukurydzy przez grzyby pleśniowe (głównie z rodzaju Fusarium) – zbierane późną jesienią, często w okresie dużej wilgotności powietrza. Dlatego nie należy zbytnio opóźniać zbiorów kukurydzy, a po ich zakończeniu, jak najszybciej przewietrzyć i dosuszyć ziarno do zalecanej, około 14-proc. wilgotności. Również zbyt długie sporządzanie kiszonki (zaleca się zapełnić, ubić i okryć zakiszaną pryzmę w okresie do 3 dni), może skutkować dodatkowym rozwojem grzybów pleśniowych i produkowanych przez nie mikotoksyn. Są one odporne na procesy technologiczne (kiszenie, gotowanie, smażenie, pieczenie, destylację i fermentację).

Mikotoksyny przyczyną zaburzeń i chorób

Mikotoksyny mogą być przyczyną groźnych zatruć pokarmowych, ale najczęściej, w wyniku postępującej kumulacji w organizmie, oddziałują po pewnym okresie. Do najczęściej występujących zaburzeń powodowanych przez nie zalicza się:

  • niewydolność nerek i wątroby,
  • działanie teratogenne i kancerogenne,
  • problemy z płodnością,
  • zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego,
  • osłabienie systemu odpornościowego organizmu.
  • zmniejszenie przyrostów masy ciała zwierząt, ich słabsza kondycja,
  • zwiększenia poronień i upadków młodych zwierząt (słabsze wskaźniki płodności).
Wrażliwość zwierząt na mikotoksyny

Bardziej wrażliwe na działanie mikotoksyn są zwierzęta monogastryczne (jednożołądkowe), a więc: drób, konie, trzoda chlewna i ryby, nieco mniej starsze przeżuwacze: bydło, owce, kozy, mające w pełni rozwinięty żołądek. Wykazują one wówczas zdolność do częściowej neutralizacji alfa toksyn w żwaczu. Natomiast młode zwierzęta z tej grupy, nie mające w pełni rozwiniętego żołądka są w podobnym stopniu wrażliwe na alfa toksyny jak monogastryczne.

Często niewidoczne, a obecne

Niektóre grzyby pleśniowe wykazują również pozytywne efekty, wytwarzając antybiotyki, np. penicylinę. Należy podkreślić, iż nie wszystkie pleśnie są toksyczne (przykładem są sery pleśniowe) i odwrotnie – brak pleśni nie oznacza, iż skarmiana pasza nie zawiera mikotoksyn.

Wytworzenie mikotoksyn w surowcach i produktach roślinnych jest możliwe w odpowiednio wysokiej temperaturze (zwykle powyżej 20°C) i dużej wilgotności powietrza. Rośliny mogą zostać zainfekowane patogenem grzyba, zarówno podczas ich uprawy w polu lub pod osłonami (szklarniach, tunelach foliowych), przechowywania w magazynach, a także w trakcie ich przetwarzania. Najczęściej zanieczyszczają produkty roślinne, ale mogą być obecne także w żywności pochodzenia zwierzęcego.

Nazwa mikotoksyna pochodzi od greckiego słowa „mykos”, czyli grzyb oraz łacińskiego  „toxicum” – toksyczny (trujący). W dosłownym tłumaczeniu oznacza więc toksyczne lub trujące grzyby, a ściślej wtórne produkty przemiany materii niektórych grzybów pleśniowych, głównie z rodzaju: Fusarium, Aspergillus, Claviceps i Pennicillium.

ZOSTAW KOMENTARZ

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany, podajesz go wyłącznie do wiadomości redakcji. Nie udostępnimy go osobom trzecim. Nie wysyłamy spamu.
Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem*.
Proszę podać swoje imię tutaj
Proszę wpisać swój komentarz!

Polityka Prywatności

NAJNOWSZE WIADOMOŚCI

Wydawnictwo PLANTPRESS poleca

INNE ARTYKUŁY AUTORA




ARTYKUŁY POWIĄZANE (TAG)

NAJNOWSZE KOMENTARZE

Newsletter

Zapisz się do Rolniczego Newslettera WRP.pl, aby otrzymywać informacje o tym co aktualnie najważniejsze w krajowym i zagranicznym rolnictwie.