Druzgocący raport NIK – ELEWARR w prokuraturze

2
220

Kontrola Najwyższej Izby Kontroli wykazała, że zarządzanie ELEWARR-em w latach 2017 – 2020 oraz nadzór właścicielski Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa nad nim były nieprawidłowe i nieskuteczne.

– Nie poprawiło się gospodarowanie majątkiem ELEWARR. Działania podjęte przez zarząd spółki, polegające głównie na sprzedaży aktywów trwałych, nie spowodowały polepszenia jej sytuacji ekonomiczno-finansowej, a ta uległa wręcz pogorszeniu. Pozycja ELEWARR na rynku skupu i przechowywania zbóż jest obecnie marginalna. Rola, do jakiej została ona powołana – stabilizowania rynku zbóż i rzepaku oraz zabezpieczanie powierzchni magazynowych w ramach centrów interwencyjnych skupu zbóż  wyczerpała się – informuje NIK.

Kontrola wykazała , że straty finansowe spółki były tak duże , że nawet, jeżeli osiągała ona zysk, to przeznaczany był on na pokrycie strat. Za rok obrotowy 2016/2017 spółka osiągnęła zysk netto w wysokości 3,5 mln zł, który został przeznaczony na pokrycie części strat poniesionych w latach obrotowych 2013, 2014 i 2015/2016 w łącznej wysokości 19,8 mln zł. W roku obrotowym 2017/2018 również wystąpiła strata netto w wysokości 17,2 mln zł, która wynikała głównie z niekorzystnej sprzedaży zbóż i rzepaku, spowodowana m. in. spadkiem cen na rynkach światowych. Za rok obrotowy 2018/2019 ELEWARR wykazał zysk netto w wysokości 0,9 mln zł, który pokrył tylko w niewielkiej części straty netto poniesione w poprzednich latach. Na zysk netto za rok obrotowy 2018/2019 wpływ miało rozliczenie sprzedaży dokonanej w poprzednim roku obrotowym oraz sprzedaż  majątku trwałego.

Jeszcze gorsze wyniki osiągnęła Grupa Kapitałowa ELEWARR, co miało wpływ na sytuację finansową spółki. Strata netto Grupy w latach obrotowych 2016/2017 i 2017/2018 wyniosła łącznej 65,1 mln zł, a wynikała z zobowiązań spółki TDM ARRTRANS S.A., (ELEWARR posiadał w niej 100% akcji) wobec Skarbu Państwa w związku z decyzjami organów skarbowych, dotyczących nienależnie odliczonego podatku od towarów i usług w latach 2013-2014 r.

W ocenie Najwyższej Izby Kontroli wyniki finansowe Spółki jednoznacznie świadczą o nie najlepszym jej zarządzaniu i nadzorze sprawowanym przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa. Nie podejmowano działań naprawczych w sytuacji pogarszających się wyników spółki. Działania właściciela ograniczyły się do zatwierdzenia sprawozdań finansowych i z działalności Zarządu, udzielania zgody na sprzedaż aktywów trwałych oraz przekazywania zysku netto na pokrycie strat.

Nieefektywne i nieskuteczne były także działania w zakresie skupu i przechowywania zbóż oraz rzepaku. NIK zauważa, że średnioroczne wykorzystanie powierzchni magazynowej przez ELEWARR w latach objętych kontrolą zwiększyło się w odniesieniu do lat poprzednich. Spowodowane było to przede wszystkim świadczeniem usług przechowania na rzecz dużych podmiotów zajmujących się przetwórstwem i dla Agencji Rezerw Materiałowych. Jednak nie poprawiło to diametralnie pozycji spółki na rynku skupu zbóż i rzepaku, do czego spółka głównie została powołana. Udział Spółki w przechowywaniu zbóż i rzepaku jest obecnie marginalny i wynosi ok. 4,5 proc. w skali kraju. W handlu zbożem udział ELEWARR wyniósł od 1 do 1,5 proc., a w handlu rzepakiem wyniósł od 2,5 do 3 proc. krajowego rynku.

