Wartość stanowiska po zbiorze buraków cukrowych wzrasta, jeśli przyoramy pozostawione liście.
Ich plon jest zróżnicowany, w zależności od warunków glebowych i przebiegu pogody w okresie wegetacji, zwłaszcza rozkładu opadów. W dużym stopniu zależy też od dawek nawozów, zwłaszcza azotowych, przy czym w znaczącym stopniu wzrasta przy późnych dawkach tego składnika w okresie wegetacji buraków. Plon liści i korzeni obniża porażenie roślin przez choroby (głównie chwościka) i szkodniki.
Po mineralizacji liści pozostają znaczne ilości składników pokarmowych
W aktualnie uprawianych odmianach buraka, wskaźnik ulistnienia (stosunek masy liści do masy korzeni) wynosi przeciętnie 0,6 czyli 60 proc. w stosunku do masy korzeni. Oznacza to, że przy plonie korzeni w wysokości 60-80 t/ha, pozostaje na polu 36-48 t świeżej masy liści, zaś w przeliczeniu na ich suchą masę przeciętnie 5-7 t/ha.
Przeciętna zawartość makro- i mikroelementów w przeliczeniu na 1 t suchej masy liści buraka cukrowego
Biorąc pod uwagę podany plon suchej masy liści i zawartość składników, wnosimy do gleby po ich mineralizacji (w przeliczeniu na 1 ha): 135-189 kg N; 29-41 kg P2O5; 175-245 kg K2O; 80-112 kg CaO; 37-52 kg MgO i 10-14 kg Na2O, zaś z mikroelementów: 150-210 g B; 42-60 g Cu; 190-266 g Zn; 490-686 g Mn; 1200-1680 g Fe i 3-4,2 g Mo.
Są to znaczne ilości, zwłaszcza azotu, potasu i boru, często na poziomie, a nawet powyżej średniej – 35 t dawki obornika.
Liście wymieszaj z glebą
Pocięte liście powinny być dobrze wymieszane z glebą a następnie przyorane. Podczas kombajnowego zbioru korzeni, liście wraz z główkami, powinny być pocięte i równomiernie rozrzucone na polu. Następnie należy je dobrze wymieszać z glebą kultywatorem lub broną talerzową, na głębokość 6-8 cm, po czym (przy uprawie roślin jarych), w miarę późno (listopad – grudzień) przyorać.
Chodzi głównie o to, by w niższych temperaturach zahamować proces mineralizacji i ewentualne straty azotu w wyniku wymywania.
Nie zaleca się zbyt głębokiego przyorywania liści (maksymalnie do 18 cm), zwłaszcza na zwięźlejszych glebach, by nie tworzyć warunków beztlenowych, sprzyjających zakiszaniu przyoranej biomasy.
Wytworzone w takich warunkach kwasy organiczne, mogą niekorzystnie oddziaływać na wschody i przebieg wegetacji młodych siewek roślin następczych oraz wpływać negatywnie na właściwości gleby.
Nie wysiewaj po burakach jęczmienia browarnego i roślin strączkowych
W stanowisku po burakach cukrowych bywa często wysiewana późną jesienią pszenica ozima, ewentualnie przewódkowe odmiany pszenic jarych. Jest to także bardzo dobre stanowisko dla roślin jarych, w tym kukurydzy i warzyw, z wyjątkiem buraka ćwikłowego.
Ryzykowna jest natomiast uprawa jęczmienia browarnego, głównie ze względu na nadmiar azotu, co może skutkować jego wyleganiem oraz wzrostem zawartości niepożądanego białka w ziarnie. Niewskazane ze względów ekonomicznych (niewykorzystany azot) są też rośliny strączkowe.
Mineralizacja i uwalnianie składników pokarmowych z przyoranych liści, zależy w dużym stopniu od przebiegu temperatur i odbywa się zwykle w największym nasileniu, w maju i czerwcu.
Wykorzystanie składników z przyoranych liści
Wówczas wysiane rośliny wykorzystują w znacznej ilości te składniki, przy czym w większym stopniu o dłuższym okresie wegetacji, np. kukurydza i niektóre warzywa.
Przyjmuje się, iż azot z liści buraka wykorzystywany jest w większym stopniu niż z obornika, zaś w mniejszym (średnio o 40 proc.), niż z nawozów mineralnych, podczas gdy fosfor i potas w podobnym stopniu z liści buraka i nawozów mineralnych.
Przyorane liście zwiększają też zawartość związków próchnicznych w glebie, co korzystnie oddziałuje na jej właściwości fizyczne, chemiczne i biologiczne. W konsekwencji poprawiają żyzność i urodzajność gleb, nawet w 2-3 letnim okresie od ich wniesienia, a więc podobnie jak po przyoraniu oborniku.
