Czy wydziobywanie piór jest nieuniknione?

Im bliżej 01 stycznia 2012 roku, tj. daty wprowadzenia w UE zakazu utrzymania kur nieśnych w konwencjonalnych klatkach (Dyrektywa 1999/74/WE), tym bardziej gorące są dyskusje nt. zalet i wad ich chowu w klatkach wzbogaconych. Klatki te mają zapewnić nioskom pełny dobrostan, poprzez swobodne poruszanie się na odpowiednio dużej powierzchni podłogi, odpoczynek na grzędach (15 cm. b./kurę) i korzystanie z grzebaliska. Zwiększenie powierzchni podłogi z 450 cm2/kurę w klatce konwencjonalnej, do 750, a w Niemczech nawet do 890 cm2/kurę, przy systemie utrzymania w tzw. małych liczebnie grupach (20, 40 lub 60 kur) w klatce o minimalnej powierzchni 2,5 m2, zapewnia 10-krotnie większą możliwość poruszania się ptaków.

To, że nie wszystkie kury korzystają z odpoczynku na grzędzie wynika z tego, że niektóre z nich tego nie lubią, nawet wówczas, gdy są one dostępne dla wszystkich ptaków wklatce. Dyskutuje się również, czy znajdujące się w klatce grzebalisko, jak iznajdujący się wnim materiał (mata, ściółka czy piasek), w pełni zaspakaja behawioralne wymogi niosek. Badania nad korzystaniem kur z kąpieli pyłowej wykazują, że ten odruch warunkowy nie zależy od rodzaju ściółki i nie ma związku z biologicznym funkcjami. Z kolei brak ściółki nie zwiększa behawioralnych problemów. Powierzchnia grzebaliskowa, pokryta plastykową matą, ma podobne zalety jak głęboka ściółka. Gniazda wklatkach wzbogaconych są na ogół dobrze akceptowane przez nioski, audział (%) znoszonych w nich jaj, jest tak wysoki jak w chowie ściółkowym. Dzięki wyodrębnieniu gniazda w klatce, jest ono dla kur bardziej atrakcyjne, natomiast wielkość gniazda i rodzaj wnim podłogi, mają mniejsze znaczenie.

Kołacza (2002) do naturalnych odruchów grzebiącego drobiu zalicza grzebanie, dziobanie, poszukiwanie i pobieranie pokarmu, rozpościeranie i trzepotanie skrzydłami, stroszenie piór, kąpiele piaskowe i słoneczne, wysiadywanie w gnieździe, siadanie na grzędzie. Uniemożliwienia kurom manifestowania tych zachowań, może prowadzić u drobiu utrzymywanego w intensywnym, klatkowych chowie, do psychicznego, jak i fizycznego cierpienia ptaków, przejawiającego się nienormalnymi formami zachowania lub urazami ischorzeniami. U kur pozbawionych możliwości grzebania i dziobania pokarmu, nasilają się nienormalnych nawyki w postaci wydziobywania piór innym ptakom. Pterofagia częściej występuje u kur w chowie klatkowym niż w innych systemach utrzymania. Wydziobywanie piór jest dla ptaków bardzo bolesne, towarzyszy mu często krwawienie, apozbawiona piór skóra, jest narażona na urazy zewnętrzne. W bardziej licznych grupach, występuje zjawisko tzw. hierarchicznego porządku dziobania” (peck order) i bardziej agresywne, dominujące kury, wydziobują pióra, ustępującym w hierarchii stada, lękliwym, towarzyszkom.

Na podstawie obecnej wiedzy nt. naturalnych odruchów kur nieśnych w wzbogaconych klatkach można sadzić, że swoboda poruszania się, możliwość grzebania i zażywania kąpieli pyłowej oraz korzystania z grzędy są podobne do zachowania się kur na głębokiej ściółce. Dlatego ten system chowu, można uznać za przyjazny dla niosek Należy prowadzić jednak badania nad dalszym doskonalenia konstrukcji umeblowanych klatek, by produkcyjność utrzymywanych w nich niosek była bardziej opłacalna. Jednym z dotychczas nierozwiązanych problemów chowu klatkowego kur w ogóle jest większa częstotliwość występowania w nich niepożądanego narowu jakim jest wydziobywanie piór.

