IX Forum Spółdzielczości Mleczarskiej w Augustowie

Po raz dziewiąty w Augustowie odbyło się Forum Polska spółdzielczość mleczarska w UE – szanse i zagrożenia. Gościem specjalnym Forum był Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Marek Sawicki.

W otwartej debacie z jego udziałem Minister Sawicki mówił m.in. o programie Szklanka Mleka”. Podkreślał wkład finansowy budżetu państwa na realizację tego programu oraz rozmach, z jakim program ten realizowany jest w Polsce. Debata poświęcona była również reformie Wspólnej Polityki Rolnej i funkcjonowaniu sektora mleczarskiego po jej wprowadzeniu.
O funkcjonowaniu mleczarstwa po reformie WPR mówił na Forum również Prof. Andrzej Babuchowski – Minister Radca przy Stałym Przedstawicielstwie Polski w Komisji Europejskiej.
– Reforma Wspólnej Polityki Rolnej może spowodować pewne zmiany w dotychczasowym funkcjonowaniu tej polityki wobec rynku mleka i przetworów mlecznych – mówił Prof. Babuchowski. – Na obecnym etapie nie wydaje się jednak, żeby zmiany te w istotny sposób wpłynęły na ów rynek, a co za tym idzie producentów i przetwórców mleka – dodał.
Założenia nowego budżetu UE na lata 2014-2020 zawierają kilka kwestii istotnych dla sektora rolno-spożywczego. Ogólny budżet na 7 lat wzrasta z 1002,5 mld euro w latach 2007-2013 do 1025 mld euro na 2014-2020. Założony jest dodatkowo budżet na działania wspierające (poza tzw. Działem 2) w wysokości 15,2 mld euro z czego: 4.5 mld euro na badania, innowacje, na bezpieczeństwo żywnościowe, bioekonomię i zrównoważone rolnictwo, 2.2 mld euro na bezpieczeństwo żywności w dziale 3, 2.5 mld euro na pomoc żywnościową dla najuboższych w dziale 1, 3.5 mld euro na rezerwę w czasie kryzysu w sektorze rolnym, 2.5 mld euro w Europejskim Funduszu Globalizacyjnym.
Jednocześnie:
•Spada udział WPR w budżecie na lata 2014-2020 (36.2%).
•Spadek nakładów finansowych na WPR, w cenach z 2011 r. na lata 2007-2013 było 432,2 mld euro, w tym 322 mld euro na mechanizmy rynkowe i dopłaty, a na lata 2014-2020 odpowiednio 382 mld euro i 281,8 mld euro. Spadek -11% i -12%.

Uczestnicząca w Forum Ewa Domańska z MRiRW poinformowała o stanie prac nad “Pakietem mlecznym”. Jest to jeden z ważniejszych dokumentów dyskutowanych podczas Polskiej Prezydencji. Planowane są jeszcze 2-3 trilogi, które powinny doprowadzić do ustalenia satysfakcjonujących rozwiązań i postępu w pracach nad “Pakietem mlecznym”. Przypomnijmy, iż jest to projekt rozporządzania stanowiący realizację rekomendacji opracowanych przez grupę Wysokiego Szczebla ds. Mleka powołanej przez Komisję Europejską. Projekt rozporządzenia składa się z czterech głównych propozycji:
1.Wprowadzenie pisemnych umów na dostawy mleka pomiędzy producentami mleka
i przetwórcami
2.Wzmocnienie siły przetargowej producentów mleka poprzez zbiorowe negocjowanie umów na dostawy mleka przez zarejestrowane organizacje producenckie
3.Możliwość tworzenia organizacji międzybranżowych na rynku mleka zrzeszających przedstawicieli producentów, przetwórców i handlu
4.Zwiększenie przejrzystości w sektorze mleka poprzez utrzymanie systemu przekazywania danych statystycznych o produkcji mleka po zniesieniu systemu kwotowania produkcji mleka.
W trakcie Prezydencji Polskiej są prowadzone prace również nad tzw. “Pakietem jakościowym – normy handlowe”. Jest to projekt dokumentu, który ma na celu wprowadzenie spójnej polityki w zakresie jakości produktów rolno-spożywczych, mającej na celu z jednej strony umożliwienie producentom lepszego przekazywania informacji
o produktach, w tym o ich jakości, składzie czy zaletach, z drugiej zapewnienie właściwej
i przejrzystej informacji dla konsumentów.

