Ładowacz czołowy w gospodarstwie rolnym

0
2138

Ładowacz czołowy to maszyna rolnicza instalowana do ramy na ciągnikach rolniczych, niezbędna do załadunku i wyładunku różnych materiałów, ale służy również do ich przemieszczania w obrębie gospodarstwa rolnego.

Urządzenie do prac załadowczych i rozładowczych powinno łączyć w sobie potrzeby udźwigu, wysokości i dużą zwrotność. Ciągnik z ładowaczem czołowym spełnia wymagania dotyczące udźwigu, do około 3t. Jest bardzo rozpowszechnionym urządzeniem w gospodarstwach rolnych, ponieważ jego uniwersalność w postaci dużego wyboru wymiennego osprzętu, pozwala wykonywać bardzo dużo różnych prac.  Producenci oferują nie tylko szeroki wybór wielkości i udźwigów, ale również wiele nowoczesnych rozwiązań, poprawiających wydajność, komfort i jakość pracy.

Charakterystyka techniczna każdego ładowacza czołowego zawiera:

  • udźwig nominalny,
  • maksymalną wysokość podnoszenia,
  • wysokość załadunku,
  • głębokość czerpania,
  • kąt transportu,
  • kąt wysypywania,
  • kąt podnoszenia,
  • kąt czerpania
  • optymalną moc ciągnika.

Przykładowa oferta ładowaczy czołowych jednej z firm krajowych:

 

Dane techniczno- eksploatacyjne

Jednostka

miary

Typ 1

Typ 2

Typ 3

Typ 4

Typ 5

Udźwig nominalny

kg

500

1200

800

1650

1650

Udźwig maksymalny

kg

1000

1500

1300

2150

2150

Wysokość podnoszenia

m

2,8

3,3

3

3,3

3,9

Wysokość wyładunku

m

2,5

2,8

2,8

2,8

3,6

Głębokość czerpania

cm

16

16

16

16

16

Kąt transportu

˚

50

50

50

50

50

Kąt wysypywania

˚

45

44

44

55

55

Kąt podnoszenia

˚

40

45

45

28

28

Kąt czerpania

˚

55

90

96

95

95

Optymalna moc ciągnika

KM

35-60

45-85

35-60

70-160

115-180

 

Jak widać z przedstawionej charakterystyki technicznej typoszeregu ładowaczy czołowych, wraz ze wzrostem udźwigu i wysokości podnoszenia wzrasta odpowiednio zapotrzebowanie na moc ciągnika współpracującego z urządzeniem.

Podstawowym zespołem roboczym ładowacza czołowego jest wysięgnik z czerpakiem zamocowany jednym końcem do wspornika przykręconego do ciągnika. Na końcu wysięgników zainstalowany jest odpowiedni system sprzęgania osprzętu według norm euro. Osprzęt, stanowi wyposażenie ładowacza to m.in.; widły do obornika, do bel okrągłych, czerpak szczękowy do materiałów sypkich, spychacz, hak do udźwigu big bag, widły do palet, wycinak do kiszonki itp. Wysięgnik w czasie załadunku jest unoszony i opuszczany za pomocą siłowników hydraulicznych, ruch roboczy przebiega w płaszczyźnie pionowej. W związku z tym w bogatym wyposażeniu w osprzęt, układy hydrauliczne zostają bardziej rozbudowane o dodatkowe zespoły, jak: podnoszące, chwytające, obracające itp.; które podnoszą funkcjonalność i obsługę maszyny. Producenci ciągników starają się we własnych konstrukcjach tak projektować kabiny, aby widoczność podczas pracy z ładowaczem była możliwie największa. Jedną z podstawowych różnic konstrukcyjnych między ładowaczami jest sposób poziomowania narzędzi. Najprostszym rozwiązaniem jest brak automatycznego poziomowania osprzętu, a korektę jego nachylenia wykonuje traktorzysta przy pomocy siłownika hydraulicznego. Takie rozwiązanie zalecane jest do pracy z materiałami sypkimi przy zastosowaniu łyżki.