Przy utrzymaniu 20-60 kur nawet w wzbogaconej klatce, istnieje jednak możliwość wystąpienia niepożądanego nawyku wydziobywania piór, a nawet kanibalizmu (Bessei, 2010), podobnie jak to ma miejsce w chowie ściółkowym. Jeszcze nie ustalono krytycznej liczebności grupy kur w klatce z tym, że jak dotąd, przy 16 nioskach w klatce, nie zaobserwowano objawów kanibalizmu (Wall, 2003, Guedson i Faure, 2004). Można zatem przyjąć, że wklatce o powierzchni >2,5 m2 i powierzchni użytkowej 890 cm2/kurę oraz 30 kurach/klatkę, nie powinny one przejawiać agresji, prowadzącej do pterofagii ikanibalizmu (Bessei, 2010).

Wzajemne wydziobywanie piór zwane pterofagią, jeden z głównych problemów dobrostanu kur nieśnych, jest związane z innymi objawami zachowania się (behawioru) kur nieśnych, jak np. z odczuwaniem strachu. Uważa się, że lękliwe kury, ustępujące w hierarchii stada, są bardziej podatne na pojawienie się u nich niepożądanego nawyku wydziobywania piór. Ponadto nawyk ten, może spowodować u dziobanych ofiar, jeszcze większe objawy strachu. BasRodenburg i in. (2010) oceniali zależności między pterofagią, a lękliwym zachowaniem się kur i stopniem uszkodzenia ich okrywy piór w trzech liniach Białych leghornów kur nieśnych selekcjonowanych na: (a) dużą częstotliwość występowania pterofagii (HFP), (b) niską częstotliwość występowania pterofagii (LFP) i(c) wnieselekcjonowanej przez 10 pokoleń linii kontrolnej. Z każdej linii wybrano po 64 kury i umieszczając po 4 ptaki w klatce, z których każda stanowiła doświadczalna jednostkę. W 25 tygodniu życia kury poddano testowi unieruchomienia (IT – immobility test) oraz stosowanej u ludzi tzw. łączną oceną dostępności (HA) i zachowania się w nowym środowisku (NO), a także określono uwszystkich niosek stan okrywy upierzenia. Testy TI i HA nie wykazały różnic wobjawach strachu, między badanymi liniami HFP i LFP z tym, że jak oczekiwano kury HFP miały bardziej uszkodzoną okrywę piór niż nioski z linii LFP, a ptaki z linii kontrolnej wyróżniały się wynikami pośrednimi. Poddane testowi IT kury HFP, po wyciągnięciu z klatek, miały bardziej uszkodzona okrywę piór na grzebiecie od niosek LFP. Wyniki sugerują, że mimo zależności między uszkodzeniem okrywy piór, a reagowaniem lękiem na czynniki zewnętrzne, linie przeciwstawnie selekcjonowane na pterofagię, nie różniły się poziomem strachu. Przeciwstawna selekcja kur na pterofagię, bardziej wpływa na motywację wydziobywania piór niż na poziom poczucia strachu (lękliwości) kur.

Jak z powyższego wynika, jednym z sposobów zapobiegania wzajemnego wydziobywania piór przez kury utrzymywane w tzw. klatkach grupowych lub jak niektórzy chcą familijnych czy też mini wolierach, jest zasiedlanie ich zestawami towarowymi kur, pochodzącymi po liniach, selekcjonowanych na brak agresji z jednej strony i lękliwości z drugiej. Wymieniając zatem klatki konwencjonalne na wzbogacone, należy także się zastanowić nad wyborem odpowiednich dla nich zestawów towarowych kur nieśnych.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany, podajesz go wyłącznie do wiadomości redakcji. Nie udostępnimy go osobom trzecim. Nie wysyłamy spamu.
Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem*.
Please enter your name here
Please enter your comment!

Polityka Prywatności