Dlatego teraz zdaniem  NIK  kluczową kwestią jest ustalenie, jaką rolę ma pełnić ELEWARR oraz w jaki sposób można efektywnie wykorzystać działalność spółki na potrzeby branży rolno-spożywczej.

Najwyższa Izba Kontroli oprócz opracowania pokontrolnego raportu  skierowała  również do Prokuratury zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa dotyczące przekroczenia obowiązków i wyrządzenia Spółce ELEWARR znacznej szkody majątkowej w wysokości 0,9 mln zł w wyniku sprzedaży bez zapłaty za wydany towar. Ponadto, w związku z podjęciem przez Prokuraturę Okręgową Warszawa Praga postępowania w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa przy zbyciu udziałów w Elewator Sieradz sp. z o.o., Najwyższa Izba Kontroli przekazała do Prokuratury dokumenty w tej sprawie.

ELEWARR został utworzony przez Prezesa Agencji Rynku Rolnego w 1992 r. w celu zarządzania elewatorami zbożowymi przejętymi przez Agencję. Spółka miała stabilizować rynek zbóż i rzepaku oraz zabezpieczać powierzchnie magazynowe w ramach centrów interwencyjnych skupu zbóż. Przez lata ELEWARR był liderem na rynku skupu i sprzedaży hurtowej zbóż, nasion i pasz oraz magazynowaniu i przechowywaniu zbóż i rzepaku. Jednak na wskutek zmian na rynku, na którym, wraz z wejściem Polski do Unii Europejskiej pojawiła się komercyjna konkurencja, a także złego zarządzania i nadzoru właścicielskiego, spółka straciła tę pozycję. Z roku na rok sytuacja ulegała pogorszeniu. Brak odpowiednich działań ze strony właściciela oraz zarządu Spółki doprowadził do jej marginalizacji na rynku.

Najwyższa Izba Kontroli w przeprowadzonych w 2010 r. i 2014 r. kontrolach wskazywała na utratę przez Spółkę kluczowej roli w stabilizacji rynków zbóż i rzepaku oraz niewłaściwy nadzór właścicielski Agencji Rynku Rolnego nad ELEWARR. Wyniki tych kontroli, stwierdzone nieprawidłowości oraz potrzeba weryfikacji wniosków pokontrolnych spowodowały, że Najwyższa Izba Kontroli w 2020 r. przeprowadziła trzecią kontrolę dotyczącą zarządzania i nadzoru właścicielskiego nad ELEWARR w latach 2017-2020. Wraz z likwidacją Agencji Rynku Rolnego, od września 2017 r. właścicielem spółki stał się utworzony w miejsce Agencji Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR).

