Kukurydzy starcie z suszą

Kukurydza, dzięki mocnemu i silnemu systemowi korzeniowemu może całkiem nieźle radzić sobie w ekstremalnych warunkach, jakie w naszym klimacie występują latem. To, czy roślina poradzi sobie w okresie suszy zależy od korzeni, które wcześniej zdołała wytworzyć.

Kukurydza to roślina, która posiada bardzo głęboki i silnie rozwinięty system korzeniowy – potrafi dobrze znosić okresowe niedobory wody. Brak wody zaczyna dotkliwie odczuwać na ogół dopiero w czerwcu. Największe potrzeby wodne kukurydza wykazuje w czasie kwitnienia – w lipcu i na początku sierpnia, a przecież jest to pełnia lata, czyli okres suszy.

W Polsce od wielu lat obserwujemy stale pogłębiający się deficyt wody w glebie, niedobór opadów oraz ich niekorzystny rozkład w okresie największego zapotrzebowania kukurydzy na wodę. Rezultatem takiego przebiegu pogody są spadki plonu.

Deficyt wody w glebie, brak opadów i upały nie pozwalają na pokrycie zapotrzebowania roślin. Efektem jest słabsze zawiązywanie się kolb i gorsze ich zaziarnienie, mniejsza masa tysiąca nasion, a także osłabienie żywotności pyłku, a co za tym idzie – zauważalny spadek plonu. Niedobory wody są szczególnie niebezpieczne na gorszych stanowiskach. W warunkach mniej korzystnych, bardzo ważne jest, aby kukurydza miała dostęp do wilgoci obecnej w glebie na większej głębokości. W glebach zwięzłych o złej strukturze, korzenie kukurydzy nie sięgają głębszych poziomów i znajdującej się tam wody, co, w skrajnych przypadkach, może doprowadzić do uschnięcia roślin.

Zasadniczo system korzeniowy kukurydzy jest w pełni rozwinięty już na początku okresu kwitnienia. Korzenie jednak nie przestają wtedy rosnąć, chociaż proces ten jest znacznie wolniejszy. Małe korzenie i włoski korzeniowe rozprzestrzeniają się tam, gdzie dostępny jest tlen i woda. Proporcja powietrza do wody jest równie istotna dla optymalnego rozwoju systemu korzeniowego. Kukurydza ma bardzo duże zapotrzebowanie na dostępność tlenu.

Z uwagi na to, że zapotrzebowanie na wodę jest najwyższe w okresie kwitnienia i wykształcania ziaren, ważne jest, aby do tego czasu roślina rozwinęła system korzeniowy oraz miała możliwość pobierania wody z gleby na większej głębokości.

To, jak dobrze dana roślina potrafi rozwinąć system korzeniowy, zależy od odmiany. Zdolność hybryd kukurydzy do znoszenia i radzenia sobie z występującymi w naszym kraju letnimi okresami suszy to największe wyzwanie dla hodowców. Brakowi wody często towarzyszą wysokie temperatury. Takie ekstremalne warunki bezpośrednio wpływają na obniżenie kondycji kukurydzy w każdej fazie rozwoju.

Program uprawy roślin tolerujących suszę jest jednym z najważniejszych globalnych programów hodowlanych. Specjaliści zajmujący się rozwojem nowych technologii wspólnie z hodowcami starają się zrozumieć zależności między systemem korzeniowym, ilościami dostarczanej wody i składników odżywczych a wysokością i jakością plonu. Ukorzenienie jest ważnym kryterium doboru roślin do uprawy. Doświadczenia z kraju i zagranicy wskazują na korzyści płynące z silnie rozwiniętych i głębokich systemów korzeniowych hybryd, co jest dużym atutem roślin narażonych na suszę. Znaczące sukcesy w tej dziedzinie osiągnęła marka Dekalb.

W uprawie kukurydzy, właściwości systemu korzeniowego są ważnym kryterium selekcji. Krajowe i międzynarodowe doświadczenia pokazują korzyści silnego i głębokiego systemu korzeniowego odmian Dekalb, dzięki któremu rośliny o wiele lepiej radzą sobie w warunkach niedoborów wody.
We wczesnych etapach wzrostu wyselekcjonowane odmiany tej marki rozwijają swoje korzenie bardzo szybko (6cm/dzień), tworząc dobrą podstawę dla wysokich plonów. Czasami rozwój części nadziemnej wydaje się wolniejszy, jednak na tym etapie dla młodej kukurydzy najważniejszy jest rozwój oraz wykształcenie masy korzeniowej, co pozytywnie wpłynie na ostateczne plony.

Renata Struzik, za: Anna Rogowska

Anna Rogowska