Jak uniknąć zakwaszenia gleb?

Fot. Marzena S. Brodowska

Zakwaszenie gleb w dużym stopniu zagraża polskiemu rolnictwu, dlatego też tak ważne jest poznanie mechanizmów przyczyniających się do wystąpienia tej chemicznej degradacji gleb. Zakwaszenie jest skutkiem oddziaływania czynników przyrodniczych oraz antropogenicznych.

Do czynników przyrodniczych należy klimat Polski, który charakteryzuje się przewagą opadów nad parowaniem, co prowadzi do wymywania jonów wapnia i magnezu z gleby oraz przemiany mikrobiologiczne zachodzące w glebie, związane głównie z procesami utleniania amoniaku, siarkowodoru, siarki czy zredukowanych form manganu i żelaza. Zakwaszenie wynika również z obecności dwutlenku węgla wydzielanego przez korzenie roślin oraz kwasów organicznych, fenoli i polifenoli powstających w czasie rozkładu substancji organicznej.

Na glebach użytkowanych rolniczo największy wpływ na zakwaszenie gleb wywiera stosowanie nawozów mineralnych, szczególnie azotowych oraz w mniejszym stopniu potasowych. Aplikacja azotu w formie amonowej czy amidowej, która ulegając hydrolizie przechodzi również w formę amonową, przyczynia się do zakwaszenia roztworu glebowego. Z nawozów azotowych w największym stopniu zakwasza glebę siarczan amonu, a następnie mocznik, saletra amonowa i saletrzak.

O stopniu zakwaszenia gleby przez dany nawóz informuje nas wartość równoważnika kwasowego. Dla siarczanu amonu wynosi on 110. Równoważnik ten wskazuje, że aby zneutralizować zakwaszające działanie 100 kg siarczanu amonu trzeba zastosować 110 kg węglanu wapnia. W przypadku mocznika równoważnik kwasowy wynosi 82, dla saletry amonowej – 61, a dla saletrzaku – 30. Zakwaszające działanie nawozów azotowych tzw. fizjologicznie kwaśnych należy brać pod uwagę przy ustalaniu wysokości dawek nawozów wapniowych.

Stosowanie nawozów potasowych przyczynia się również do zakwaszenia gleby (chociaż w mniejszym stopniu niż aplikacja nawozów azotowych). Wynika to z faktu, iż jon potasowy wchodzi do kompleksu sorpcyjnego gleby w miejsce jonu wodorowego, co prowadzi do zwiększenia kwasowości czynnej gleby.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany, podajesz go wyłącznie do wiadomości redakcji. Nie udostępnimy go osobom trzecim. Nie wysyłamy spamu.
Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem*.
Please enter your name here
Please enter your comment!

Polityka Prywatności