Źródło: NIK

2 KOMENTARZE

  1. KOMUNIKAT ZARZĄDU ELEWARR SP Z O.O. DOTYCZĄCY KOMUNIKATU NIK z dnia 20.11.2020 roku O ZARZĄDZANIU I NADZORZE NAD ELEWARR W związku z ukazaniem się w dniu dzisiejszym komunikatu NIK dla dziennikarzy i pytaniami od dziennikarzy kierowanymi do Spółki, Elewarr sp. z o.o. informuje: – kontrola NIK w spółce Elewarr prowadzona była od stycznia do kwietnia 2020 r. i dotyczyła lat 2017-2020; – wystąpienia pokontrolne NIK opublikowane zostały na stronie Izby w dniu 17 września 2020r., skierowane były zarówno do Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, jak i spółki Elewarr; – w dokumencie Wystąpienie pokontrolne z dnia 10 lipca 2020 r. NIK po przeprowadzonej kontroli w Elewarr (przy pełnej współpracy zarządu Spółki z kontrolującymi), sformułował dwa wnioski pokontrolne: 1. Skuteczne wyegzekwowanie należności z tytułu sprzedaży przez O/Spółki w Gądkach k. Poznania 2. Wzmocnienie nadzoru nad działalnością oddziałów Spółki przez Zarząd Spółki, w tym oddziału Spółki w Gądkach k/Poznania Po ww. zaleceniach NIK, w Elewarrze nadzór nad oddziałami został wzmocniony. Odnosząc się do pierwszego wniosku NIK, spółka Elewarr informuje, że dotyczył on skutecznego wyegzekwowania należności z dwóch umów sprzedaży zawartych przez Oddział Spółki w Gądkach, w okresie zarządzania pana Bogdana Drechny, który był prezesem a następnie członkiem zarządu w okresie kontrolowanym, tj. do 11 grudnia 2018 roku. Oczywiście Spółka dokonała swoich powinności w zakresie egzekwowania ww. należności. Spółka informuje, stosownie do komunikatu NIK, że jeżeli prokuratura w sprawach tych należności podjęła się prowadzenia postępowania zainicjowanego przez NIK dotyczącego przekroczenia obowiązków i wyrządzenia Spółce ELEWARR znacznej szkody majątkowej, to Spółka deklaruje pełną współpracę w zakresie przekazywania dokumentów i informacji, celem jak najszybszego wyjaśnienia tej sprawy i przecięcia wszelkich insynuacji i spekulacji, które dotyczą ewentualnych nieprawidłowości. Spółka informuje, że do dnia dzisiejszego, prokuratura nie zwróciła się z żadnym pismem w tej sprawie do spółki Elewarr ani do Oddziału Spółki w Gądkach, pomimo że kontrola NIK miała miejsce w I kwartale bieżącego roku. Spółka informuje, że aktualnie posiada 692 tys. ton powierzchni przechowalniczej we wszystkich obiektach magazynowych. Według wiedzy Spółki jest to największa powierzchnia przechowalnicza, którą skupia w Polsce jeden przedsiębiorca (w tym z kapitałem państwowym). Spółka została utworzona w 1992 r. z przeznaczeniem do przechowywania rezerw państwowych zbóż w celu zapewnienia tak ważnego wtedy jak i dzisiaj, bezpieczeństwa żywnościowego Państwa, a nie do prowadzenia skupu zbóż i rzepaku jako lider na rynku rolnym, o czym czytamy na stronie 6 Komunikatu NIK. Niezrozumiałym jest dlaczego NIK, skoro uznaje, że udział Elewarru w rynku na poziomie 4,5% w zakresie przechowalnictwa i od 1 do 3% w zakresie obrotu zbożem i rzepakiem jest marginalny, jednocześnie stwierdza w Wystąpieniu pokontrolne, że udział w obrocie zbożem Elewatora Sieradz (w którym Elewarr był udziałowcem mniejszościowym) poniżej 1% w skali województwa łódzkiego i 1 promila w skali ogólnokrajowej, stwarza możliwość oddziaływania na stabilizację rynku rolnego, tym bardziej, że Elewarr nie miał tam możliwości kreowania polityki operacyjnej i handlu zbożem. Marginalizacja spółki stwierdzana przez NIK biorąc pod uwagę 692 tys. t. powierzchni przechowalniczej w stosunku do 26,73% udziałów w spółce, z której nie ma dywidendy ani żadnych prognoz zysku dla Elewarru na przyszłość oraz możliwości decyzyjnych wynikających z tych udziałów, zwłaszcza w sytuacji gdy Elewator