Na Forum przedstawione zostały również najbliższe perspektywy dla sektora mleka.
Pani prof. Jadwiga Seremak-Bulge z IERiGŻ przedstawiła w swoim referacie dane, z których wynika, że w latach 2010-2019 światowe ceny przetworów mlecznych będą średnio o 15-40% wyższe, niż w dekadzie poprzedzającej ich ostry wzrost w latach 2007/08. Wysokie ceny i rosnący popyt będą skutkować wzrostem światowej produkcja mleka (w 2019 r. będzie o 170 mln t większa, niż w latach 2007-2009). Ponad 80% zwiększonej produkcji mleka wyprodukowana zostanie w krajach rozwijających się. Światowa produkcja pełnego mleka w proszku (PMP) zwiększy się do 2019 r. o 31%, masła o 28%, serów o 20%, a chudego mleka w proszku (OMP) tylko o 9%. Ceny nominalne przetworów mlecznych w dekadzie 2010-2019 powinny rosnąć średnio w roku o 2%, z powodu większego popytu oraz wyższych kosztów produkcji. Wyższe prawdopodobnie będą tylko ceny masła głównie ze względu na znaczny wzrost cen tłuszczów roślinnych, ale również ze względu na mniejszy eksport masła przez UE i USA. Jeśli chodzi o perspektywy dla krajowego mleczarstwa to w 2012 r. ceny przetworów mlecznych mogą spaść w porównaniu z 2011 r. o 15-30%. Powinny natomiast utrzymać się wysokie ceny serów. Jeśli założenia makroekonomiczne spełnią się, ceny przetworów mlecznych w latach następnych mogą rosnąć o 0,5-2% rocznie.

Jednym z tematów Forum były także regulacje prawne w relacji sieć handlowa-dostawca. Temat ten przybliżyła Mec. Elżbieta Modzelewska-Wąchal, która stwierdziła, że istniejące w polskim systemie prawnym środki przeciwdziałania nadużywaniu przewagi kontraktowej przez wielkie sieci handlowe wobec dostawców, pomimo iż formalnie dostępne są bez ograniczeń, w praktyce nie są powszechnie wykorzystywane dla kształtowania ekwiwalentnych warunków umów w trakcie ich trwania. Przysługujące dostawcom roszczenia mają charakter prywatnoprawny i mogą być dochodzone wyłącznie na drodze postępowania sądowego. Wiąże się to z koniecznością ponoszenia przez dostawców wysokich kosztów procesu (opłaty sądowe i inne koszty), często niemożliwych do poniesienia, równocześnie postępowania sądowe są długotrwałe i mogą trwać nawet kilka lat.
Dlatego też tak ważne jest stworzenie atrakcyjnych reguł administracyjno-prawnych dla współpracy z sieciami pod kątem ochrony interesów dostawców.
Na Forum poruszona została także tematyka jakości artykułów mlecznych – o wynikach kontroli poinformował Prof. Stanisław Kowalczyk – Główny Inspektor IJHARS, a także wymaganiach w eksporcie do krajów trzecich. Ten temat przybliżył dr Janusz Związek – Główny Lekarz Weterynarii.

Na Forum zasygnalizowany został również temat najnowszego badania realizowanego przez Polską Izbę Mleka pod nazwą “Kierunki rozwoju polskiego przemysłu mleczarskiego na tle zmieniającej się Wspólnej Polityki Rolnej”. Badanie to jest na etapie końcowym i jego wyniki zostaną zaprezentowane członkom PIM najpóźniej do końca listopada br. Raport z badania wskaże m.in. kierunki rozwoju polskiego sektora mleka, kierunki rozwoju handlu detalicznego i surowcowe (towarowego), a także profile strategiczne największych firm mleczarskich w Polsce, UE i na świecie oraz kluczowe czynniki sukcesu na rynku krajowym i zagranicznym po 2014 roku.

V Ranking Spółdzielni Mleczarskich
W Augustowie, podczas IX Forum Spółdzielczości Mleczarskiej, ogłoszone zostały wyniki V Rankingu Spółdzielni Mleczarskich. Zwycięzcą rankingu, a tym samym spółdzielnią najlepiej funkcjonująca na polskim rynku w oparciu o takie wskaźniki jak perspektywa finansowa, klientów, procesu, potencjału i dostawców, została OSM Piątnica. Drugie miejsce zajęła SM Mlekpol, a trzecie – OSM w Sierpcu. Ranking zorganizowany został przez Polską Izbę Mleka a dofinansowany z Funduszu Promocji Mleka.
Statuetki laureatom rankingu wręczyli Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Marek Sawicki, Prezes Polskiej Izby Mleka Edmund Borawski, dyrektor Biura PIM Agnieszka Maliszewska oraz dr hab. Michał Pietrzak z SGGW – autor rankingu.
Forum odbyło się w dniach 29 września – 1 października 2011.

Źródło: Agencja PR First Communications