Zmienne dawkowanie nawozów mineralnych jest jedną z najbardziej zaawansowanych technologii precyzyjnego rolnictwa. Przynosi ona wymierne efekty w postaci zmniejszenia nakładów finansowych (głównie za sprawą oszczędności w nawozach) oraz niezwykle istotne korzyści środowiskowe, zmniejszające ryzyko przenawożenia upraw.
Aplikowanie nawozów z wykorzystaniem technik satelitarnych (VRA – Variable Rate Aplikation lub VRC – Variable Rate Control) cieszy się coraz większą popularnością wśród polskich rolników. Celem precyzyjnej aplikacji nawozów jest racjonalne wykorzystanie i rozłożenie składników mineralnych według zmiennej zasobności pól i potrzeb poszczególnych gatunków roślin. Technologia VRA jest oparta na zwartym systemie, wykorzystującym dane z modułów GPS, numerycznych map oraz danych cyfrowych z prób glebowych. Funkcję zmiennego dawkowania nawozów oferuje wiele terminali GPS, dostępnych na polskim rynku. Wdrożenie technologii VRA w Polsce ułatwia także bogata oferta rozsiewaczy przystosowanych do potrzeb precyzyjnego rolnictwa.
Niezbędnym elementem w technologii zmiennego nawożenia jest specjalistyczne oprogramowanie umożliwiające generowanie map zasobności i zmienności glebowej, na podstawie których są tworzone mapy aplikacyjne wprowadzane do pamięci urządzeń GPS, sterujących pracą rozsiewaczy. Dzięki nim rozsiewacz wjeżdżając w poszczególne strefy pola aplikuje przypisane dawki w czasie rzeczywistym podczas wykonywania zabiegu nawożenia.
Specjalistyczne oprogramowanie mapowe
Mapy aplikacyjne nawożenia powstają dzięki specjalistycznym programom mapowym, których działanie polega na łączeniu map topograficznych, gruntowych, zdjęć lotniczych z zasobami informacji pozyskanych z urządzeń zamontowanych na ciągnikach i maszynach rolniczych, z danymi teledetekcyjnymi. Zaawansowane formuły w oparciu o historię upraw, próby glebowe i inne informacje umożliwiają zaprojektowanie nawożenia, precyzyjnie dostosowanego do planów produkcyjnych w gospodarstwie. Specjalistyczne oprogramowanie mapowe umożliwia przeprowadzenie kalkulacji całego zapotrzebowania na nawozy oraz przewidywanych kosztów nawożenia w skali całego gospodarstwa.
Wyznaczanie stref poboru prób glebowych
Ważną czynnością w technologii zmiennego nawożenia jest wyznaczenie stref poboru prób glebowych, odzwierciedlających przybliżoną zmienność glebową występującą na danym terenie. W tym celu są wykorzystywane mapy bonitacyjne, ukształtowania terenu, ortofotomapy, mapy plonu oraz wiedza rolnika o uprawianej powierzchni.
Pobór prób glebowych
Poboru prób glebowych dokonuje automat z dziobakiem, który wykonuje nakłucie na głębokość 30 cm. To urządzenie może być zamontowane na pojazdach typu quad lub samochodach terenowych. Każdy pojazd jest wyposażony w urządzenie GPS, które naprowadza operatora na wyznaczone wcześniej miejsca na polu, gdzie będą pobierane próbki gleby.
Precyzyjne pobieranie próbek gleby pozwala na powtórzenie tej czynności za rok lub dwa dokładnie w tych samych miejscach i monitorowanie zmian w zasobności składników pokarmowych mieszczących się w profilu glebowym.
Przygotowanie map aplikacyjnych
Wyniki badań uzyskane ze stacji chemiczno−rolniczych, uzupełnione innymi informacjami (m.in. przewodność elektromagnetyczna, historia plonowania i kondycji roślin) obrabiane są za pomocą specjalnych metod bilansowych, dzięki którym porównuje się rozchody składników pokarmowych (wynoszenie składników z plonem, straty składników w glebie) z przychodami (nawozy organiczne, opady atmosferyczne, resztki pożniwne przedplonu, uwalnianie się składników w glebie, itd.). Tak powstają dokładne mapy zasobności gleby w poszczególne składniki. Ostatnim etapem jest tworzenie map aplikacyjnych w formacie cyfrowym, które są wykorzystywane w terminalach sterujących pracą rozsiewaczy. Po wybraniu przez rolnika uprawy (wyboru odmiany, przeznaczenia, oczekiwanego plonu) oraz rodzajów nawozów, program określa potrzebną dawkę substancji nawozowej do zaaplikowania. Zaopatrzony w funkcję kalkulacji kosztów program może wspomagać wybór nawozu, generujący najniższe koszty zabiegu.
Precyzyjna aplikacja nawozów
W czasie zabiegu nawożenia urządzenie GPS podaje dokładne położenie rozsiewacza na polu, na podstawie którego sterownik maszyny z wgranym systemem VRA przydziela dla tego miejsca odpowiednią dawkę nawozu, który zostaje wysiany automatycznie bez konieczności ingerencji ze strony operatora.