Sieradz skupował jedynie ok. 7-8 tys. ton zbóż, wydaje się kompletnie niezrozumiała i jednak nieuzasadniona. Tym bardziej, że NIK stwierdza, iż krytycznie ocenia sprzedaż w 2019 r. firmie komercyjnej, udziałów w podmiocie powiązanym, ale sam NIK nie dokonał żadnej rzeczowej analizy ani prawnej, ani biznesowej, ani rynkowej odnoszącej się do tej sprzedaży posiadanych przez Elewarr udziałów w spółce Elewator Sieradz, która by uzasadniała tę krytyczną ocenę. Co więcej NIK nie stwierdza w swoich wystąpieniach, że było to działanie niegospodarne czy niecelowe. Spółka informuje, że o dokumenty w sprawie sprzedaży udziałów w spółce Elewator Sieradz zwróciła się prokuratura regionalna. Elewarr przekazał wszelką posiadaną dokumentację w tej sprawie. Spółka nie ma informacji żeby Prokuratura Okręgowa Warszawa Praga prowadziła postępowanie zainicjowane przez NIK, ale deklaruje pełną współpracę w zakresie przekazywania dokumentów i informacji w tego typu postępowaniu, celem jak najszybszego wyjaśnienia tej sprawy. Komunikat Elewarr z lipca 2020 r. ws. sprzedaży udziałów Elewator Sieradz dostępny jest na stronie Spółki pod linkiem: Komunikat Zarządu w związku z zapytaniami dotyczącymi sprzedaży udziałów w spółce Elewator Sieradz Sp. z o.o. Spółka informuje, że Strategia Elewarr na lata 2017-2020, zgodnie z którą zbyto udziały w Elewatorze Sieradz, jako dokument korporacyjny była opracowana i przyjęta była przez zarząd w składzie prezes Bogdan Drechna, wiceprezes Andrzej Mioduszewski (oraz zaakceptowana przez Radę Nadzorczą i Zgromadzenie Wspólników). W tym okresie w skład Rady Nadzorczej Elewarr wchodzili: Marcin Sutkowski, Marek Komorowski i Eugeniusz Muszyc (dane dostępne w KRS, którzy do 11.12.2019 roku pozostawali w składzie Rady), a urzędującym ministrem był wówczas pan Krzysztof Jurgiel. Dla celów chronologii Spółka przypomina, że rok obrotowy w Elewarr trwa od 1 lipca do 30 czerwca roku następnego, a zatem zarządzanie spółką które dotyczyło roku obrotowego 2017/2018 za który odnotowano stratę netto w wysokości 17,2 mln zł (za rok obrotowy 1 lipca 2017-30 czerwca 2018), było efektem zarządzania zarządu pod prezesurą pana Bogdana Drechny. Była to rekordowa strata w historii spółki Elewarr. Spółka informuje, że na dzień 1 listopada 2018 r. w związku z ujawnioną informacją przez Radę Nadzorczą o stracie ponad 18 mln złotych (zgodnie z dokumentem wygenerowanym dla potrzeb Agencji Rezerw Materiałowych w dniu 27 września 2018 r., strata za rok od 1 lipca 2017 do 30 czerwca 2018 wynosiła 18.087.990,83 zł), w skład zarządu został powołany obecny prezes Daniel Alain Korona (który znał specyfikę zarządzania spółką Elewarr jako były prezes z 2007r.), z zadaniem naprawienia sytuacji Spółki. NIK w komunikacie stwierdza, iż głównym działaniem właściciela w celu poprawy sytuacji finansowej spółki było odwołanie członków zarządu tj. Bogdana Drechny i Andrzeja Mioduszewskiego. Z Wystąpienia pokontrolnego wynika, że w kwietniu 2018 r. rada nadzorcza w ww. składzie spółki Elewarr, straciła zaufanie do prezesa Bogdana Drechny. Utrata zaufania spowodowana była tym że nie informował o krytycznej sytuacji zarządzanej przez siebie Spółki, nie wprowadził działań naprawczych i restytuujących sytuację. Spółka informuje, że w dniu 1 listopada 2018 roku w skład zarządu obok prezesa Daniela Alain Korony powołano również pana Bogdana Drechnę (jako byłego prezesa Elewarru) i pana Marcina Rybkę (byłego prezesa TDM Arrtrans S.A. w okresie od 18.05.2016 do 31.10.2018). Istniała konieczność przekazania nowemu prezesowi Danielowi Alain Koronie – dokumentacji i informacji o spółkach, które wówczas miały poważne problemy finansowe. Powaga sytuacji