SMSR to System Monitoringu Suszy Rolniczej w IUNG-PIB, którego zadaniem jest wskazanie obszarów, na których wystąpiły straty wynikające z wystąpienia suszy.
Dotyczy to upraw, które zostały uwzględnione w Ustawie z dnia 7 lipca 2005 roku o dopłatach do ubezpieczeń upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. 2005 nr 150 poz. 1249). System ten prowadzony jest przez Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy w Puławach.
Kiedy mamy do czynienia z suszą?
Zgodnie z Ustawą o dopłatach do ubezpieczeń upraw rolnych i zwierząt gospodarskich suszę oznaczają szkody powstałe wskutek utrzymywania się przez okres co najmniej 2 kolejnych miesięcy niedoboru opadów w stosunku do sum średnich wieloletnich, stanowiącego mniej niż 50% normy ustalonej przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej.
O wystąpieniu suszy decydują warunki meteorologiczne i glebowe. W Systemie Monitoringu Suszy warunki meteorologiczne, które wpływają na wystąpienie tego zjawiska, określane są za pomocą klimatycznego bilansu wodnego, który z kolei oznacza różnice pomiędzy opadem atmosferycznym a ewapotranspiracją potencjalną (parowanie z roślin i gleby). Pomiary opadu atmosferycznego wykonywane są w stacjach meteorologicznych, z kolei wartość ewapotranspiracji potencjalnej oblicza się metodą Penmana. Poza wartościami klimatycznego bilansu wodnego w wyznaczaniu obszarów objętych suszą bierze się również pod uwagę właściwości retencyjne gleb, które ustala się na podstawie map glebowo-rolniczych.
Wystąpienie wartości klimatycznego bilansu wodnego, które określone są w załączniku do Ustawy o dopłatach do ubezpieczeń upraw rolnych i zwierząt gospodarskich prowadzi najczęściej do 20% spadku plonowania roślin w odniesieniu do wartości średnich wieloletnich. Należy podkreślić, że w przypadku wartości krytycznych klimatycznego bilansu wodnego, oznaczających wystąpienie okresów suszy, są one zróżnicowane dla konkretnych gatunków lub grup roślin uprawnych i okresów rozwojowych, a także kategorii gleb. Wykorzystywane do wyznaczenia progów klimatycznego bilansu wodnego modele prognoz i modele symulacyjne plonów opracowano w Instytucie Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowym Instytucie Badawczym w Puławach.
