Jak prawidłowo rozdrobnić słomę?

Słoma pozostająca na polu to cenne źródło materii organicznej, fot. lw

Słoma jest produktem ubocznym produkcji ziarna zbóż. O ile nie zostanie wykorzystana jako ściółka lub pasza dla zwierząt, powinna pozostać na polu jako cenny nawóz organiczny.

Słoma zebrana na potrzeby produkcji zwierzęcej prędzej czy później wróci na pole w postaci obornika. W gospodarstwach nastawionych jedynie na produkcję roślinną, sprawa wygląda nieco inaczej. Można powiedzieć, że prościej – otóż słoma pozostaje na polu bezpośrednio po zbiorze, zamykając w ten sposób obieg materii organicznej. Jednak wielu gospodarzy decyduje się na sprzedaż tego cennego nawozu, co zdaje się dodatkowo upraszczać sytuację: pole pozostaje czyste i gotowe do uprawy, bez dodatkowych kosztów związanych z jej zbiorem, czy też rozdrabnianiem, a do portfela trafia szybka gotówka. Jednak na dłuższą metę taka praktyka okazuje się niekorzystna – gleba pozbawiana jest bowiem znacznej ilości makro- i mikroelementów, takich jak azot, fosfor, potas, wapń czy magnez, a ich późniejsze uzupełnienie wiąże się z dodatkowymi kosztami. Natomiast odbudowa cennej materii organicznej, zapewniającej prawidłowe stosunki wodne, odporność na erozję oraz życie glebowe, to już kwestia wielu lat dobrej praktyki rolniczej. Zatem odpowiedź na pytanie, czy warto pozostawiać słomę na polu, wydaje się oczywista. Pozostaje za to kwestia, jak rozprawić się z tonami słomy pozostawionej przez kombajn, aby nie utrudniała ona zabiegów uprawowych i szybko rozkładała się w glebie.

Kombajn z sieczkarnią

Najpowszechniejszym sposobem na rozdrobnienie słomy jest użycie sieczkarni, będącej na wyposażeniu większości kombajnów zbożowych. Taka metoda zazwyczaj gwarantuje równomierny rozkład materii organicznej na polu (zwłaszcza gdy kombajn wyposażony jest także w rozrzutnik plew oraz w regulowane kierownice strumienia sieczki, które można przestawić w zależności od szerokości roboczej hedera, rodzaju zbieranych roślin, czy też siły i kierunku wiatru). Z jednej strony kombajn jest bardziej obciążony podczas pracy, co wiąże się z wyższymi kosztami paliwa, czy też wyższą stawką za usługę koszenia, z drugiej jednak nie są potrzebne dodatkowe zabiegi agrotechniczne. Jeżeli jednak decyzja o rozdrobnieniu słomy nie zapadnie jeszcze na etapie zbioru zbóż, słomę pozostawioną w wałach można rozdrobnić za pomocą mulczera lub sieczkarni samojezdnej, jednak w tym przypadku trudno oczekiwać równomiernego rozłożenia materii na powierzchni pola, a także niższych kosztów.

Kombajny z hederem o dużej szerokości roboczej, wymagają zastosowania specjalnych rozwiązań zwiększających szerokość rozrzutu sieczki oraz plew, fot. lw

Prawidłowe rozdrabnianie

Maksymalna długość sieczki nie powinna przekraczać 10 cm, lecz z reguły większość masy roślinnej zostaje pocięta przez sieczkarnię na kawałki nie dłuższe niż 4–5 cm. Zapewnia to dobry dostęp mikroorganizmów glebowych do masy roślinnej i tym samym szybki jej rozkład. Krótka sieczka znacznie ułatwia także uprawę ścierniska, zwłaszcza w przypadku dużej ilości słomy. Aby jednak dokładne rozdrabnianie przebiegało bez nadmiernego obciążenia zespołów roboczych kombajnu, należy zadbać o właściwy stan techniczny sieczkarni. Przede wszystkim chodzi o stan noży i przeciwostrzy – ich kompletność i naostrzenie krawędzi tnących. Nowoczesne kombajny są wyposażane w samoostrzące się noże, które dzięki odpowiedniej technice hartowania zachowują ostrą krawędź w miarę zużycia. Jeżeli są tępe, oznacza to, że zostały już zużyte i należy je wymienić. Z uwagi na wysokie prędkości obrotowe osiągane przez bęben sieczkarni (nawet 3000–3500 obr./min), ostrzenie noży wiąże się ze sporym ryzykiem. Możliwe jest natomiast obrócenie noży o 180°, tak aby wykorzystać ich drugie ostrze. Po zużyciu obu ostrzy, wymianie podlega cały komplet noży jednocześnie. Wymiana pojedynczych noży może skutkować nieprawidłowym wyważeniem bębna, co powoduje drgania, nadmierny hałas oraz przyspieszone zużycie łożysk. Inaczej jest w przypadku przeciwostrzy – tutaj wymiana pojedynczych elementów jest dozwolona. Choć nie zużywają się one tak szybko jak noże, czasem zdarzają się uszkodzenia – warto przyjrzeć się im dokładniej przed przystąpieniem do żniw.

Ostrza dobrej jakości

W przypadku konieczności wymiany noży i przeciwostrzy, zazwyczaj stajemy przed wyborem pomiędzy tańszym zamiennikiem, droższym oryginałem, a często także dodatkowo wzmacnianymi elementami roboczymi klasy premium o przedłużonej trwałości. Podejście gospodarzy w tej kwestii bywa skrajnie różne. Trudno też jednoznacznie ocenić, co się bardziej opłaca. Jednak często zakup zamienników, z uwagi na ich mniejszą trwałość, wiąże się z częstszymi postojami związanymi z wymianą oraz z wyższym zużyciem paliwa wynikającym ze słabszej jakości ostrzy. W związku z tym wiele dużych gospodarstw oraz usługodawców decyduje się na zakup tych droższych, oryginalnych elementów roboczych, a nawet części wzmocnionych o przedłużonej trwałości.

Dobrze rozdrobniona słoma łatwo miesza się z glebą oraz ulega szybkiemu rozkładowi, fot. lw

Czy sieczkarnia jest niezbędna?

Nowe kombajny w zdecydowanej większości są wyposażone w sieczkarnię do słomy. Dzięki możliwości łatwego jej wyłączenia i przestawienia kombajnu na pokosowanie słomy ręcznie lub nawet elektronicznie, bezpośrednio z kabiny, nie stanowi ona żadnej przeszkody w użytkowaniu kombajnu. Jednak kombajn, jako maszyna droga i o wysokiej wydajności, zazwyczaj niejednokrotnie zostanie użyta w usługach, czy też we własnym gospodarstwie w warunkach wymagających rozdrobnienia słomy (np. do zbioru rzepaku czy kukurydzy). Dlatego w praktyce sieczkarnia jest niemal nieodłącznym wyposażeniem kombajnu zbożowego, a często nawet jest oferowana w kilku wariantach, w zależności od szerokości roboczej zespołu żniwnego, jak i wymaganej przez klienta funkcjonalności.

wl

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany, podajesz go wyłącznie do wiadomości redakcji. Nie udostępnimy go osobom trzecim. Nie wysyłamy spamu.
Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem*.
Please enter your name here
Please enter your comment!

Polityka Prywatności