Czy raport Dees’a zagraża polskiemu rolnictwu?

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Marek Sawicki uważa, że tzw. Raport Dees’a stanowi zagrożenie dla polskiego rolnictwa. Wystosował w tej sprawie list do polskich europarlamentarzystów, w którym zwraca się o podjęcie działań w celu zmiany niekorystnych dla Polski zapisów.

W dniu 25 maja 2011 r. Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi Parlamentu Europejskiego przyjęła w głosowaniu Projekt rezolucji Parlamentu Europejskiego w sprawie WPR do 2020 r.: sprostać wyzwaniom przyszłości związanym z żywnością, zasobami naturalnymi oraz aspektami terytorialnymi, autorstwa Alberta Dess’a, zwany również raportem Dess’a, będący reakcją na przedstawiony w dniu 18 listopada 2010 roku przez Komisję Komunikat WPR do 2020 r.: sprostać wyzwaniom przyszłości związanym z żywnością, zasobami naturalnymi oraz aspektami terytorialnym (KOM(2010)672).
W ocenie ministra Marka Sawickiego tekst raportu Dess’a w jego obecnym kształcie jest niezgodny z interesami Polski i zagraża polskiemu rolnictwu. Wiele z zapisów raportu jest sprzecznych z przyjętym w dniu 4 lutego 2011 roku Stanowiskiem Rządu do Komunikatu Komisji WPR do 2020: sprostać wyzwaniom przyszłości związanym z żywnością zasobami naturalnymi oraz aspektami terytorialnymi”.
Przyjęty projekt zawiera niekorzystne dla Polski zapisy dotyczące przyszłości zarówno płatności bezpośrednich, jak również II filara WPR.
W liście minister Sawicki zwraca uwagę na szereg niepomyślnych dla naszego rolnictwa zapisów zawartych w projekcie raportu. Przede wszystkim odrzucona została tak ważna dla Polski koncepcja jednolitej w całej UE stawki powierzchniowej płatności bezpośrednich (flat rate), która zdaniem Polski najlepiej odpowiadałaby realizacji obecnych i przyszłych celów WPR, jak również zapewniłaby konieczne wyrównanie poziomów wsparcia między państwami członkowskimi. Według projektu raportu dystrybucja środków WPR zarówno wśród państw członkowskich, jak i wśród rolników, miałaby przebiegać według kryteriów obiektywnych, zgodnie z tzw. “podejściem pragmatycznym”, a odchodzenie od niekorzystnego i sprzyjającego nierównościom systemu płatności bezpośrednich, opartego o nieaktualne kryteria historyczne, miałoby się odbywać stopniowo, przy zachowaniu okresu przejściowego. Z projektu raportu usunięte zostały korzystne dla Polski zapisy o jednolitej stawce powierzchniowej płatności bezpośrednich, natomiast utrzymano tzw. koncepcję “tunelową” płatności bezpośrednich, gwarantującą każdemu państwu członkowskiemu pewien minimalny odsetek średniej płatności w UE, co pozostaje w sprzeczności z polskim postulatem wyrównania stawek płatności bezpośrednich w całej UE.
Ponadto, bardzo niekorzystna dla Polski może okazać się konieczność odejścia od obecnie stosowanego systemu jednolitej płatności obszarowej (SAPS) na rzecz systemu opartego o uprawnienia do płatności (SPS). Zdaniem ministra Marka Sawickiego, system SAPS lepiej realizuje zawarte w Komunikacie Komisji funkcje wielopoziomowego systemu płatność bezpośrednich niż system SPS. Propozycja wprowadzenia uprawnień do systemu płatności jest dla polskich rolników tym bardziej trudna do zaakceptowania, gdyż jest sprzeczna z ideą uproszczenia WPR.
Za niepokojącą uznał również minister Marek Sawicki propozycję powiązania dyskusji nad nowymi kryteriami dystrybucji wsparcia w I i II filarze oraz zapisy wzywające do redystrybucji środków II filara i sprawiedliwego podziału środków w oparciu o kryteria obiektywne, przy zastosowaniu “podejścia pragmatycznego”. Polska opowiada się za utrzymaniem obecnych kryteriów podziału środków w II filarze, z racji konieczności dalszego zmniejszania różnic w poziomie rozwoju rolnictwa i wsi w całej UE.
Ponadto, w projekcie znalazły się zapisy o utrzymaniu wsparcia ONW w II filarze, co jest niezgodne z ideą uproszczenia WPR oraz daje podstawy do zróżnicowania wsparcia w państwach członkowskich. Porzucony został również pomysł opracowania unijnego systemu kredytów eksportowych, który mógłby być ważnym instrumentem w obliczu konieczności zaprzestania stosowania dopłat eksportowych, jak wynika z międzynarodowych zobowiązań UE.
Projekt raportu zostanie poddany pod głosowanie na sesji plenarnej Parlamentu Europejskiego w dniach 22-23 czerwca 2011 r.
W związku z wystąpieniem w projekcie raportu szeregu niekorzystnych dla Polski zapisów, które mogą wywrzeć negatywne i nieodwracalne skutki dla polskiego rolnictwa minister Marek Sawicki zwrócił się do polskich europarlamentarzystów z prośbą o podjęcie aktywnych działań na forum Parlamentu Europejskiego w celu zmiany tych niekorzystnych zapisów.
Źródło: MRiRW