Ładowarki przegubowe znajdują zastosowanie w gospodarstwach o zróżnicowanym profilu. Przydają się zarówno w produkcji zwierzęcej, jak i w szeroko pojętym ogrodnictwie. Co sprawia, że są one tak popularne?
Gama ładowarek przegubowych jest niezwykle szeroka. Zaczyna się od niewielkich maszyn o szerokości już od ok. 80 cm i udźwigu rzędu kilkuset kilogramów, a kończy na potężnych modelach, mogących unieść nawet kilka ton ładunku. W rolnictwie najczęściej jednak spotyka się te mniejsze, łączące niewielkie gabaryty ze świetną manewrowością oraz dobrymi właściwościami trakcyjnymi. Doskonale radzą sobie one z wszelkimi pracami w obrębie obejścia i wewnątrz budynków. Zróżnicowana gama osprzętu znacznie zwiększa możliwości wykorzystania ich w pracach specjalistycznych (np. wiertnice, glebogryzarki, koparki łańcuchowe czy pługi śnieżne). Natomiast w standardowych pracach załadunkowych również w wielu przypadkach wygrywają z ładowarkami kołowymi (o skrętnych kołach obu osi) oraz burtowymi (skid-steerami).
Wady z zalety
Świetna manewrowość pozwala ładowarkom przegubowym mierzyć się z maszynami o skręcie burtowym. Te drugie odznaczają się niezrównaną zwrotnością – zawracają dosłownie w miejscu. Jednak na miękkiej nawierzchni ujawnia się największa wada ładowarek burtowych. Otóż boczny poślizg kół powoduje niszczenie podłoża, a także zakopywanie się maszyny przy wykonywaniu gwałtownych manewrów, podczas gdy ładowarka burtowa nawet na grząskim terenie zachowuje dobrą przyczepność i nie uszkadza gruntu w znacznym stopniu. Mankamentem “przegubówek” jest natomiast znaczne przesuwanie środka ciężkości na bok podczas skręcania z obciążonym wysięgnikiem. Powoduje to, że ładowarkę przegubową łatwo jest przewrócić.
Ta wada dotyczy również dużych maszyn. Zarówno manewrowanie z obciążeniem, jak i szybsza jazda po drodze, z powodu przegubowego skrętu powoduje, że do prac poza gospodarstwem i transportu na większych dystansach zazwyczaj wybierane są ładowarki kołowe. Jednak “przegubówki” świetnie czują się w obejściu i tam pokazują potęgę swoich możliowści.
Układ napędowy
Ładowarki przegubowe zazwyczaj napędzane są przez prostą w obsłudze przekładnię hydrostatyczną. Za pomocą pedału operator płynnie zmienia prędkość jazdy do przodu lub do tyłu, a po całkowitym jego zwolnieniu następuje zatrzymanie maszyny. Niektóre ładowarki mają możliwość zmiany zakresu prędkości na drogowy i polowy, jednak w tego typu maszynach nie należy się spodziewać zbyt wysokich prędkości maksymalnych. Zazwyczaj są to wartości w zakresie 20-30 km/h, a w najmniejszych modelach nawet ok. 10 km/h.
Napęd jest przenoszony na koła za pośrednictwem mechanizmów różnicowych o ograniczonym poślizgu. Jedynie większe modele ładowarek mogą dysponować w pełni blokowanymi dyferencjałami, które pozwalają maksymalnie zwiększyć przyczepność w trudnych warunkach. Silnik wysokoprężny przenosi napęd na wydajną pompę hydrauliczną, która zasila zarówno układ jezdny, jak i hydraulikę roboczą. Z uwagi na wykorzystanie tego typu ładowarek także w budynkach, czasem spotyka się maszyny zasilane gazem LPG, które w mniejszym stopniu zanieczyszczają powietrze w budynkach inwentarskich, szklarniach czy przechowalniach owoców i warzyw. Zupełne wyeliminowanie spalin możliwe jest dzięki zastosowaniu napędu elektrycznego, który coraz częściej pojawia się w ofercie producentów maszyn.
Typy wysięgników
Na koniec warto zwrócić także uwagę na to, jakiego typu wysięgniki dostępne są w ładowarkach przegubowych. To od nich bowiem zależy udźwig oraz wysokość podnoszenia. Zamocowanie wysięgnika przed kabiną pozwoliło ograniczyć gabaryty maszyny, jednak kosztem ograniczonej widoczności na osprzęt, zwłaszcza w przypadku kinematyki równoległej (typu P). Wysięgniki typu P stosuje się zazwyczaj w prostszych i mniejszych modelach ładowarek. Jest to stosunkowo proste rozwiązanie, jednak poza ograniczoną widocznością, oferuje mniejszą siłę odspajania, ponieważ siłownik unoszenia osprzętu działa wówczas w kierunku “do siebie” (wsuwanie). W mocniejszych ładowarkach stosuje się zatem wysięgniki typu Z, gdzie unoszenie osprzętu jest wywoływane przez wysuwanie siłownika – ma to znaczenie podczas prac z większym obciążeniem (łyżka, krokodyl). Czasem w ładowarkach teleskopowych można także spotkać wysięgniki teleskopowe, pozwalające na unoszenie ładunku na znaczną wysokość, nawet kilku metrów.
wl