Ale w przypadku np. przeładunku palet praca jest utrudniona i mało wydajna. Dlatego nowoczesne ładowacze są wyposażone w układ prostowodowy, który zapewnia podczas pracy utrzymanie narzędzi roboczych w poziomie. Istnieją dwa rozwiązania. Najprostszym i najczęściej stosowanym jest mechaniczne połączenie poziomującego narzędzia na zasadzie równoległoboku. Innym rozwiązaniem jest poziomowanie hydrauliczne. Do zalet tego rozwiązania jest dokładniejsze poziomowanie i lepsza widoczność niż przy zastosowaniu prostowodów (brak elementów nabudowanych na ramie). To rozwiązanie jest zalecane przy przeładunku palet, gdzie istotna jest duża dokładność utrzymania poziomu ładunku oraz ułatwia przenoszenie materiałów sypkich przy pomocy szufli. Bardzo ważnym ostatnio wyposażeniem podnoszącym komfort pracy ładowacza i sprzyjającym zmniejszenie obciążeń dynamicznych przedniej osi ciągnika jest m.in., hydropneumatyczne tłumienie drgań wysięgnika, czy zastosowanie joysticku do sterowania rozdzielaczami.

Zaletami ładowaczy czołowych to duża uniwersalność, łatwy montaż i demontaż na ciągniku oraz niskie koszty eksploatacji.

Aktualnie większość ładowaczy wyposażonych jest we własny rozdzielacz, którym operator steruje za pomocą dżojstika. Występuje kilka rozwiązań. Najprostszym jest wykorzystanie dżojstika połączonego z rozdzielaczem za pomocą linek (cięgna Bowdena). To rozwiązanie jest tanie i bezawaryjne. Jednym z rozwiązań jest funkcja pływająca rozdzielacza, która jest szczególna przydatna przy pracach w styczności z podłożem (podgarnianie łyżką, spychania pługiem do śniegu).

Oferta ładowaczy dostępnych na krajowym rynku jest dość szeroka. Dominuje sprzęt krajowy, ale jest również dużo ofert modeli renomowanych firm zagranicznych.

W niektórych ładowaczach firm zagranicznych stosowane są rozwiązania konstrukcyjne, które np. usprawniają montaż i demontaż ładowacza, zwiększają bezpieczeństwo pracy i ergonomię operatora. Stosowany jest np. system „Lock and Go” odpowiedzialny za szybkie i bezpieczne podłączenie i odłączenie ładowacza.

Do współpracy z ładowaczem najlepszy będzie ciągnik z rewersem przełączanym pod obciążeniem i możliwością dużego obciążenia przedniej osi. Wybierając ładowacz należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na jego udźwig i wysokość podnoszenia. Ponadto, przed zakupem warto zwrócić uwagę na elementy, które mają istotny wpływ na wygodę obsługi, funkcje użytkowe i oczywiście cenę. Do ważnych należy zaliczyć również: możliwość szybkiego montażu i demontażu, wyposażenie w różne elementy robocze. Coraz istotniejsze staje się wyposażenie ładowacza w hydraulikę trzysekcyjną, dzięki czemu można zainstalować chwytaki do bel kiszonki lub balotów słomy. Warto też pomyśleć o odciążeniu ciągnika pracującego z ładowaczem i rozważyć zakup np. ładowacza zamocowanego na ramie wsporczej z mechanizmem umożliwiającym szybki demontaż, gdy ładowacz jest niepotrzebny. Ze względów bezpieczeństwa ładowacz powinien posiadać zawór hamowania i blokadę położenia ramion w przypadku pęknięcia przewodu hydraulicznego. Z punktu widzenia ergonomii i komfortu pracy sprzęt powinien umożliwiać sterowanie elektrohydrauliczne za pośrednictwem umieszczonego w wygodnym miejscu kabiny ciągnika joysticka.

Ładowacz, który będzie wykorzystywany rzadko, nie warto uzbrajać w kosztowne dodatki. Jeśli ma on być wykorzystywany niemal codziennie, wtedy nawet najdrobniejsze wyposażenie staje się bezcenne. Gdy ciągnik wykorzystywany jest do różnych prac w gospodarstwie, często zachodzi konieczność odłączenia ładowacza. Wtedy warto zainwestować np. w multizłącze hydrauliczne, które często jest wyposażeniem dodatkowym. Pozwala ono na łatwe i szybkie jednoczesne odłączenie i podłączenie wszystkich przewodów hydraulicznych.

Wybór ładowaczy czołowych jest duży, a różnice między nimi często niewielkie. Dlatego często warto zastanowić się nad dodatkowym wyposażeniem, nad ich szczegółami, aby wybrać właściwy model i osprzęt. W czasie pracy ładowaczem czołowym i podczas transportu po drogach publicznych należy przestrzegać przepisów bhp.

Dr inż. Piotr Grudnik