spółki Elewarr i TDM Arrtrans SA na dzień 1 listopada 2018 roku wymusiła tryb pilny powołania wszystkich członków zarządu. Po przekazaniu informacji i dokumentów o spółkach, panowie Bogdan Drechna i Marcin Rybka zostali odwołani z zarządu Elewarr. Był to okres rozliczenia roku obrotowego w Spółce Elewarr (który zakończył się w dniu 30 czerwca 2018 r.) i grupie kapitałowej. Spółka informuje, że TDM ARRTRANS SA za okres od 1 lipca 2017 do 30 czerwca 2018 r. wykazała stratę 22.234.585,74 zł a skonsolidowany rachunek zysków i strat dla grupy Elewarr za okres od 1 lipca 2017 do 30 czerwca 2018 poniósł stratę 39.175.849,19 zł. Aktualnie spółka TDM Arrtrans S.A. znajduje się w fazie sądowej likwidacji. Spółka informuje, że po analizie sytuacji związanej z odwołaniem i powołaniem członków zarządu w 2018 roku NIK stwierdza naruszenie przepisów w zakresie braku przeprowadzenia konkursu, ale równocześnie nie wystawia oceny krytycznej w tej sytuacji. Podkreślenia wymaga również fakt, że prezes spółki Daniel Alain Korona uzyskał absolutorium za okres swojego zarządzania w związku z wprowadzeniem nowego modelu zarządzania spółką i podejmowanymi decyzjami zarządczymi w roku obrotowym 2018/19. NIK stwierdza w Wystąpieniu pokontrolnym z dnia 30 czerwca 2020 r. w ocenie cząstkowej, skierowanym do KOWR na str. 12, że Przejęcie przez KOWR nadzoru właścicielskiego nad ELEWARR Sp. z o.o. z dniem 1 września 2017 r. nastąpiło w warunkach malejącego znaczenia Spółki jako podmiotu stabilizującego sytuację rynków zbóż i rzepaku oraz w roku obrotowym, w którym Spółka poniosła wysoką stratę netto (17,2 mln zł). Sytuacja finansowa Spółki poprawiła się w następnym roku obrotowym, po zmianach osobowych w składzie Zarządu Spółki. NIK zatem dostrzega, że zmiana osobowa w składzie zarządu Spółki dokonana w 2018 i 2019 r. tj. zarząd w składzie (Daniel Alain Korona – prezes, Monika Parafianowicz – wiceprezes) była korzystna dla Spółki i doprowadziła do poprawy sytuacji finansowej Elewarr, a Spółka Elewarr znowu zaczęła odnotowywać dodatnie wyniki finansowe. Spółka nie będzie dyskutować ze stwierdzeniem NIK zawartym w komunikacie dot. nie podjęcia uchwały w sprawie absolutorium dla byłego prezesa Bogdana Drechny, ale zauważa że takie sformułowanie może wprowadzać jednak w błąd czytelnika dzisiejszego komunikatu NIK, ponieważ można odnieść wrażenie, że Najwyższa Izba Kontroli Departament Rolnictwa i Rozwoju Wsi jednak sugeruje udzielić absolutorium byłemu prezesowi Spółki w sytuacji, w której ponosi on odpowiedzialność za ujemny wynik finansowy w wysokości 17,2 mln zł, w stosunku do którego organa korporacyjne straciły zaufanie, który nie informował o trudnej sytuacji zarządzanej przez siebie Spółki i nie podejmował skutecznych działań naprawczych mogących zapobiec takiej stracie. Zarówno z Wystąpień pokontrolnych NIK, jak i z protokołu Kontroli KOWR w Elewarr, oraz dokumentów Rady Nadzorczej wynika, że polityka prowadzona przez zarząd pod prezesurą Bogdana Drechny i sposób podejmowanych decyzji spowodował trudną sytuację finansową Spółki i w konsekwencji tą rekordową stratę w historii Elewarru. Spółka informuje, że pod aktualnym zarządem uzyskała dodatni wynik finansowy zarówno w roku obrotowym 2018/19 (0,93 mln zł) jak i w 2019/20 (1,676 mln zł). Wstępne prognozy, na dzień dzisiejszy, dotyczące wyniku Spółki na bieżący rok obrotowy są również pozytywne.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany, podajesz go wyłącznie do wiadomości redakcji. Nie udostępnimy go osobom trzecim. Nie wysyłamy spamu.
Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem*.
Please enter your name here
Please enter your comment!

Polityka Prywatności