fbpx
Strona głównaPolecamyDlaczego liście zbóż żółkną?

Dlaczego liście zbóż żółkną?

Przyczyną żółknięcia (chlorozy) liści zbóż jest z reguły niedobór składników pokarmowych,  powodowany nie tylko ich brakiem w glebie, ale często także gorszym rozwojem korzeni. Możliwe są także inne powody, związane pośrednio z niedoborem składników, choć główną przyczyną jest częsta uprawa zbóż po sobie, co skutkuje porażeniem (zwłaszcza pszenicy i jęczmienia) przez zgorzel siewek i choroby podsuszkowe.

Jęczmień (rzadziej pszenica i pszenżyto) mogą być też porażane przez wirusa żółtej karłowatości jęczmienia. Patogeny tych chorób uszkadzają także system korzeniowy, co utrudnia pobieranie wody i składników pokarmowych. Główną przyczyną żółknięcia liści zbóż mogą też być zbyt kwaśne, rzadziej alkaliczne gleby.

W glebach kwaśnych występuje zwykle niedobór przyswajalnych form P, K, Mg, S, Mo i B (zaś nadmiar Al., Mn i Fe), zaś w alkalicznych niedobór: P, Mg, Mn i Fe, niekiedy także Cu i Zn. Poza tym w kwaśnych, zwykle bezstrukturalnych glebach, zachwiane są stosunki powietrzno-wodne, co skutkuje gorszym rozrostem korzeni. Powodem żółknięcia może też być przyorana gruba warstwa słomy, utrudniająca przepływ i podsiąk wody oraz rozwój korzeni, poza tym powstające podczas jej rozkładu związki fenolowe oddziałują toksycznie na młode siewki i rośliny zbóż. Przyczyną żółknięcia bywa także zbyt głęboki, a zwłaszcza gęsty siew, co powoduje konkurencję roślin o wodę, światło i składniki pokarmowe.

Widoczne niedobory N, P i K, fot. Cz. Szewczuk

Przyczyny niedoboru niektórych składników w roślinach (mimo ich wnoszenia do gleby) i związanego z tym żółknięcia starszych (dotyczy N, K i Mg) lub młodszych liści (S, Cu, Zn, Mn i Fe) można tłumaczyć następująco:

  • niedobór N może wynikać z nadmiaru opadów (łatwe wypłukiwanie, zwłaszcza azotanów); przyorania dużych ilości słomy, jeśli nie wniesiono odpowiedniej dawki azotu dla jej prawidłowej mineralizacji; niskiej zawartości materii organicznej w glebie, spowodowanej rzadkim stosowaniem nawozów naturalnych i organicznych,
  • niedobór K może być powodowany niskim pH gleby, ale też nadmiarem Ca, sporadycznie Mg (efekt antagonizmu); łatwym wymywaniem z gleb lekkich oraz gorszą dostępnością ze zwięzłych (ilastych i gliniastych),
  • niedobór Mg występuje zwykle przy nadmiarze potasu lub wapnia w glebie (wynik antagonizmu), także w glebach lekkich i kwaśnych (łatwe wymywanie) oraz przy niskich temperaturach i dużych opadach,
  • niedobór S występuje zwykle na lekkich, przepuszczalnych  i kwaśnych glebach, z których jest łatwo wymywana, poza tym ubogich w materię organiczną (główne źródło zasilania). Więcej S i Mg znajduje się zwykle w głębszej warstwie  gleby, skąd mogą je pobierać rośliny lepiej ukorzenione,
  • niedobór Cu występuje zwykle w glebach z wysoką zawartością materii organicznej, gdzie jest z nią silnie związana i niedostępna dla roślin, poza tym na glebach alkalicznych (pH powyżej 7,2) oraz kwaśnych (pH poniżej 5),
  • niedobór Zn występuje zwykle w glebach obojętnych, a zwłaszcza alkalicznych, poza tym kwaśnych (pH poniżej 4,5) oraz z wysoką zawartością P,
  • niedobór Mn i Fe występuje zwykle w glebach o wysokim pH (powyżej 6,5) i maleje wraz ze spadkiem tego wskaźnika. W glebach kwaśnych, zlewnych, zaskorupionych, zalanych wodą – Mn występuje w formach łatwo przyswajalnych i jest pobierany w dużych, niekiedy nadmiernych  ilościach. Przykładem jest lepszy wygląd roślin w śladach kół, gdzie gleba w wyniku ugniecenia jest mniej napowietrzona i bardziej uwilgotniona, dzięki czemu lepiej zaopatrzona w przyswajalny Mn. Niedobór Fe w zbożach występuje rzadko, głównie na rędzinach.

Jako doradca zaleciłem z dobrym skutkiem, na żółknącym polu pszenicy ozimej (starsze liście) uprawianej na rędzinie (pH 7,1), następujący zestaw nawozów dolistnych i zawartych w nich składników – jesienią (druga połowa X), a następnie wiosną (III): 15 kg/ha mocznika, z dodatkiem 5 kg nawozu AminoMag Activ C+ oraz 0,1 kg nawozu AminoPower Cu i 0,8 kg AminoPower Mn. Nawozy te zawierały aminokwasy i witaminę C oraz w bardzo wysokiej koncentracji: N, Mg, S, Cu i Mn. Na glebach kwaśnych zbędny w tym zestawie byłby AminoPower Mn. Uważam jednak, iż główną przyczyną żółknięcia liści zbóż na tym polu była ich wieloletnia uprawa po sobie, w tym 3-letnia pszenicy.

2 KOMENTARZE

ZOSTAW KOMENTARZ

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany, podajesz go wyłącznie do wiadomości redakcji. Nie udostępnimy go osobom trzecim. Nie wysyłamy spamu.
Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem*.
Proszę podać swoje imię tutaj
Proszę wpisać swój komentarz!

Polityka Prywatności

NAJNOWSZE WIADOMOŚCI

Wydawnictwo PLANTPRESS poleca

INNE ARTYKUŁY AUTORA




ARTYKUŁY POWIĄZANE (TAG)

NAJNOWSZE KOMENTARZE

Newsletter

Zapisz się do Rolniczego Newslettera WRP.pl, aby otrzymywać informacje o tym co aktualnie najważniejsze w krajowym i zagranicznym rolnictwie.