Kombajn zbożowy – bezpiecznie

Znaczna grupa wypadków, do jakich dochodzi w rolnictwie, związana jest z nieprzestrzeganiem elementarnych zasad bezpiecznej pracy podczas użytkowania urządzeń i maszyn rolniczych. Wykonywanie napraw i czynności konserwacyjne przy włączonym silniku lub napędzie, to częste błędy pracujących.

Dlatego na łamach Wiadomości Rolniczych Polska w cyklu Bezpieczna obsługa maszyn i urządzeń w rolnictwie” pragnę przedstawić podstawowe zasady bezpieczeństwa w trakcie obsługi sprzętu rolniczego. Przedstawione w treści wymagania związane z bezpieczną pracą mają charakter ogólny i dotyczą wybranej grupy maszyn lub urządzeń. Szczegółowe wymagania związane z bezpieczną pracą znajdziecie Państwo w instrukcji producenta otrzymaną w momencie zakupu danego sprzętu.

Kombajn musi być użytkowany wyłącznie przez wykwalifikowanego operatora, posiadającego znajomość całego układu sterującego i technik zbioru roślin. Przed rozpoczęciem pracy kombajnem zbożowym należy bezwzględnie zapoznać się z treścią instrukcji obsługi! Przystępując do pracy należy być ubranym w odzież roboczą ściśle przylegającą do ciała, włosy, biżuteria powinny być zabezpieczone przed przypadkowym pochwyceniem w trakcie pracy. W trakcie obsługi kombajnu zbożowego pozbawionego kabiny operator powinien bezwzględnie stosować gogle lub okulary ochronne oraz indywidualne środki ochrony górnych dróg oddechowych (maski przeciwpyłowe) i słuchu.
Kombajn zbożowy należy wyposażyć w: apteczkę pierwszej pomocy (znajdującą się w kabinie lub pomoście operatora), środki ochrony przeciwpożarowej (gaśnice proszkowe ABC).
Przed rozpoczęciem pracy
Przed uruchomieniem kombajnu zbożowego należy sprawdzić stan techniczny: układu hamulcowego, instalacji rozruchowej i oświetleniowej, układu kierowniczego, zespołu jezdnego, osłon.
Przed uruchomieniem silnika lub innych zespołów kombajnu należy: ostrzec osoby znajdujące się w pobliżu, użyć kilkakrotnie sygnału dźwiękowego.
Wchodząc do kabiny lub pomost kombajnisty należy: twarzą być skierowanym w kierunku kombajnu, zachować podparcie w trzech punktach (dłonie na poręczach i jedna stopa na schodku drabinki lub jedna ręka na poręczy i stopy na stopniach drabinki).
W czasie pracy
W czasie użytkowania kombajnu zbożowego niedopuszczalne jest: wskakiwanie lub zeskakiwanie z niego w czasie jego ruchu, sprawdzanie poziomu cieczy chłodzącej w układzie chłodzenia lub otwieranie korka wlewu oleju przy rozgrzanym silniku, rozłączanie napędu lub zatrzymanie pracy silnika podczas jazdy ze stoków, pozostawianie uruchomionego sprzętu bez dozoru, uruchamianie sprzętu w pomieszczeniach zamkniętych, nie wyposażonych w system odprowadzania spalin na zewnątrz, dokonywanie omłotów w pomieszczeniach gospodarczych, praca kombajnem na terenie o pochyleniu powyżej 10 stopni, jeżeli nie został konstrukcyjne przystosowane do pracy na takim terenie.
Zabrania się zatrzymywania oraz rozładunku zbiornika kombajnu pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi.
W przypadku bezpośredniego kontaktu kombajnu lub jego dodatkowego wyposażane (np. anten) z napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi należy: zatrzymać kombajn, wyłączyć silnik, załączyć hamulec postojowy, zeskoczyć z ostatniego stopnia drabiny po upewnieniu się, że nie będzie jednoczesnego kontaktu operatora z kombajnem i ziemią, wezwać odpowiednie służby – pogotowie energetyczne.
Niedopuszczalna jest poruszanie się kombajnem zbożowym po drogach publicznych w pozycji roboczej oraz jazda na podeście lub drabince prowadzącej do stanowiska operatora.
Po zakończeniu pracy
W przypadku przerwy (lub postoju) w trakcie pracy należy: załączyć hamulec postojowy, opuścić na ziemię zespół żniwny (heder), wyłączyć silnik, wyjąć kluczyk ze stacyjki, podłożyć pod koła kliny zabezpieczające (w przypadku postoju na pochyłościach).
W czasie awarii, usterki, serwisowania
Przystępując do prac związanych z usunięciem awarii lub serwisowaniem należy: załączyć hamulec postojowy, wyłączyć silnik, wyjąć kluczyk ze stacyjki, zaczekać, aż wszystkie elementy obrotowe zatrzymają się.
Przed rozpoczęciem jakichkolwiek prac pod podniesionym zespołem roboczym (hederem) należy bezwzględnie opuścić blokady zabezpieczające na tłoczyska siłowników.
Przed obsługą jakiejkolwiek części układu elektrycznego należy odłączyć przewód masy akumulatora lub przerwać obwód akumulatora za pomocą głównego odłącznika.
W przypadku zablokowania lub zakleszczenia ruchomej części kombajnu należy przystąpić do sunięcia usterki po zatrzymaniu silnika i innych układów napędowych.
Po zakończeniu naprawy, przeglądu należy sprawdzić poprawność zamontowania zdjętych na czas naprawy osłon.